قیمت سیمان امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵؛ آرامش قبل از گرانی؟ فشار برق گران پشت در کارخانه‌ها

بازار سیمان در نیمه شهریور ۱۴۰۵ یکی از عجیب‌ترین دوره‌های خود را پشت سر می‌گذارد. از یک طرف هزینه تولید برای کارخانه‌ها بالا رفته و انرژی همچنان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های صنعت است؛ از طرف دیگر، قیمت عمده برخی محصولات برای هفته‌ها تقریباً ثابت مانده است.

طبق آخرین نرخ‌های اعلام‌شده امروز، سیمان پاکتی تهران تیپ ۲ به صورت عمده ۲۵۳ هزار تومان معامله می‌شود. قیمت سیمان صوفیان تیپ ۲ به ۲۸۹ هزار تومان، سیمان ساوه به ۲۵۷ هزار تومان و سیمان آبیک به ۲۵۵ هزار تومان رسیده است. گزارش بازار امروز نیز تأیید می‌کند که نرخ‌ها نسبت به روزهای گذشته تغییری نداشته‌اند.

قیمت سیمان امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵

جدول قیمت چهار محصول پرتقاضای بازار به شرح زیر است:

نکته مهم بازار امروز صرفاً ثابت بودن قیمت نسبت به دیروز نیست؛ بلکه بررسی روند چند هفته گذشته نشان می‌دهد این ثبات مدت نسبتاً طولانی‌تری ادامه داشته است.

سیمان تهران دو ماه است ۲۵۳ هزار تومان مانده است

مقایسه قیمت‌های امروز با نرخ‌های ۱۷ تیرماه تصویر قابل توجهی ارائه می‌دهد. در آن تاریخ سیمان تهران نیز ۲۵۳ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان معامله می‌شد؛ یعنی قیمت این دو محصول در این بازه تقریباً بدون تغییر مانده است.

سیمان ساوه در ۱۷ تیر حدود ۲۵۳ هزار تومان قیمت داشت و اکنون به ۲۵۷ هزار تومان رسیده؛ رشدی در حدود ۱.۶ درصد. سیمان صوفیان نیز از ۲۸۱ هزار تومان به ۲۸۹ هزار تومان رسیده و کمتر از سه درصد افزایش را تجربه کرده است.

از نیمه مرداد به بعد حتی همین تغییرات محدود نیز متوقف شده‌اند. در ۱۵ مرداد دقیقاً همین چهار نرخ امروز برای تهران، صوفیان، ساوه و آبیک گزارش شده بود.

بنابراین بازار سیمان عملاً حدود یک ماه است که در این چهار محصول شاخص قفل شده است.

این وضعیت پرسش مهمی ایجاد می‌کند: اگر هزینه تولید بالا رفته، چرا قیمت سیمان افزایش پیدا نمی‌کند؟

برق همچنان پاشنه آشیل صنعت سیمان است

مهم‌ترین متغیر سمت عرضه، انرژی است. تولید سیمان فرآیندی انرژی‌بر محسوب می‌شود و اختلال در تأمین برق می‌تواند مستقیماً تولید کلینکر، آسیاب مواد، بسته‌بندی و بارگیری را تحت تأثیر قرار دهد.

در ماه‌های ابتدایی تابستان نگرانی‌ها درباره محدودیت برق صنعت سیمان به نقطه جدی رسید. دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان حتی نسبت به محدودیت ۸۵ درصدی برق و خطر توقف بخشی از تولید هشدار داده بود.

شرایط در مرداد تا حدی بهتر شد. طبق اعلام دبیر انجمن سیمان، اختصاص حدود ۴۰۰ مگاوات برق به این صنعت باعث کاهش بخشی از محدودیت‌ها و بهبود وضعیت تولید شد.

همین بهبود نسبی یکی از دلایل مهم آرام ماندن بازار است. تا زمانی که کارخانه‌ها بتوانند حجم مناسبی از تولید را حفظ کنند، احتمال ایجاد کمبود ناگهانی سیمان و جهش قیمت در بازار آزاد پایین‌تر خواهد بود.

اما این پایان ماجرا نیست.

برق بیشتر شده، اما برق ارزان نشده است

مشکل جدید تولیدکنندگان صرفاً «داشتن یا نداشتن برق» نیست، بلکه هزینه تأمین آن است.

اظهارات منتشرشده از مسئولان صنعت سیمان نشان می‌دهد هدایت بخشی از صنایع به بورس انرژی در مقاطعی هزینه تأمین برق را به شکل محسوسی افزایش داده است. گزارش‌های مردادماه حاکی از آن بود که متوسط برخی معاملات برق مورد نیاز صنایع از حدود پنج هزار تومان به حدود ۱۵ هزار تومان در هر کیلووات‌ساعت رسیده و قیمت‌های لحظه‌ای در برخی مقاطع حتی محدوده ۲۵ هزار تومان را لمس کرده‌اند؛ البته این رقم به معنای قیمت ثابت تمام برق مصرفی کارخانه‌های سیمان نیست.

برای کارخانه سیمان چنین افزایشی اهمیت زیادی دارد، زیرا مصرف انرژی بخش جدایی‌ناپذیر فرآیند تولید است.

به همین دلیل ممکن است قیمت بازار امروز ثابت باشد، اما هزینه‌ای که تولیدکننده برای ساخت هر تن سیمان پرداخت می‌کند نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده باشد.

این شکاف نمی‌تواند برای همیشه ادامه پیدا کند. یا هزینه انرژی کاهش می‌یابد، یا بهره‌وری و سایر هزینه‌ها باید جبران‌کننده باشند، یا بخشی از فشار هزینه در نهایت وارد قیمت فروش خواهد شد.

بورس کالا چرا مانع کمبود سیمان شده است؟

یکی از مهم‌ترین عواملی که تاکنون اجازه نداده بازار با کمبود گسترده روبه‌رو شود، حجم بالای عرضه و معاملات در بورس کالاست.

بر اساس داده‌های بازار سرمایه، در یک هفته منتهی به اوایل شهریور بیش از یک میلیون و ۱۴ هزار تن سیمان به ارزش حدود ۳.۴ هزار میلیارد تومان در تالار سیمان بورس کالا معامله شده است. علاوه بر این، بیش از ۱۵۰ هزار تن سیمان نیز در تالار صادراتی معامله شده است.

این حجم عرضه یک پیام روشن دارد: بازار فعلاً از نظر دسترسی فیزیکی به سیمان در وضعیت بحرانی قرار ندارد.

حتی روز ۱۴ شهریور نیز بیش از ۱۳۵ هزار تن سیمان در تالار صادراتی بورس کالا عرضه شده بود.

تا زمانی که تولید و عرضه با چنین حجمی ادامه داشته باشد، شکل‌گیری کمبود گسترده‌ای که فروشندگان را به افزایش ناگهانی قیمت وادار کند دشوارتر خواهد بود.

تقاضای سیمان افزایش یافته، پس چرا قیمت بالا نمی‌رود؟

در سمت تقاضا نیز وضعیت کمی پیچیده است.

آمار بورس کالا نشان می‌دهد در هفته منتهی به ۶ شهریور ۴۵۹۲ خریدار از ۳۰ استان در معاملات سیمان حضور داشته‌اند. تهران با خرید بیش از ۱۰۰ هزار تن در صدر قرار گرفته و پس از آن اصفهان و خراسان رضوی قرار داشته‌اند.

در ظاهر این آمار می‌تواند نشانه افزایش تقاضا باشد، اما حضور بیشتر خریداران در بورس کالا الزاماً به معنی رونق گسترده ساخت‌وساز نهایی نیست.

بخشی از خریدها مربوط به شبکه توزیع، انبار، پروژه‌های عمرانی، تجار و مصرف‌کنندگان صنعتی است. برای ایجاد موج پایدار افزایش قیمت، معمولاً لازم است تقاضای مصرفی در بخش ساختمان نیز به صورت قدرتمند رشد کند.

فعلاً چنین سیگنال روشنی دیده نمی‌شود.

رکود ساخت‌وساز ترمز اصلی قیمت سیمان

تازه‌ترین گزارش منتشرشده درباره وضعیت بخش ساختمان نشان می‌دهد این بخش در سال ۱۴۰۴ با افت ۱۵.۸ درصدی مواجه شده است؛ در حالی که در سال ۱۴۰۲ رشد مثبت ۷.۱ درصدی داشت. هزینه بالای ساخت، دشواری تأمین مالی و کاهش قدرت خرید خانوارها از عوامل اصلی ضعف سرمایه‌گذاری ساختمانی عنوان شده‌اند.

این موضوع برای بازار سیمان اهمیت مستقیم دارد.

سیمان برخلاف طلا یا ارز یک دارایی سرمایه‌ای نیست که تنها با افزایش انتظارات تورمی خریداران زیادی وارد بازار آن شوند. مصرف اصلی آن وابسته به اجرای پروژه ساختمانی و عمرانی است.

اگر پروژه جدید کمتری آغاز شود، افزایش قیمت سیمان می‌تواند خود باعث کاهش بیشتر تقاضا شود. همین مسئله قدرت تولیدکننده و فروشنده برای انتقال کامل افزایش هزینه‌ها به مصرف‌کننده را محدود می‌کند.

در واقع بازار سیمان میان دو نیرو گرفتار شده است:

هزینه تولید اجازه کاهش قیمت نمی‌دهد و رکود ساخت‌وساز اجازه افزایش سریع قیمت را نمی‌دهد.

چرا سیمان صوفیان از بقیه گران‌تر است؟

در میان چهار محصول مورد بررسی، سیمان صوفیان با نرخ ۲۸۹ هزار تومان بالاترین قیمت را دارد و سیمان تهران با ۲۵۳ هزار تومان ارزان‌ترین نرخ این فهرست را ثبت کرده است.

اختلاف قیمت سیمان کارخانه‌ها فقط به کیفیت محصول مربوط نیست. محل کارخانه، فاصله تا بازار مصرف، هزینه حمل، شرایط عرضه، حجم تولید، نوع بسته‌بندی و میزان تقاضای منطقه‌ای همگی در قیمت نهایی نقش دارند.

در محصولی مانند سیمان، هزینه حمل اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا وزن بالا و ارزش نسبی پایین محصول باعث می‌شود فاصله جغرافیایی کارخانه تا مقصد سهم قابل توجهی از قیمت تحویلی را تشکیل دهد.

به همین دلیل قیمت کارخانه یا عمده نباید با قیمت نهایی سیمان در تمام شهرهای کشور یکسان در نظر گرفته شود.

پیش‌بینی قیمت سیمان؛ آیا گرانی جدید در راه است؟

در کوتاه‌مدت، ادامه ثبات همراه با نوسان محدود همچنان سناریوی محتمل‌تری برای بازار سیمان است.

حجم بالای معاملات بورس کالا و بهبود نسبی تأمین برق نسبت به هفته‌های بحرانی ابتدای تابستان باعث شده خطر کمبود فوری کاهش پیدا کند. از طرف دیگر، رکود بخش ساختمان نیز جلوی شکل‌گیری تقاضای هیجانی گسترده را گرفته است.

اما این آرامش شکننده است.

اگر دوباره محدودیت برق کارخانه‌ها تشدید شود، قیمت برق مورد نیاز صنایع در سطوح بالا باقی بماند یا هزینه سوخت و حمل‌ونقل افزایش بیشتری پیدا کند، حاشیه تحمل تولیدکنندگان کاهش خواهد یافت و احتمال انتقال بخشی از هزینه‌ها به قیمت سیمان بیشتر می‌شود.

در مقابل، اگر تولید پایدار بماند و عرضه بورس کالا در سطح فعلی ادامه پیدا کند، بازار ظرفیت حفظ نرخ‌های موجود را خواهد داشت.

بنابراین قیمت سیمان امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ بیش از آنکه نشانه پایان فشار تورمی باشد، نشان‌دهنده یک تعادل موقت میان عرضه کافی و هزینه بالای تولید است.

سیمان تهران ۲۵۳ هزار تومانی و آبیک ۲۵۵ هزار تومانی نشان می‌دهند بازار فعلاً توانسته در برابر موج افزایش هزینه مقاومت کند؛ اما تجربه محدودیت‌های انرژی در تابستان نیز نشان داده است که اگر تولید برای مدتی جدی مختل شود، این تعادل می‌تواند خیلی سریع تغییر کند.

برای فعالان بازار مصالح ساختمانی، متغیر تعیین‌کننده هفته‌های آینده نه فقط جدول قیمت امروز، بلکه وضعیت برق کارخانه‌ها، حجم عرضه در بورس کالا و میزان بازگشت تقاضای واقعی ساخت‌وساز خواهد بود؛ سه عاملی که مشخص می‌کنند ثبات طولانی سیمان ادامه پیدا می‌کند یا بازار وارد مرحله تازه‌ای از افزایش قیمت می‌شود.