هشدار جدی ماجدی به خانواده‌ها؛ «پول اضافی ندهید» / بازرسی نامحسوس در فوتبال پایه تهران

سیدمیرشاد ماجدی روز یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد گزارش‌هایی در اختیار هیئت فوتبال استان تهران قرار گرفته که براساس آنها در برخی تیم‌ها از خانواده بازیکنان مبالغی خارج از عرف درخواست یا دریافت شده است.

رئیس هیئت فوتبال تهران تأکید کرده این موضوع با دقت پیگیری خواهد شد و با افراد متخلف مماشاتی صورت نمی‌گیرد. او همچنین از خانواده‌ها خواسته است در برابر چنین درخواست‌هایی تسلیم نشوند و موارد مشکوک را مستقیماً به هیئت فوتبال گزارش دهند.

این اظهارات زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که ماجدی موضوع را تنها به مدارس فوتبال محدود نکرده و از تیم‌ها، مربیان، مدیران باشگاه‌ها و تیمدارها نام برده است. به بیان دیگر، نگرانی مطرح‌شده می‌تواند فراتر از شهریه رسمی آموزش فوتبال باشد و به روابط مالی در بخشی از فوتبال پایه مرتبط شود؛ حوزه‌ای که خانواده‌ها به دلیل امید به آینده فوتبالی فرزندان خود، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر وعده‌های غیرشفاف دارند.

«پول برای بازی» چگونه می‌تواند فوتبال پایه را منحرف کند؟

یکی از مهم‌ترین جملات ماجدی در اظهارات تازه‌اش این بود که فوتبال پایه باید بر مبنای شایستگی، آموزش و عدالت‌محوری حرکت کند و نه قدرت مالی خانواده‌ها. او تأکید کرده هیچ بازیکنی صرفاً با چنین پرداخت‌هایی به مدارج بالای فوتبال نخواهد رسید.

این موضوع مستقیماً به یکی از حساس‌ترین نقاط فوتبال پایه مربوط می‌شود. در یک سیستم استاندارد استعدادیابی، کیفیت فنی، آمادگی جسمانی، هوش فوتبالی، استمرار در تمرین و ظرفیت پیشرفت باید معیار انتخاب بازیکن باشد. اما اگر پول به ابزار ورود به ترکیب، حضور در یک تیم یا حفظ موقعیت تبدیل شود، سازوکار استعدادیابی مختل خواهد شد.

بزرگ‌ترین بازنده چنین فرایندی الزاماً فقط خانواده‌ای نیست که پول بیشتری پرداخت کرده است؛ بازیکن مستعدی که خانواده‌اش توانایی مالی کمتری دارد نیز ممکن است فرصت دیده‌شدن را از دست بدهد.

در نتیجه، پدیده دریافت مبالغ غیرشفاف فقط یک مسئله مالی یا تخلف اداری نیست؛ در صورت گسترش می‌تواند مستقیماً کیفیت نسل آینده فوتبال را تحت تأثیر قرار دهد.

خانواده‌ها چگونه بفهمند یک مبلغ «خارج از عرف» است؟

یکی از ابهام‌های مهم در این پرونده همین عبارت «خارج از عرف» است. مدارس فوتبال و آکادمی‌ها طبیعتاً برای آموزش، استفاده از زمین، مربی، تجهیزات و برخی خدمات جانبی شهریه دریافت می‌کنند. بنابراین اصل دریافت وجه تخلف محسوب نمی‌شود؛ مسئله از جایی آغاز می‌شود که مبلغی فراتر از چارچوب تعیین‌شده یا بابت خدمات و وعده‌هایی مطالبه شود که مبنای روشنی ندارند.

برای نمونه، هیئت فوتبال شهرستان پردیس در اجرای دستورالعمل شهریه مدارس فوتبال استان تهران برای سال ۱۴۰۵ اعلام کرده است مدارس فوتبال آن شهرستان بسته به درجه کیفی برای یک ترم ۳۶ جلسه‌ای، شهریه‌های مشخصی دارند و تنها برخی هزینه‌های جانبی مانند بسته لباس تا سقف اعلام‌شده، بیمه ورزشی و هزینه ثبت‌نام در سامانه قابل دریافت است. در همان اطلاعیه از خانواده‌ها خواسته شده موارد تخلف از تعرفه را گزارش کنند.

این نمونه نشان می‌دهد خانواده‌ها پیش از هر پرداختی باید درباره مجوز مجموعه، درجه مدرسه فوتبال، تعرفه رسمی، تعداد جلسات و خدماتی که بابت آنها هزینه دریافت می‌شود سؤال کنند.

اگر مبلغی جداگانه با وعده‌هایی مانند تضمین حضور در تیم، معرفی حتمی به باشگاه بزرگ، بازی‌کردن در ترکیب یا ایجاد ارتباط با استعدادیاب‌ها مطالبه شود، خانواده‌ها باید با حساسیت بسیار بیشتری برخورد کنند.

این نخستین هشدار ماجدی نیست

اظهارات جدید رئیس هیئت فوتبال تهران یک هشدار ناگهانی و بی‌سابقه نیست. ماجدی پیش از این نیز در آستانه فصل تابستان و افزایش فعالیت مدارس فوتبال از خانواده‌ها خواسته بود پول خارج از عرف پرداخت نکنند.

در اطلاع‌رسانی قبلی هیئت فوتبال استان تهران نیز تأکید شده بود که در صورت درخواست رقم غیرمتعارف، خانواده‌ها پیش از پرداخت موضوع را با هیئت مطرح کنند. همچنین بر افزایش نظارت بر مدارس فوتبال و حرکت به سمت فعالیت قانونمندتر تأکید شده بود.

تکرار این هشدار اکنون معنای متفاوتی دارد؛ زیرا این بار ماجدی صراحتاً اعلام کرده گزارش‌هایی از وقوع چنین تخلفاتی به هیئت رسیده است.

بنابراین موضوع دیگر صرفاً یک اقدام پیشگیرانه پیش از شروع فعالیت مدارس فوتبال نیست و به نظر می‌رسد هیئت فوتبال تهران با گزارش‌های واقعی درباره بعضی مجموعه‌ها روبه‌رو شده است.

بازرسان نامحسوس وارد ماجرا شدند

مهم‌ترین بخش سخنان ماجدی شاید خبر از تشدید نظارت‌ها باشد. رئیس هیئت فوتبال استان تهران اعلام کرده بازرسان این هیئت عملکرد تیم‌ها و باشگاه‌ها را به‌صورت مستمر و حتی نامحسوس رصد می‌کنند.

او وعده داده در صورت احراز تخلف، تفاوتی میان مربی، مدیر باشگاه، مسئول تیم یا سایر افراد مرتبط وجود نخواهد داشت و برخورد قانونی صورت می‌گیرد.

این شیوه نظارتی از این جهت اهمیت دارد که اثبات دریافت‌های غیررسمی همیشه ساده نیست. بخشی از مبالغ ممکن است خارج از سیستم رسمی باشگاه دریافت شود یا به نام هزینه‌هایی مطرح شود که در قرارداد اولیه وجود نداشته‌اند.

با این حال، نظارت به‌تنهایی نمی‌تواند تمام مسئله را حل کند. خود ماجدی نیز تأکید کرده پاکسازی این فضا نیازمند همکاری خانواده‌ها و خودداری آنها از پرداخت مبالغ غیرمتعارف است.

چرا خانواده‌ها گاهی حاضر به پرداخت پول‌های سنگین می‌شوند؟

ریشه مسئله را باید در رؤیای حضور در فوتبال حرفه‌ای نیز جست‌وجو کرد. برای بسیاری از خانواده‌ها، ورود فرزندشان به یک تیم شناخته‌شده می‌تواند نخستین قدم به سوی قرارداد حرفه‌ای، تیم‌های لیگ برتری یا حتی تیم ملی تلقی شود.

همین امید می‌تواند زمینه سوءاستفاده برخی افراد را فراهم کند. وقتی یک مربی یا واسطه وعده می‌دهد در ازای پرداخت وجه مسیر پیشرفت یک نوجوان را کوتاه می‌کند، خانواده‌ای که شناخت دقیقی از ساختار فوتبال ندارد ممکن است این هزینه را نوعی «سرمایه‌گذاری برای آینده» بداند.

اما دقیقاً همین نقطه است که ماجدی نسبت به آن هشدار داده و گفته است خانواده‌ها نباید اجازه دهند علاقه به پیشرفت فرزندشان مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

پروژه استعدادیابی و تناقض بزرگ پولی‌شدن فوتبال پایه

این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که هیئت فوتبال تهران اخیراً بر گسترش استعدادیابی در محلات کم‌برخوردار نیز تأکید کرده است. ماجدی در تشریح پروژه «۲۰۲۰» گفته بود هدف این طرح شناسایی استعدادهایی است که ممکن است در گذشته به دلیل نبود امکانات و فرصت دیده‌شدن از چرخه فوتبال خارج شده باشند.

این سیاست با مسئله دریافت پول‌های خارج از عرف ارتباط مستقیم دارد.

اگر از یک طرف برای کشف استعداد در مناطق کم‌برخوردار برنامه‌ریزی شود اما در مرحله ورود به تیم‌ها، برخی بازیکنان با موانع مالی غیرمتعارف روبه‌رو شوند، عملاً بخشی از نتیجه استعدادیابی از بین خواهد رفت.

فوتبال پایه زمانی می‌تواند به منبع واقعی بازیکن برای فوتبال حرفه‌ای تبدیل شود که یک نوجوان مستعد، مستقل از وضعیت اقتصادی خانواده‌اش، امکان رقابت برابر داشته باشد.

آزمون جدی برای هیئت فوتبال تهران

هشدار میرشاد ماجدی می‌تواند شروع یک برخورد جدی باشد، اما نتیجه آن به مرحله بعد وابسته است. مسئله اصلی این خواهد بود که پس از دریافت گزارش خانواده‌ها و بررسی بازرسان، چه برخوردی با تخلفات اثبات‌شده انجام می‌شود و آیا اسامی یا احکام مجموعه‌های متخلف نیز به‌صورت شفاف اعلام خواهد شد یا خیر.

اعتماد خانواده‌ها زمانی افزایش پیدا می‌کند که بدانند شکایت آنها فقط ثبت نمی‌شود، بلکه در صورت وجود مستندات به نتیجه مشخص می‌رسد.

در حال حاضر پیام رئیس هیئت فوتبال تهران روشن است: خانواده‌ها نباید برای رؤیای فوتبالی فرزندان خود زیر بار پرداخت‌های غیرمتعارف بروند و مربی یا باشگاهی نیز نباید توان مالی را جایگزین شایستگی فنی کند.