حمله مرگبار به کمپ کارلوس کی‌روش در موزامبیک؛ سرمایه ۳.۵ میلیون دلاری در آتش سوخت / هزاران نفر آواره شدند

ماجرایی تلخ خارج از زمین فوتبال نام کارلوس کی‌روش را بار دیگر به صدر اخبار رسانده است. مهاجمان مسلح روز پنجشنبه ۳ سپتامبر به منطقه «Coutada de Marangira» در استان نیاسا در شمال موزامبیک حمله کردند و کمپ گردشگری Mozambique Wild Adventures (MWA) را که با کی‌روش ارتباط مالکیتی و سرمایه‌گذاری دارد، غارت و به آتش کشیدند. رسانه پرتغالی آبولا گزارش داده است که دست‌کم یک نفر در جریان این حمله کشته و بیش از دو هزار نفر از ساکنان منطقه مجبور به ترک محل زندگی خود شده‌اند.

رویترز نیز یک روز پس از حمله گزارش کرد دست‌کم سه شهروند آمریکایی که برای فعالیت گردشگری در منطقه حضور داشتند، تخلیه شده‌اند. خود کی‌روش در گفت‌وگویی تلفنی از لیسبون گفته بود بر اساس تصاویری که در اختیار دارد، به نظر می‌رسد تقریباً تمام تأسیسات مجموعه در آتش از بین رفته است. او در همان زمان تأکید کرد به دلیل ناامنی و دشواری دسترسی به منطقه، اطلاعات مستقیمی از داخل کمپ ندارد.

حمله به کمپ کی‌روش؛ چه اتفاقی افتاد؟

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در موزامبیک، مهاجمان ابتدا بخشی از زیرساخت‌های ارتباطی منطقه را از کار انداختند و سپس به مجموعه گردشگری وارد شدند. کمپ اصلی Mozambique Wild Adventures به‌طور کامل تخریب شد و خودروها، ساختمان‌ها و تجهیزات نیز هدف آتش‌سوزی و غارت قرار گرفتند.

خسارت فقط به مجموعه کی‌روش محدود نماند. مقامات محلی گفته‌اند یک مرکز بهداشت، پاسگاه پلیس و تعدادی خودرو و خانه نیز در جریان حمله به آتش کشیده شدند. مهاجمان همچنین مواد غذایی و دیگر اقلام مورد نیاز را با خود برده‌اند؛ موضوعی که مقامات استان نیاسا را به این نتیجه رسانده که یکی از اهداف اصلی عملیات، تأمین تدارکات و ذخایر برای گروه مهاجم بوده است.

یک کشته و بیش از دو هزار آواره

در نخستین گزارش رویترز، آمار دقیق قربانیان و تعداد احتمالی افراد ربوده‌شده هنوز قابل تأیید مستقل نبود. اما در گزارش‌های بعدی به نقل از سیلوا لیوونه، وزیر مشاور/مقام ارشد دولت در استان نیاسا، مرگ دست‌کم یک نفر تأیید شد و اعلام شد بیش از دو هزار نفر به مراکز اسکان اضطراری منتقل شده‌اند.

برخی منابع محلی جدیدتر حتی تعداد آوارگان را حدود ۲۷۰۰ نفر و شمار افراد ربوده‌شده را ۱۱ نفر اعلام کرده‌اند، اما این آمار در گزارش اولیه رویترز تأیید نشده بود؛ بنابراین درباره تعداد دقیق ربوده‌شدگان باید همچنان با احتیاط صحبت کرد.

همچنین حدود ۱۵ نفر از کارکنان مجموعه در زمان حمله از ساختمان‌ها فرار کرده و برای در امان ماندن به مناطق جنگلی اطراف پناه برده‌اند. سه گردشگر خارجی حاضر در کمپ نیز سالم خارج شدند، هرچند طبق گزارش آبولا مدارک شخصی و بخشی از پول و وسایل آنها در جریان غارت از بین رفت.

سرمایه ۳.۵ میلیون دلاری کی‌روش نابود شد؟

سازمان محیط‌زیستی Mozambique Bio میزان سرمایه آسیب‌دیده در این پروژه را حدود ۳.۵ میلیون دلار برآورد کرده است. این رقم حاصل سرمایه‌گذاری انجام‌شده طی بیش از یک دهه در مجموعه گردشگری و حفاظت از حیات‌وحش بوده است.

درباره تاریخ آغاز پروژه نیز گزارش‌ها کمی متفاوت هستند. برخی منابع محلی موزامبیک نوشته‌اند فعالیت مجموعه Mozambique Wild Adventures در مارانگیرا در سال ۲۰۰۶ توسط کارلوس کی‌روش راه‌اندازی شد. در مقابل، گزارش آبولا و خبرگزاری لوسا می‌گویند امتیاز رسمی بهره‌برداری از منطقه در سال ۲۰۱۴ از سوی دولت موزامبیک واگذار شده است. این دو تاریخ الزاماً متناقض نیستند؛ ممکن است آغاز سرمایه‌گذاری یا فعالیت اولیه به ۲۰۰۶ برگردد و واگذاری رسمی امتیاز فعلی در ۲۰۱۴ انجام شده باشد.

چرا کارلوس کی‌روش در موزامبیک سرمایه‌گذاری کرده بود؟

ارتباط کی‌روش با موزامبیک اتفاقی نیست. این مربی پرتغالی در سال ۱۹۵۳ در نامپولا، موزامبیک به دنیا آمده و سال‌های اولیه زندگی خود را در همین کشور گذرانده است. منابع یوفا نیز زادگاه او را نامپولا در موزامبیک ثبت کرده‌اند.

کی‌روش بعدها فعالیت حرفه‌ای خود را در پرتغال ادامه داد و به یکی از شناخته‌شده‌ترین مربیان بین‌المللی تبدیل شد. او هدایت تیم‌هایی مانند رئال مادرید و تیم‌های ملی پرتغال، ایران، کلمبیا، مصر و قطر را در کارنامه دارد و تیم ملی ایران را در سه جام جهانی ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ هدایت کرد. فیفا نیز این سه حضور متوالی با ایران را در سوابق رسمی او ثبت کرده است.

در حال حاضر نیز کی‌روش دوباره هدایت تیم ملی غنا را بر عهده دارد. فدراسیون فوتبال غنا تنها چند روز پیش، در سوم سپتامبر، بازگشت او به نیمکت این تیم را تأیید کرد.

مهاجمان چه کسانی بودند؟

مقامات موزامبیک معتقدند مهاجمان از استان همسایه کابو دلگادو وارد نیاسا شده‌اند. شمال موزامبیک از سال ۲۰۱۷ با شورش مسلحانه و حملات گروه‌های افراطی روبه‌روست و گسترش این ناامنی به نیاسا نگرانی‌های تازه‌ای ایجاد کرده است.

منطقه مارانگیرا در حاشیه «ذخیره‌گاه ویژه نیاسا» قرار دارد؛ یکی از مهم‌ترین مناطق حفاظت‌شده طبیعی موزامبیک. حمله به چنین پروژه‌هایی فقط خسارت گردشگری ایجاد نمی‌کند، بلکه درآمد جوامع محلی، اشتغال و فعالیت‌های حفاظت از محیط‌زیست را نیز تحت فشار قرار می‌دهد.

برخی گزارش‌های محلی می‌گویند مجموعه MWA یکی از مهم‌ترین منابع اشتغال خصوصی در منطقه بوده است. به همین دلیل نابودی آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از خسارت شخصی کارلوس کی‌روش داشته باشد.

کی‌روش هنگام حمله در موزامبیک نبود

هیچ گزارشی وجود ندارد که نشان دهد کارلوس کی‌روش هنگام وقوع حمله در کمپ حضور داشته است. رویترز هنگام دریافت واکنش او، این مربی را در لیسبون یافته و کی‌روش گفته بود منتظر گزارش کامل نیروهای امنیتی و نظامی موزامبیک است.

بنابراین شایعاتی که ممکن است درباره حضور یا آسیب‌دیدگی شخص کی‌روش منتشر شود، مبنای تأییدشده‌ای ندارد.

شوک بزرگ برای سرمربی سابق ایران

این حادثه برای کی‌روش تنها از دست رفتن چند ساختمان گردشگری نیست. بر اساس گزارش منابع محلی، پروژه مارانگیرا حاصل سال‌ها سرمایه‌گذاری در گردشگری طبیعت و حفاظت از تنوع زیستی منطقه بوده و اکنون بخش اصلی آن در حمله مسلحانه از بین رفته است.

آخرین اطلاعات تأییدشده نشان می‌دهد دست‌کم یک نفر جان باخته، بیش از دو هزار نفر آواره شده‌اند، سه گردشگر آمریکایی نجات یافته‌اند و خسارت پروژه مرتبط با کی‌روش حدود ۳.۵ میلیون دلار برآورد می‌شود. درباره تعداد دقیق افراد ربوده‌شده و میزان نهایی خسارات، تحقیقات و ارزیابی میدانی همچنان ادامه دارد.