آب پاکی سازمان لیگ روی دست استقلال؛ جام قهرمانی فصل گذشته فعلاً در کار نیست / جام حذفی هم در خطر حذف؟

ماجرای قهرمانی استقلال به فصل گذشته بازمی‌گردد؛ فصلی که در پی شرایط ویژه کشور و تغییر برنامه‌های فوتبال ایران نیمه‌تمام باقی ماند. در نهایت سازمان لیگ اعلام کرد امکان برگزاری ادامه مسابقات وجود ندارد و هیئت‌رئیسه فدراسیون نیز تصمیم گرفت لیگ بدون معرفی قهرمان و تیم‌های سقوط‌کننده بسته شود.

استقلال در زمان توقف رقابت‌ها در صدر جدول قرار داشت. داده‌های جدول نهایی آن مقطع، آبی‌ها را با ۴۱ امتیاز از ۲۲ مسابقه در رده نخست نشان می‌دهد؛ تراکتور و سپاهان نیز با ۳۹ امتیاز نزدیک‌ترین تعقیب‌کنندگان استقلال بودند. همین دو امتیاز برتری، مهم‌ترین استدلال استقلالی‌ها برای درخواست جام است.

جمعی از پیشکسوتان استقلال نیز پیش‌تر در نامه‌ای به مهدی تاج خواسته بودند با توجه به اینکه بیش از دو سوم رقابت‌ها برگزار شده و استقلال هنگام توقف لیگ صدرنشین بوده است، این تیم رسماً به عنوان قهرمان معرفی شود. آنها علاوه بر صدرنشینی، به نتایج مستقیم استقلال مقابل رقبای قهرمانی نیز استناد کرده بودند.

اما صحبت‌های تازه بهاروند نشان می‌دهد این درخواست فعلاً به تغییر تصمیم قبلی منجر نشده است.

بهاروند: لیگ نیمه‌تمام قهرمان ندارد

رئیس سازمان لیگ امروز دوشنبه ۱۶ شهریور تأکید کرد هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال از قبل تصویب کرده است که لیگ نیمه‌کاره قهرمان نداشته باشد.

بهاروند همچنین گفته مدیران استقلال این مصوبه را مشاهده کرده‌اند و پرونده فصل گذشته بسته شده است. نکته مهم‌تر اینکه او مسئولیت تصمیم‌گیری را نه متوجه خودش و نه حتی شخص مهدی تاج دانست؛ از نظر رئیس سازمان لیگ، تنها هیئت‌رئیسه فدراسیون می‌تواند تصمیم قبلی را تغییر دهد.

بنابراین مسیر حقوقی و اداری استقلال کاملاً بسته نشده، اما بسیار دشوار است. برای اهدای جام، استقلال صرفاً نیازمند موافقت رئیس سازمان لیگ یا رئیس فدراسیون نیست؛ هیئت‌رئیسه باید دوباره این موضوع را بررسی و مصوبه سابق خود را اصلاح یا لغو کند.

از همین رو جمله «لیگ قهرمان ندارد» را باید موضع رسمی فعلی فدراسیون دانست، نه اینکه استقلال به‌طور قطعی برای همیشه امکان پیگیری را از دست داده باشد.

چرا استقلال خودش را مستحق قهرمانی می‌داند؟

استدلال استقلال ساده است: مسابقات پس از انجام بخش عمده فصل متوقف شد و آبی‌ها در لحظه توقف صدرنشین بودند.

اگر لیگ پس از تعداد بسیار کمی مسابقه تعطیل می‌شد، استناد به جدول موقت بسیار دشوارتر بود؛ اما استقلال ۲۲ مسابقه انجام داده بود و با ۴۱ امتیاز صدرنشین بود. این تیم ۱۱ برد، هشت مساوی و سه شکست در کارنامه داشت.

با این حال مخالفان اهدای جام نیز استدلال مشخصی دارند. هشت هفته از رقابت‌ها باقی مانده بود و فاصله استقلال با تیم‌های تعقیب‌کننده تنها دو امتیاز بود؛ بنابراین هنوز از نظر ریاضی هیچ تیمی قهرمانی خود را قطعی نکرده بود. تراکتور و سپاهان هر دو با ۳۹ امتیاز شانس کاملاً واقعی برای تغییر صدر جدول داشتند.

همین نکته احتمالاً یکی از دلایل اصلی فدراسیون برای معرفی نکردن قهرمان است؛ زیرا اعطای جام براساس جدول ناقص می‌تواند اعتراض دیگر مدعیان را به دنبال داشته باشد.

در نتیجه این پرونده میان دو منطق متفاوت قرار گرفته است: استقلال می‌گوید صدرنشین مسابقات برگزارشده بوده، اما فدراسیون تأکید می‌کند فصل کامل نشده و قهرمانی قطعی شکل نگرفته است.

پرونده فصل قبل بسته شد، اما چرا لیگ امسال ۱۸ تیمی است؟

یکی از پیامدهای مهم نیمه‌تمام ماندن فصل گذشته این بود که سقوط تیم‌ها نیز تعیین نشد. در نهایت تصمیم گرفته شد فصل جدید با ۱۸ تیم برگزار شود.

همین افزایش تعداد تیم‌ها اکنون تقویم فوتبال ایران را تحت فشار شدیدی قرار داده است.

لیگ ۱۶ تیمی در حالت رفت‌وبرگشت ۲۴۰ مسابقه دارد؛ زیرا هر تیم ۳۰ بازی انجام می‌دهد. لیگ ۱۸ تیمی اما شامل ۳۰۶ مسابقه می‌شود؛ هر تیم باید ۳۴ بار به میدان برود.

بنابراین تغییر ساختار لیگ نه حدود ۶۰، بلکه دقیق‌تر ۶۶ مسابقه بیشتر به برنامه فصل اضافه کرده است.

بهاروند نیز با اشاره به همین فشردگی گفته تبدیل لیگ ۱۶ تیمی به ۱۸ تیمی نزدیک به ۶۰ مسابقه اضافی ایجاد کرده و همین مسئله بر امکان برگزاری جام حذفی اثر گذاشته است.

جام حذفی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ برگزار می‌شود یا نه؟

این شاید مهم‌ترین بخش صحبت‌های رئیس سازمان لیگ برای ادامه فصل باشد.

بهاروند تأکید کرده هنوز هیچ تصمیم نهایی درباره لغو یا برگزاری جام حذفی گرفته نشده است. به گفته او، سازمان لیگ اگر شرایط تقویمی اجازه بدهد، تمایل دارد این رقابت‌ها برگزار شود؛ اما افزایش تعداد مسابقات لیگ محدودیت جدی ایجاد کرده است.

مهدی تارتار، سرمربی پرسپولیس، نیز خواستار برگزاری جام حذفی شده و بهاروند در پاسخ به او گفته یک مربی حرفه‌ای باید بداند اضافه شدن دو تیم به لیگ چه فشاری به برنامه مسابقات تحمیل می‌کند.

اهمیت جام حذفی فقط به کسب یک جام محدود نمی‌شود. این مسابقات برای بسیاری از تیم‌های لیگ برتری و حتی باشگاه‌های دسته‌های پایین‌تر یکی از معدود مسیرهای دستیابی به یک افتخار بزرگ و دیده شدن در سطح ملی است. حذف کامل آن، تغییر مهمی در ساختار فوتبال باشگاهی ایران خواهد بود.

از سوی دیگر، تیم‌های حاضر در مسابقات آسیایی، اردوهای تیم ملی و برنامه تیم امید نیز فشار مضاعفی بر تقویم ایجاد می‌کنند. بنابراین سازمان لیگ باید میان برگزاری لیگ ۳۴ هفته‌ای، رقابت‌های ملی و جام حذفی فضای زمانی پیدا کند.

جام حذفی فصل گذشته هم دیگر ادامه پیدا نمی‌کند

بهاروند درباره رقابت‌های نیمه‌تمام جام حذفی فصل گذشته نیز موضع روشنی گرفته و گفته آن مسابقات «تمام شده» و پرونده‌شان دیگر باز نخواهد شد.

در نتیجه هم لیگ برتر و هم جام حذفی فصل گذشته از نظر سازمان لیگ پرونده بسته‌شده تلقی می‌شوند؛ با این تفاوت که استقلال همچنان درخواست کرده عنوان قهرمانی لیگ به این باشگاه تعلق بگیرد.

این وضعیت باعث شده فصل ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در تاریخ فوتبال ایران شرایطی کاملاً استثنایی داشته باشد؛ فصلی که جدول داشت، صدرنشین داشت و بخش عمده مسابقات آن انجام شد، اما در نهایت هیچ قهرمان رسمی برای لیگ معرفی نشد.

آیا استقلال هنوز شانسی برای گرفتن جام دارد؟

از صحبت‌های بهاروند دو برداشت مهم می‌توان داشت.

نخست اینکه در شرایط فعلی استقلال قهرمان رسمی فصل گذشته نیست و فدراسیون هم برنامه‌ای برای اهدای خودکار جام براساس جدول زمان توقف ندارد.

اما نکته دوم این است که رئیس سازمان لیگ راه تغییر تصمیم را کاملاً نبسته است. او صراحتاً گفته اگر قرار باشد «اتفاق خاصی» رخ دهد، هیئت‌رئیسه باید درباره آن تصمیم بگیرد.

به بیان دیگر، درخواست استقلال باید در سطح هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال به یک مصوبه جدید تبدیل شود؛ موضوعی که بدون اجماع مدیریتی و بررسی تبعات حقوقی برای سایر مدعیان بسیار دشوار خواهد بود.

استقلال می‌تواند روی صدرنشینی با ۴۱ امتیاز و برگزاری بیش از دو سوم فصل تأکید کند؛ در مقابل، فدراسیون باید این پرسش را پاسخ دهد که آیا می‌توان در شرایطی که هنوز هشت هفته و ۲۴ امتیاز برای بسیاری از تیم‌ها باقی مانده بود، صدرنشین را قهرمان رسمی دانست؟

یک تصمیم مهم برای تاریخ لیگ برتر

پرونده درخواست استقلال فقط موضوع یک جام در ویترین باشگاه نیست. هر تصمیم تازه فدراسیون می‌تواند تبدیل به یک رویه برای فصل‌های استثنایی آینده شود.

اگر استقلال قهرمان اعلام شود، این اصل شکل می‌گیرد که در شرایط خاص می‌توان جدول یک فصل نیمه‌تمام را مبنای تعیین قهرمان قرار داد. اگر مصوبه بدون قهرمان ماندن لیگ حفظ شود، فدراسیون عملاً اصل کامل شدن مسابقات را برای اعطای عنوان قهرمانی مهم‌تر از صدرنشینی موقت می‌داند.

فعلاً کفه ترازو به سمت گزینه دوم سنگین‌تر است. حیدر بهاروند صریحاً اعلام کرده لیگ فصل گذشته قهرمان ندارد و پرونده بسته شده است.

با این حال، استقلال هنوز درخواست خود را پس نگرفته و تنها مرجعی که می‌تواند این پرونده را دوباره باز کند، هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال است. همزمان سازمان لیگ با بحران دیگری روبه‌روست: پیدا کردن جایی برای جام حذفی در فصلی که ۱۸ تیمی شدن لیگ ۶۶ مسابقه اضافی به تقویم تحمیل کرده است.

به این ترتیب، فوتبال ایران در آغاز فصل جدید هنوز درگیر تبعات فصل نیمه‌تمام گذشته است؛ جامی که استقلال می‌خواهد، قهرمانی که فدراسیون قبول ندارد و جام حذفی‌ای که هنوز معلوم نیست اصلاً برگزار خواهد شد یا نه.