طوفان و سیل مازندران خسارت‌بار شد؛ سقف خانه‌ها کنده شد و مزارع زیر آب رفتند

بارندگی شدید که از ساعات شب گذشته در بخش‌هایی از مازندران تشدید شد، در بامداد امروز با وزش باد شدید همراه شد و خساراتی به مناطق شهری و روستایی وارد کرد.

حسینعلی محمدی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران، اعلام کرده است واحدهای مسکونی، زمین‌های کشاورزی و باغ‌های روستایی در جویبار، سیمرغ، ساری و بهشهر از این سامانه جوی آسیب دیده‌اند. او همچنین در توضیح روند امدادرسانی، از ادامه توزیع تجهیزات در روستاهای خسارت‌دیده جویبار، ساری، سیمرغ و نکا خبر داده است.

این تفاوت در فهرست شهرستان‌ها نشان می‌دهد گستره خسارت هنوز در حال بررسی است و احتمالاً با تکمیل ارزیابی‌های میدانی، تصویر دقیق‌تری از مناطق درگیر منتشر خواهد شد.

در جویبار نیز بارش شدید موجب آب‌گرفتگی معابر و اختلال در تردد خودروها شد. گزارش‌های میدانی از ساری و قائم‌شهر نیز از آب‌گرفتگی برخی خیابان‌ها و محلات حکایت دارد.

طوفان سقف خانه‌های روستایی را کند

یکی از جدی‌ترین ابعاد خسارت مربوط به واحدهای مسکونی روستایی است.

طبق اعلام مدیریت بحران مازندران، شدت وزش باد باعث کنده شدن سقف تعدادی از خانه‌ها شده است. پراکندگی جغرافیایی روستاهای آسیب‌دیده نیز کار ارزیابی و امدادرسانی را دشوارتر کرده؛ به همین دلیل نیروهای امدادی برای جلوگیری از ورود باران به منازل، به صورت موقت از روکش‌های پلاستیکی برای پوشاندن سقف‌ها استفاده کرده‌اند.

در حال حاضر اولویت دستگاه‌های امدادی، ایمن‌سازی و مسقف کردن خانه‌هایی است که در اثر طوفان امکان سکونت عادی در آنها مختل شده است.

مدیرکل مدیریت بحران به دلیل تعداد بالا و پراکندگی روستاهای درگیر، از اعلام رقم مشخص برای واحدهای مسکونی خسارت‌دیده خودداری کرده و گفته است آمار نهایی پس از حضور کارشناسان و تکمیل بررسی‌های میدانی اعلام خواهد شد.

بنابراین هر عددی که فعلاً درباره تعداد خانه‌های آسیب‌دیده در فضای غیررسمی منتشر شود، تا زمان اعلام جمع‌بندی مدیریت بحران قابل اتکا نیست.

خسارت سنگین به مزارع و باغ‌های مازندران

بخش کشاورزی یکی دیگر از قربانیان اصلی بارش و طوفان اخیر است.

مازندران به دلیل وسعت مزارع برنج، باغ‌های مرکبات و سایر محصولات کشاورزی، در برابر بارندگی‌های شدید همراه با باد یکی از استان‌های حساس کشور محسوب می‌شود. مدیریت بحران استان تأیید کرده است که سیلاب به مزارع و محصولات سردرختی کشاورزان آسیب وارد کرده است.

هنوز برآورد ریالی این خسارت اعلام نشده است.

ارزیابی دقیق بخش کشاورزی معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارد؛ زیرا تنها زمین‌های زیر آب‌رفته ملاک نیستند و خوابیدگی محصول، شکستن درختان، ریزش میوه، آسیب به تأسیسات باغی و ماندگاری آب در اراضی نیز باید بررسی شود.

به همین دلیل احتمال دارد میزان خسارت نهایی کشاورزی طی روزهای آینده و پس از فروکش کردن کامل آب‌ها مشخص شود.

چرا جویبار یکی از کانون‌های اصلی سیلاب شد؟

جویبار در گزارش‌های صبح امروز یکی از مناطق شاخص درگیر با بارش شدید بوده است.

تصاویر و گزارش رسمی ایرنا نشان می‌دهد شدت بارندگی در این شهرستان باعث آب‌گرفتگی معابر شهری و ایجاد اختلال در رفت‌وآمد خودروها شده است.

در چنین مناطقی، وقوع بارش حجیم در مدت کوتاه می‌تواند ظرفیت شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی را پشت سر بگذارد. حتی اگر میزان کل بارندگی در یک بازه روزانه بی‌سابقه نباشد، تمرکز حجم زیادی از بارش در زمان کوتاه می‌تواند باعث تشکیل روان‌آب و آب‌گرفتگی سریع شود.

همین مسئله نشان می‌دهد در تحلیل حوادث اخیر نباید فقط به «میزان باران» توجه کرد؛ شدت لحظه‌ای بارش، وزش باد و ظرفیت زهکشی شهری و روستایی همزمان در میزان خسارت نقش دارند.

وضعیت هوا بهتر شده اما خطر کاملاً تمام نشده است

مدیریت بحران مازندران از بهبود نسبی شرایط جوی خبر داده و همین موضوع باعث شده عملیات امدادرسانی وارد مرحله تازه‌ای شود. تمرکز فعلی بر رسیدگی به منازل خسارت‌دیده و تکمیل ارزیابی روستاهاست.

اما اطلاعات سازمان هواشناسی نشان می‌دهد هنوز نمی‌توان پایان کامل ناپایداری را اعلام کرد.

بر اساس آخرین پیش‌بینی، امروز سه‌شنبه و فردا چهارشنبه در مازندران و چند استان دیگر بارش باران، رعدوبرق و وزش باد شدید موقت ادامه خواهد داشت. این وضعیت در استان‌های ساحلی خزر طی پنجشنبه نیز تداوم دارد و برای جمعه هم دوباره بارش در مازندران، گیلان و گلستان پیش‌بینی شده است.

دریای خزر نیز طی سه روز آینده مواج و متلاطم پیش‌بینی شده است.

بنابراین بهبود موقت آسمان در برخی مناطق به معنی پایان مخاطره نیست و احتمال رگبارهای دوباره همچنان وجود دارد.

کاهش دما در راه شمال کشور

سامانه بارشی علاوه بر بارندگی، کاهش محسوس دما در نوار شمالی کشور را نیز به همراه دارد.

سازمان هواشناسی اعلام کرده است امروز کاهش دما به‌ویژه در استان‌های ساحلی دریای خزر محسوس خواهد بود. همزمان وزش باد شدید موقت نیز یکی از پدیده‌های پیش‌بینی‌شده است.

این بخش از پیش‌بینی برای خانه‌هایی که سقف آنها آسیب دیده اهمیت ویژه‌ای دارد. در صورت بازگشت بارندگی، پوشش موقت منازل باید سریع انجام شود تا خسارت اولیه به آسیب بیشتر به وسایل خانه و سازه تبدیل نشود.

از همین رو تمرکز مدیریت بحران بر توزیع پوشش پلاستیکی در روستاها یک اقدام فوری و موقت است و مرحله بعدی باید ارزیابی سازه‌ای و تعمیر اصولی سقف‌ها باشد.

خسارت نهایی سیل مازندران چه زمانی مشخص می‌شود؟

فعلاً دو عدد مهم درباره حادثه نامشخص است: تعداد دقیق واحدهای مسکونی خسارت‌دیده و ارزش ریالی خسارت بخش کشاورزی و باغی.

مدیریت بحران اعلام کرده کارشناسان باید در روستاهای مختلف حضور پیدا کنند و بررسی میدانی انجام دهند. پراکندگی مناطق آسیب‌دیده نیز باعث شده اعلام یک رقم فوری امکان‌پذیر نباشد.

این موضوع از نظر جبران خسارت نیز اهمیت دارد؛ زیرا پرونده پرداخت کمک یا خسارت بیمه‌ای به کشاورزان و صاحبان واحدهای مسکونی معمولاً به گزارش‌های کارشناسی، میزان آسیب و وضعیت بیمه وابسته است.

در نتیجه مرحله پس از امدادرسانی فوری، احتمالاً وارد فاز ثبت و برآورد خسارت خواهد شد.

سیل مازندران؛ خطر اصلی هنوز بارش‌های بعدی است

بارش بامداد ۱۷ شهریور نشان داد ترکیب رگبار شدید و وزش باد می‌تواند در مدت کوتاهی هم مناطق شهری و هم روستاهای مازندران را تحت تأثیر قرار دهد.

کنده شدن سقف خانه‌ها، آب‌گرفتگی خیابان‌ها و خسارت به مزارع و باغ‌ها سه بخش اصلی آثار ثبت‌شده تا این لحظه هستند، اما هنوز نمی‌توان میزان نهایی خسارت را مشخص کرد.

موضوع مهم‌تر اینکه سامانه بارشی کاملاً از منطقه خارج نشده است. پیش‌بینی رسمی از ادامه بارندگی و وزش باد در مازندران طی روزهای آینده حکایت دارد؛ بنابراین پاکسازی مسیرهای خروج آب، پرهیز از توقف در حاشیه رودخانه‌ها و مسیل‌ها و تثبیت موقت خانه‌های خسارت‌دیده همچنان اهمیت بالایی دارد.