پرسپولیس سکوی ملی‌پوشی خارجی‌ها؟ بیفوما بعد از ۳ سال در رادار کنگو؛ واقعیت یک روایت جذاب

جدیدترین سوژه این بحث تیوی بیفوماست؛ مهاجمی که آخرین بازی ثبت‌شده‌اش برای تیم ملی جمهوری کنگو به ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳ برابر گامبیا برمی‌گردد. او در آن سال چهار مسابقه ملی انجام داد و پس از آن برای نزدیک به سه سال در ترکیب تیم کشورش دیده نشد.

حالا کلود لو روی، سرمربی کنگو، نام بیفوما را در پیش‌فهرست ۳۵ نفره برای دو مسابقه مقدماتی جام ملت‌های آفریقا ۲۰۲۷ مقابل نامیبیا و کامرون قرار داده است. در منبع کنگویی منتشرکننده فهرست نیز مقابل نام بیفوما، باشگاه پرسپولیس ایران ثبت شده است.

اینجا یک تفاوت مهم با روایت اولیه وجود دارد: بیفوما فعلاً به پیش‌فهرست برگشته و حضور قطعی او در اردوی نهایی هنوز به معنای انجام بازی ملی نیست.

حتی برخی گزارش‌های داخلی ایران در روزهای گذشته مدعی شده‌اند وینگر پرسپولیس تمایلی به حضور در این اردو ندارد و قصد دارد دعوت را نپذیرد. این بخش هنوز از سوی فدراسیون کنگو یا خود بازیکن به شکل رسمی تأیید نشده و بنابراین باید آن را یک گزارش رسانه‌ای دانست، نه تصمیم قطعی.

با این همه، بازگشت نام بیفوما به فهرست بعد از سه سال برای خود پرسپولیس اتفاق قابل توجهی است.

گولسیانی؛ محکم‌ترین سند برای نظریه «پرسپولیس و تیم ملی»

اگر قرار باشد فقط یک نمونه برای اثبات تأثیر حضور در پرسپولیس بر مسیر ملی یک بازیکن خارجی انتخاب شود، گئورگی گولسیانی بهترین گزینه است.

مدافع گرجستانی سال‌ها در فوتبال ایران برای ذوب‌آهن، نساجی و سپاهان بازی کرده بود، اما اولین بازی بزرگسالان خود برای گرجستان را در ۹ ژوئن ۲۰۲۴ و در ۳۳ سالگی انجام داد؛ زمانی که بازیکن پرسپولیس بود. او پیش از آن در برخی اردوها حضور داشت، اما بازی ملی رسمی انجام نداده بود.

اتفاق بزرگ‌تر چند روز بعد رخ داد.

ویلی سانیول گولسیانی را به یورو ۲۰۲۴ برد و مدافع پرسپولیس در سه مسابقه این تورنمنت به میدان رفت. او در برد تاریخی ۲ بر صفر گرجستان برابر پرتغال از ابتدا بازی کرد و تا دقیقه ۷۶ در زمین بود؛ مسابقه‌ای که کریستیانو رونالدو نیز در ترکیب پرتغال حضور داشت.

گولسیانی در مرحله یک‌هشتم نهایی مقابل اسپانیا هم فیکس بود.

بنابراین درباره او می‌توان با اطمینان بیشتری گفت نمایش‌های باشگاهی‌اش در پرسپولیس همزمان با بزرگ‌ترین جهش دوران ملی‌اش اتفاق افتاد؛ هرچند حتی در این نمونه نیز نمی‌توان گفت «فقط» پرسپولیس باعث دعوت او شد. تصمیم نهایی متعلق به کادر فنی گرجستان بود.

مارکو باکیچ؛ این بخش از روایت نیاز به اصلاح دارد

درباره مارکو باکیچ اما داستان متفاوت است.

در برخی مطالب گفته شده هافبک مونته‌نگرویی پس از چند سال دوری از تیم ملی، با انتقال به پرسپولیس دوباره ملی‌پوش شده است. بررسی آمار رسمی فدراسیون فوتبال مونته‌نگرو چنین روایتی را تأیید نمی‌کند.

باکیچ در سال‌های ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و نیمه نخست ۲۰۲۵ بارها برای مونته‌نگرو بازی کرده بود. او در مارس ۲۰۲۵ مقابل جبل‌الطارق و جزایر فارو و در ژوئن همان سال مقابل ارمنستان به میدان رفت؛ در حالی که انتقالش به پرسپولیس تازه در ژوئیه ۲۰۲۵ انجام شد.

حتی آمار فدراسیون مونته‌نگرو نشان می‌دهد باکیچ در سال ۲۰۲۴ نیز در دیدارهایی مقابل بلژیک، گرجستان، ولز، ترکیه و ایسلند بازی کرده بود.

بنابراین پرسپولیس ممکن است به حفظ جایگاه ملی او کمک کرده باشد، اما نمی‌توان بازگشت باکیچ به تیم ملی را محصول حضور در تهران دانست؛ او پیش از امضای قرارداد با سرخ‌ها دوباره به چرخه تیم ملی برگشته بود.

اورونوف؛ پرسپولیس جایگاه ملی او را نساخت

اوستون اورونوف نیز نمونه‌ای از یک بازیکن ملی‌پوش تثبیت‌شده است، نه بازیکنی که در پرسپولیس به تیم ملی رسیده باشد.

هافبک ازبکستانی پیش از حضور در ایران نیز عضوی شناخته‌شده از تیم ملی کشورش بود و بعدها در فهرست نهایی ۲۶ نفره ازبکستان برای جام جهانی ۲۰۲۶ قرار گرفت. نام او هنگام اعلام رسمی فهرست، به عنوان بازیکن پرسپولیس ثبت شده بود.

در نتیجه پرسپولیس در مورد اورونوف بیشتر بستری برای ادامه فعالیت یک ملی‌پوش بوده است تا سکوی کشف یا بازگشت او.

این تفاوت ظریف اما مهم است.

سرگیف با پرسپولیس به جام جهانی رفت؛ اما سهمیه را قبل‌تر گرفته بود

داستان ایگور سرگیف نیز جذاب است، اما باید خط زمانی آن را درست دید.

ازبکستان صعود خود به جام جهانی ۲۰۲۶ را در سال ۲۰۲۵ قطعی کرد و سرگیف نیز در همان دوران یکی از بازیکنان باسابقه تیم ملی بود. او حتی در آخرین مسابقه مرحله مقدماتی مقابل قطر در ژوئن ۲۰۲۵ گل زد.

سرگیف تازه ۵ ژانویه ۲۰۲۶ به پرسپولیس پیوست.

بنابراین عبارت «درخشش با پرسپولیس باعث شد بلیت جام جهانی را بگیرد» از نظر زمانی دقیق نیست؛ بلیت تیم ملی ازبکستان قبل از انتقال او به تهران صادر شده بود.

با این حال یک نکته مثبت برای پرسپولیس باقی می‌ماند: سرگیف در زمان اعلام فهرست نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ بازیکن پرسپولیس بود و همراه اورونوف در جمع ۲۶ بازیکن ازبکستان قرار گرفت. منابع رسمی ازبکستان و BBC هر دو نام این دو بازیکن پرسپولیس را در فهرست نهایی ثبت کرده‌اند.

پس پرسپولیس او را به جام جهانی «نرساند»، اما سرگیف به عنوان بازیکن این باشگاه در جام جهانی حضور پیدا کرد.

الکسیس گندوز؛ پرسپولیس واقعاً به دیده شدن او کمک کرد

الکسیس گندوز یکی دیگر از مثال‌های جدی‌تر است.

دروازه‌بان الجزایری در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۴ برای پرسپولیس ۲۷ بازی لیگ انجام داد و ۱۴ کلین‌شیت ثبت کرد.

مهم‌تر اینکه در همان مقطع به ترکیب اصلی الجزایر رسید.

گندوز در مارس ۲۰۲۵، زمانی که هنوز دروازه‌بان پرسپولیس بود، در دو مسابقه مقدماتی جام جهانی مقابل بوتسوانا و موزامبیک ۹۰ دقیقه بازی کرد و الجزایر هر دو دیدار را برد. خود گندوز نیز در آن زمان در مصاحبه‌ای بر بازی منظمش در پرسپولیس تأکید کرده بود.

او بعد از جدایی از پرسپولیس نیز همچنان چند بازی مقدماتی جام جهانی را برای الجزایر انجام داد، بنابراین نمی‌توان افت بعدی جایگاهش را صرفاً به ترک پرسپولیس نسبت داد.

گندوز سرانجام در فهرست ۲۶ نفره الجزایر برای جام جهانی ۲۰۲۶ قرار نگرفت. فیفا سه دروازه‌بان نهایی الجزایر را لوکا زیدان، اوسامه بن‌بط و ملوین ماستیل اعلام کرد.

اما اینکه دوران او در پرسپولیس همزمان با تبدیل شدنش به گزینه اصلی دروازه الجزایر بود، قابل انکار نیست.

آیا واقعاً پیراهن پرسپولیس خارجی‌ها را ملی‌پوش می‌کند؟

پاسخ کوتاه این است: گاهی کمک کرده، اما قاعده عمومی نیست.

گولسیانی نمونه‌ای بسیار قدرتمند است؛ اولین بازی ملی در ۳۳ سالگی و سپس حضور در یورو، آن هم زمانی که بازیکن پرسپولیس بود.

گندوز نیز در تهران از یک دروازه‌بان حاضر در اردو به گزینه‌ای تبدیل شد که در مقدماتی جام جهانی برای الجزایر بازی کرد.

بیفوما اکنون بعد از سه سال به پیش‌فهرست کنگو برگشته و اگر بازگشتش نهایی شود، می‌تواند سومین نمونه قابل توجه باشد.

اما باکیچ، اورونوف و سرگیف از قبل ملی‌پوشان شناخته‌شده‌ای بودند و نسبت دادن جایگاه ملی آنها به پرسپولیس اغراق‌آمیز است.

پرسپولیس چه مزیتی برای خارجی‌ها دارد؟

بخش قابل دفاع این روایت، میزان دیده‌شدن بازیکن در پرسپولیس است.

بازی در یکی از پرهوادارترین باشگاه‌های آسیا، حضور در مسابقات پرفشار داخلی، پوشش رسانه‌ای گسترده و تجربه دیدارهایی مانند دربی تهران طبیعتاً می‌تواند یک بازیکن خارجی را بیشتر در معرض توجه قرار دهد.

برای فوتبالیستی مانند گولسیانی که سال‌ها دور از فوتبال ملی بوده، استمرار در ترکیب تیم مدعی و بازی‌های بزرگ می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.

اما درباره انگیزه مالی نیز باید محتاط بود. این ادعا که خارجی‌ها در ایران «تا ۱۰ برابر» باشگاه قبلی خود دستمزد می‌گیرند، بدون دسترسی به قراردادهای معتبر و قابل مقایسه قابل تعمیم نیست. پول بدون تردید یکی از عوامل مهم نقل‌وانتقالات حرفه‌ای است، اما برای چنین نسبت دقیقی سند عمومی کافی وجود ندارد.

شعار «پرسپولیسی شو، ملی‌پوش شو» جذاب است؛ اما با یک تبصره

داستان خارجی‌های پرسپولیس در سال‌های اخیر واقعاً نمونه‌های جالبی ساخته است.

گولسیانی از پرسپولیس به اولین بازی ملی و یورو رسید؛ گندوز در دوران حضور در تهران دروازه‌بان الجزایر در مقدماتی جام جهانی شد؛ اورونوف و سرگیف نیز با عنوان بازیکن پرسپولیس در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور داشتند و حالا بیفوما بعد از سه سال دوباره به پیش‌فهرست کنگو رسیده است.

اما خط زمانی بازیکنان نشان می‌دهد نباید همه این موفقیت‌ها را مستقیماً به پیراهن سرخ نسبت داد.

پرسپولیس برای بعضی خارجی‌ها واقعاً سکوی احیا بوده؛ برای برخی دیگر فقط باشگاهی بوده که هنگام حضورشان در تیم ملی پیراهنش را پوشیده‌اند.

با این حال، اگر بیفوما بعد از نزدیک به سه سال دوباره برای کنگو به میدان برود، یک نام دیگر به بخش جذاب این فهرست اضافه خواهد شد؛ فهرستی که بهترین مصداقش همچنان گئورگی گولسیانی است: بازیکنی که در ۳۳ سالگی از پرسپولیس به تیم ملی رسید و تنها چند هفته بعد روبه‌روی کریستیانو رونالدو در یورو ایستاد.