قیمت دام زنده امروز ۱۸ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۳۵ هزار تومان ماند | گوشت ارزان می‌شود؟

بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، بازار گوسفند و گوساله در معاملات امروز بدون نوسان تازه فعالیت می‌کند.

در بازار دام سبک، بالاترین قیمت گوسفند زنده ۶۳۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم است که در دو استان اصفهان و فارس ثبت شده است.

در مقابل، گوسفند زنده در قم، همدان و مرکزی کیلویی ۶۳۰ هزار تومان معامله می‌شود و پایین‌ترین نرخ میان استان‌های اعلام‌شده را دارد.

در بازار دام سنگین نیز اختلاف قیمت حتی کمتر است؛ گوساله زنده در همدان ۶۱۰ هزار تومان و در یزد ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت دارد.

فاصله پنج هزار تومانی میان کف و سقف قیمت گوسفند و تنها ۲۵۰۰ تومان اختلاف در گوساله نشان می‌دهد بازار فعلی از نظر جغرافیایی نیز با شکاف قیمتی بزرگی مواجه نیست.

قیمت گوسفند و گوساله چند روز است قفل شده؟

نکته مهم‌تر از ثبات روزانه، طولانی شدن این وضعیت است.

بررسی قیمت ۱۲ شهریور نشان می‌دهد در آن روز نیز گوسفند زنده در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در بازه ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شد. در ۱۴ و ۱۷ شهریور نیز دقیقاً همین دامنه قیمت تکرار شده است.

بنابراین بازار در عمل نزدیک به یک هفته روی یک محدوده مشخص قیمتی متوقف شده است.

این رفتار با بسیاری از بازارهای کالایی که تحت تأثیر نوسان ارز به سرعت تغییر قیمت می‌دهند متفاوت است و نشان می‌دهد در مقطع فعلی، سمت عرضه دام اجازه شکل‌گیری یک شوک فوری را نداده است.

چرا دام زنده فعلاً گران نمی‌شود؟

یکی از مهم‌ترین توضیحات را می‌توان در وضعیت عرضه پیدا کرد.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، ۱۴ شهریور اعلام کرد عرضه دام‌های کشتاری سبک و سنگین به شکل منظم و روزانه در حجم بالا ادامه دارد. او نیاز ماهانه کشور را حدود ۹۰۰ هزار رأس دام سبک و ۵۰ هزار رأس دام سنگین اعلام کرد و گفت ورود به فصل پاییز با پیک زایش دام سبک و گاومیش همراه خواهد بود که می‌تواند به جمعیت دام اضافه کند.

اگر این برآورد در عمل محقق شود، افزایش جمعیت دام می‌تواند سمت عرضه را در ماه‌های آینده تقویت کند.

در اقتصاد بازار، زمانی که موجودی و عرضه نسبت به تقاضا مناسب باشد، دامدار و واسطه امکان کمتری برای تحمیل جهش ناگهانی قیمت پیدا می‌کنند.

همین عامل یکی از دلایل اصلی آرام ماندن بازار در روزهای اخیر به نظر می‌رسد.

آیا ثبات دام زنده به معنای کاهش قیمت گوشت است؟

نه لزوماً.

قیمت دام زنده یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده قیمت گوشت است، اما تنها متغیر نیست.

وقتی یک دام با وزن مشخص وارد کشتارگاه می‌شود، تمام وزن زنده آن به گوشت قابل عرضه تبدیل نمی‌شود. پوست، استخوان، آلایش و بخش‌های دیگر از وزن کسر می‌شوند و پس از آن هزینه کشتار، سردخانه، حمل‌ونقل، قطعه‌بندی و شبکه فروش به قیمت اضافه می‌شود.

به همین دلیل نمی‌توان نرخ ۶۳۰ هزار تومانی دام زنده را مستقیماً با قیمت گوشت پشت ویترین مقایسه کرد.

داده‌های روز ۱۷ شهریور نیز نشان می‌داد بازار گوشت قرمز بدون جهش تازه فعالیت می‌کند و اختلالی در دسترسی به محصول گزارش نشده است.

پس اثر فعلی ثبات دام بیشتر از آنکه به شکل «ارزانی سریع گوشت» دیده شود، در جلوگیری از رشد بیشتر قیمت نمایان شده است.

گوشت قرمز هنوز برای خانوار ارزان نیست

این نکته در تحلیل بازار اهمیت زیادی دارد.

حتی اگر قیمت دام و گوشت برای چند روز ثابت بماند، نمی‌توان نتیجه گرفت فشار اقتصادی خانوار کاهش چشمگیری یافته است.

در بازار خرده‌فروشی ۱۷ شهریور، برای نمونه برخی قطعات گوسفندی و گوساله همچنان در محدوده‌های بسیار بالا معامله می‌شدند و گزارش‌های بازار بر ثبات به جای کاهش جدی قیمت تأکید داشتند.

در واقع بازار فعلی را باید «باثبات اما گران» توصیف کرد.

یکی از عواملی که می‌تواند همین ثبات را تقویت کند، ضعف قدرت خرید است. وقتی قیمت گوشت از توان بخشی از خانوارها فاصله می‌گیرد، حجم تقاضا محدود می‌شود و فروشندگان نیز برای افزایش مداوم نرخ فضای کمتری دارند.

در چنین وضعیتی تعادل بازار الزاماً ناشی از فراوانی فوق‌العاده محصول نیست؛ بخشی از آن می‌تواند نتیجه تقاضای ضعیف‌تر باشد.

هزینه خوراک دام همچنان یک ریسک مهم است

از سمت تولید نیز آرامش قیمت به این معنی نیست که تمام مشکلات دامداران برطرف شده است.

خوراک دام بخش مهمی از هزینه پرورش را تشکیل می‌دهد. نرخ ذرت، جو، کنجاله، یونجه و سایر نهاده‌ها به طور مستقیم روی هزینه تمام‌شده اثر می‌گذارد.

برای سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ نیز نرخ تضمینی جو و ذرت دانه‌ای ۲۳ هزار تومان تعیین شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد قیمت نهاده‌ها همچنان یکی از متغیرهای مهم سیاست‌گذاری بخش کشاورزی است.

اگر هزینه نهاده، حمل‌ونقل یا سایر مخارج پرورش بالا برود، دامدار نمی‌تواند برای مدت نامحدود دام را با قیمت ثابت عرضه کند.

بنابراین برای پیش‌بینی بازار فقط نباید تعداد دام موجود را دید؛ باید هزینه نگهداری همان دام را نیز در نظر گرفت.

اختلاف قیمت استان‌ها چرا این‌قدر کم شده است؟

جدول امروز نکته جالب دیگری نیز دارد.

فاصله گران‌ترین و ارزان‌ترین گوسفند تنها ۵ هزار تومان در هر کیلو است. این اختلاف نسبت به قیمت ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومانی، کمتر از یک درصد است.

در گوساله نیز اختلاف سقف و کف تنها ۲۵۰۰ تومان است.

چنین فاصله محدودی می‌تواند نشانه نزدیک شدن شرایط عرضه و تقاضا در استان‌های مورد بررسی باشد. البته هزینه حمل، وزن دام، نژاد، کیفیت و شرایط معامله می‌تواند قیمت‌های واقعی در بازارهای محلی را متفاوت کند و نرخ‌های اعلامی اتحادیه الزاماً قیمت تمام معاملات کشور نیست.

اما در سطح آمار منتشرشده، فعلاً نشانه‌ای از شکاف شدید میان استان‌ها دیده نمی‌شود.

پیش‌بینی قیمت دام زنده؛ بازار در روزهای آینده چه می‌شود؟

بر اساس اطلاعات موجود، سه سناریو برای کوتاه‌مدت قابل تصور است.

در سناریوی نخست، اگر عرضه منظم دام کشتاری ادامه یابد و هزینه نهاده‌ها شوک تازه‌ای تجربه نکند، قیمت گوسفند می‌تواند همچنان در حوالی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در محدوده ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان باقی بماند.

در سناریوی دوم، افزایش هزینه خوراک، حمل‌ونقل یا تقاضای بازار می‌تواند نرخ‌ها را از این محدوده خارج کند و فشار صعودی جدیدی ایجاد شود.

سناریوی سوم مربوط به افزایش بیشتر عرضه است. رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام انتظار دارد ورود به پاییز با افزایش زایش همراه باشد؛ اگر عرضه جدید به بازار کشتار برسد و تقاضا نیز تغییر محسوسی نکند، حتی امکان تعدیل نرخ وجود دارد.

با این حال، فعلاً داده‌ای که کاهش قطعی قیمت را تضمین کند وجود ندارد و مناسب‌تر است از ثبات با احتمال نوسان محدود صحبت شود.

دام زنده ثابت ماند؛ چشم بازار حالا به پاییز است

قیمت دام زنده در ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ برای چندمین روز متوالی در همان محدوده قبلی باقی مانده است. گوسفند در اصفهان و فارس کیلویی ۶۳۵ هزار تومان و در قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان قیمت دارد؛ گوساله نیز بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شود.

تکرار این نرخ‌ها از روزهای قبل نشان می‌دهد بازار فعلاً به یک نقطه تعادل رسیده است.

عرضه منظم دام کشتاری و انتظار افزایش جمعیت دام در فصل زایش، دو عامل حمایتی بازار هستند. در مقابل، هزینه نهاده‌های دامی و مخارج تولید همچنان مهم‌ترین ریسک سمت عرضه محسوب می‌شوند.

بنابراین برای مصرف‌کننده، پیام بازار امروز روشن است: فعلاً خبری از جهش تازه دام نیست، اما ثبات دام زنده نیز به تنهایی تضمین نمی‌کند گوشت قرمز به سرعت ارزان شود.

اگر عرضه در پاییز تقویت و هزینه تولید مهار شود، احتمال حفظ آرامش بیشتر خواهد شد؛ در غیر این صورت همین تعادل کم‌نوسان می‌تواند با یک شوک هزینه‌ای دوباره بر هم بخورد.