قیمت دام زنده امروز ۲۰ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند روی ۶۳۵ هزار تومان قفل شد | گوشت ارزان می‌شود؟

بررسی نرخ‌های منتشرشده در روزهای ۱۸ و ۱۹ شهریور نشان می‌دهد بازار دام سبک و سنگین عملاً در یک محدوده ثابت متوقف شده است.

در بازار گوسفند زنده، بالاترین نرخ اعلام‌شده ۶۳۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم است که در اصفهان و فارس دیده می‌شود. در مقابل، قم، همدان و مرکزی با حدود ۶۳۰ هزار تومان در کف نرخ‌های اعلامی قرار دارند. فاصله میان کف و سقف فقط پنج هزار تومان است؛ یعنی کمتر از یک درصد.

در بخش گوساله نیز اختلاف حتی کمتر است. سقف بازار حدود ۶۱۰ هزار تومان و کف آن ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان گزارش شده است. چنین دامنه محدودی نشان می‌دهد دست‌کم در نرخ‌های اعلامی، شوک منطقه‌ای یا کمبود جدی در یکی از کانون‌های اصلی عرضه مشاهده نمی‌شود.

براساس نرخ‌های مورد بررسی، میانگین‌های شاخص بازار به این شرح است:

این قیمت‌ها میانگین نرخ‌های اعلامی هستند و در معامله واقعی عواملی مانند نژاد، وزن، کیفیت دام، میزان پرواری بودن، هزینه حمل و محل تحویل می‌تواند قیمت نهایی را تغییر دهد.

چرا قیمت گوسفند روی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان ثابت مانده است؟

یکی از مهم‌ترین دلایل آرامش بازار را باید در سمت عرضه جست‌وجو کرد.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، اخیراً اعلام کرده است عرضه دام کشتاری سبک و سنگین به صورت منظم ادامه دارد و سطح دام آماده کشتار برای تأمین نیاز بازار مناسب است. او نیاز ماهانه کشور را حدود ۹۰۰ هزار رأس دام سبک و ۵۰ هزار رأس دام سنگین برآورد کرده و گفته جمعیت دام کشتاری موجود بیش از نیاز اعلامی است.

این وضعیت به بازار اجازه داده بدون رقابت سنگین میان کشتارگاه‌ها برای خرید دام، نیاز جاری خود را تأمین کند.

از سوی دیگر، فعالان بازار انتظار دارند با ورود به نیمه دوم سال و آغاز دوره‌های زایش و افزایش پرواربندی، ظرفیت عرضه دام بیشتر شود. پوریان نیز افزایش تولید علوفه داخلی را یکی از عواملی دانسته که می‌تواند به کنترل هزینه‌های تولید در ماه‌های آینده کمک کند.

بنابراین ثبات فعلی فقط حاصل کاهش تقاضا نیست و بخش عرضه نیز در آن نقش دارد.

نهاده‌های دامی همچنان مهم‌ترین ریسک بازار هستند

با وجود آرامش بازار دام، هزینه خوراک همچنان یکی از اصلی‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده برای دامداران است.

آخرین فهرست‌های بازار نهاده در شهریور نرخ‌هایی در حدود ۴۲ هزار تومان برای ذرت و بیش از ۵۴ هزار تومان برای جو را نشان داده‌اند و کنجاله سویا نیز همچنان یکی از اقلام پرهزینه جیره دام محسوب می‌شود. داده‌های بازار نهاده در هفته‌های اخیر عموماً از تغییرات محدود روزانه حکایت داشته‌اند، اما سطح مطلق هزینه خوراک همچنان بالاست.

به همین دلیل، تعبیر «برداشته‌شدن تنش هزینه‌ای از دوش دامدار» باید با احتیاط استفاده شود. قیمت‌ها ممکن است در کوتاه‌مدت ثابت باشند، اما هر شوک در نرخ ارز، واردات ذرت و جو، هزینه حمل‌ونقل یا توزیع نهاده می‌تواند دوباره قیمت تمام‌شده دام را تحت تأثیر قرار دهد.

ثبات امروز بازار بیش از آنکه به معنی از بین رفتن ریسک هزینه تولید باشد، نشان‌دهنده تعادل موقت میان هزینه، عرضه و قدرت خرید بازار است.

چرا با ثبات دام زنده، گوشت هنوز ارزان نشده است؟

این پرسش مهم‌ترین دغدغه مصرف‌کننده است.

در حالی که گوسفند زنده هفته‌هاست در محدوده حدود ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان معامله می‌شود، قیمت گوشت در خرده‌فروشی همچنان بسیار بالاتر است. در نرخ‌های روزهای اخیر، ران کامل ممتاز گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۹۰ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۸۹۰ هزار تومان، شقه گوسفندی حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و ران پاک‌کرده گوساله حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان برای هر کیلو قیمت داشته‌اند.

علت این فاصله روشن است: یک کیلو دام زنده معادل یک کیلو گوشت قابل فروش نیست.

بعد از کشتار، وزن پوست، استخوان، آلایش و سایر قسمت‌ها از لاشه کم می‌شود. سپس هزینه کشتارگاه، سردخانه، حمل، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و حاشیه شبکه توزیع به قیمت نهایی افزوده می‌شود.

به همین دلیل کاهش یا ثبات نرخ دام معمولاً با فاصله زمانی و با شدت بسیار کمتری به ویترین قصابی‌ها منتقل می‌شود.

یک علامت هشدار؛ عرضه گوشت قرمز ۶ درصد کمتر شده است

با وجود آرامش بازار روزانه دام، داده رسمی مرکز آمار تصویر مهم دیگری را نشان می‌دهد.

در تیرماه ۱۴۰۵ مجموع گوشت قرمز عرضه‌شده در کشتارگاه‌های رسمی کشور ۳۷ هزار و ۳۱۲ تن بوده است. این رقم نسبت به تیر سال گذشته ۶ درصد و نسبت به ماه قبل حدود ۹ درصد کاهش نشان می‌دهد.

از کل تولید تیرماه، ۲۱ هزار و ۶۹۹ تن معادل ۵۸.۱ درصد مربوط به گاو و گوساله بوده و ۱۲ هزار و ۲۳۴ تن، معادل ۳۲.۸ درصد، به گوسفند و بره اختصاص داشته است.

این داده اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد ثبات قیمت امروز نباید به معنی وفور نامحدود گوشت در ماه‌های آینده تلقی شود.

اگر کاهش کشتار رسمی ادامه پیدا کند و هم‌زمان تقاضای پاییز افزایش یابد، تعادل فعلی می‌تواند تحت فشار قرار گیرد.

واردات گوشت همچنان ابزار کنترل قیمت باقی می‌ماند

میزان نیاز سالانه کشور به گوشت قرمز حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن برآورد شده است. فعالان صنفی می‌گویند با وجود مناسب بودن وضعیت دام داخلی، واردات در نیمه دوم سال همچنان می‌تواند برای تنظیم بازار و جلوگیری از جهش‌های مقطعی به کار گرفته شود.

در واقع بازار گوشت در نیمه دوم سال بر سه پایه حرکت خواهد کرد: دام تولید داخل، میزان واردات و قدرت خرید مصرف‌کننده.

اگر عرضه داخلی در سطح فعلی باقی بماند، نهاده‌ها شوک تازه‌ای تجربه نکنند و واردات نیز بدون اختلال انجام شود، احتمال جهش سریع قیمت دام پایین‌تر خواهد بود.

اما هر اختلال در یکی از این سه ضلع می‌تواند آرامش فعلی را تغییر دهد.

پیش‌بینی قیمت دام زنده در نیمه دوم شهریور

در کوتاه‌مدت، نشانه‌های موجود بیشتر از ادامه ثبات حمایت می‌کنند تا جهش یا ریزش بزرگ قیمت.

گوسفند زنده طی چندین روز در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان ثابت مانده و سقف و کف گوساله نیز تنها حدود دو هزار و ۵۰۰ تومان اختلاف دارد. این فشردگی نرخ‌ها معمولاً نشان می‌دهد بازار فعلاً نه با فشار خرید شدید روبه‌رو است و نه فروشندگان حاضر به عقب‌نشینی معنادار هستند.

با این حال، ادامه این وضعیت در پاییز به هزینه نهاده، میزان زایش و پرواربندی، واردات گوشت و تقاضای خانوار وابسته خواهد بود.

بنابراین مهم‌ترین پیام بازار دام در ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ این نیست که قیمت‌ها برای مدت طولانی «قفل» شده‌اند؛ بلکه این است که بازار فعلاً به یک نقطه تعادل کم‌نوسان رسیده است. گوسفند حدود ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله حدود ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قیمت دارد، اما آزمون واقعی این آرامش در هفته‌های آینده خواهد بود؛ زمانی که مشخص شود آیا ثبات قیمت دام می‌تواند سرانجام به کاهش فشار قیمت گوشت بر سفره خانوارها منجر شود یا خیر.