فولاد ایرانیان
شوک تازه به قیمت برنج هندی؛ کیسه ۱۰ کیلویی تا ۴ میلیون تومان / برنج وارداتی هم از سفرهها دور شد
برنج وارداتی که سالها نقش گزینه اقتصادیتر بازار را برای بسیاری از خانوارها، رستورانها و مراکز تهیه غذا ایفا میکرد، در شهریور ۱۴۰۵ خود به یکی از اقلام گران سبد معیشت تبدیل شده است. تازهترین قیمتها نشان میدهد کیسه ۱۰ کیلویی برخی انواع برنج هندی ۱۱۲۱ به مرز چهار میلیون تومان رسیده؛ یعنی قیمت هر کیلو از بعضی برندهای ممتاز به حدود ۴۰۰ هزار تومان نزدیک شده است. افزایش نرخ ارز، اختلال در مسیرهای تجاری ایران و هند، رشد هزینه حمل و بیمه و محدودیتهای پرداخت بینالمللی، همگی در شکلگیری این موج نقش دارند. تازهترین گزارش رویترز نیز نشان میدهد صادرات برنج هند به ایران در ماههای اخیر با مشکلات جدی لجستیکی و مالی روبهرو شده است.
۲۳:۱۵ - ۲۰ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
بررسی قیمتهای جدید بازار نشان میدهد اختلاف میان برندهای مختلف برنج هندی ۱۱۲۱ قابل توجه شده است.
برنج هندی دانهبلند ۱۱۲۱ مژده در بسته ۱۰ کیلویی با قیمت سه میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه میشود؛ یعنی هر کیلو حدود ۳۸۰ هزار تومان.
کیسه ۱۰ کیلویی برنج هندی ۱۱۲۱ احمدگلد نیز حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد که معادل کیلویی ۳۴۰ هزار تومان است.
در میان گزینههای گرانتر، برنج هندی ۱۱۲۱ عالی با قیمت سه میلیون و ۹۹۹ هزار تومان برای ۱۰ کیلو عرضه شده و عملاً قیمت هر کیلو آن به حدود ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
برنج هندی ۱۱۲۱ عبیر نیز با قیمت سه میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در بسته ۱۰ کیلویی، معادل کیلویی ۳۱۰ هزار تومان فروخته میشود.
| نوع برنج هندی | وزن | قیمت | قیمت تقریبی هر کیلو |
|---|---|---|---|
| ۱۱۲۱ مژده | ۱۰ کیلو | ۳.۸ میلیون تومان | ۳۸۰ هزار تومان |
| ۱۱۲۱ احمدگلد | ۱۰ کیلو | ۳.۴ میلیون تومان | ۳۴۰ هزار تومان |
| ۱۱۲۱ عالی | ۱۰ کیلو | ۳.۹۹۹ میلیون تومان | حدود ۴۰۰ هزار تومان |
| ۱۱۲۱ عبیر | ۱۰ کیلو | ۳.۱ میلیون تومان | ۳۱۰ هزار تومان |
قیمت عبیر با گزارشهای بازار اوایل شهریور نیز همخوانی دارد؛ در هفتم شهریور بسته ۱۰ کیلویی این محصول سه میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و برنج هندی ۱۷۱۸ طبیعت سه میلیون و ۲۰۰ هزار تومان گزارش شده بود.
برنج هندی دیگر کالای ارزان بازار نیست
مهمترین پیام این اعداد تغییر جایگاه برنج وارداتی در سبد خانوار است.
تا چند سال قبل، بسیاری از مصرفکنندگان به دلیل فاصله زیاد قیمت برنج ایرانی ممتاز و وارداتی به سمت محصول هندی میرفتند. خرید برنج هندی برای خانواده پرجمعیت یا رستورانها میتوانست هزینه مصرف را به شکل محسوسی کاهش دهد.
حالا وقتی یک کیسه ۱۰ کیلویی حدود سه تا چهار میلیون تومان قیمت دارد، خرید دو کیسه برای یک خانوار پرمصرف میتواند به هزینهای بین شش تا هشت میلیون تومان تبدیل شود.
در سایر برندهای موجود در بازار نیز قیمتها بالا رفتهاند. دادههای ثبتشده در شهریور برای برخی بستههای ۱۰ کیلویی، برنج هندی خانوار را حدود ۲.۸۸ میلیون تومان و برنج دانهبلند مجلسی هندی خاطره را حدود ۳.۳۹ میلیون تومان نشان میدهد. انواع پاکستانی ممتاز نیز در بعضی برندها تا بیش از چهار میلیون تومان قیمت خوردهاند.
بنابراین گرانی فقط محدود به چند برند خاص نیست و بخش بزرگی از بازار برنج وارداتی وارد سطوح تازهای شده است.
چرا قیمت برنج هندی اینقدر بالا رفت؟
در بازار برنج وارداتی، برخلاف محصول داخلی، چند متغیر خارجی همزمان قیمت نهایی را تعیین میکنند.
نخستین عامل نرخ ارز است. واردکننده برای ثبت سفارش، خرید کالا و تسویه هزینههای خارجی نیازمند ارز است و هر تغییر در نرخ تأمین ارز میتواند قیمت تمامشده را جابهجا کند.
عامل دوم هزینه حملونقل است که در ماههای اخیر به دلیل جنگ و ناامنی در مسیرهای دریایی افزایش یافته است.
رویترز گزارش داده در پی جنگ خاورمیانه، نرخ حمل از جنوب آسیا بالا رفته، کمبود کانتینر و تأخیر کشتیها افزایش یافته و صادرکنندگان هندی از جمله فعالان حوزه برنج با هزینه بیشتر و اختلال در برنامه حمل روبهرو شدهاند.
برای بازاری مانند ایران که بخش قابل توجهی از برنج خارجی خود را از هند و پاکستان وارد میکند، چنین افزایش هزینهای مستقیماً روی قیمت مصرفکننده اثر میگذارد.
یک مشکل بزرگتر؛ مسیر تجارت هند و ایران سختتر شده است
فقط قیمت ارز یا کرایه حمل مسئله نیست.
رویترز در گزارشی تازه اعلام کرده صادرات هند به ایران، بهویژه در بخش برنج، چای و دارو، با چشمانداز کاهش بیشتری روبهرو شده است. دلیل اصلی، محدودیتهای مالی و تجاری و توقف برخی مبادلات از مسیر امارات عنوان شده؛ مسیری که برای انتقال کالا، پرداخت و لجستیک تجارت ایران و هند اهمیت زیادی داشته است.
براساس همین گزارش، هند در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳۸۳ میلیون دلار برنج به ایران صادر کرده است.
اما صادرکنندگان اکنون با افزایش هزینه حمل، بیمه و نقلوانتقال مالی مواجهاند و حتی استفاده از مسیرهای جایگزین از طریق کشورهایی مانند ترکیه مطرح شده است.
استفاده از مسیر طولانیتر یا واسطه بیشتر معمولاً معنایی جز افزایش هزینه نهایی ندارد.
آیا همه افزایش قیمت به واردات مربوط است؟
خیر.
قیمت جهانی و هزینه واردات تنها بخشی از معادله هستند. فاصله میان قیمت کالا در مبدأ و رقمی که مصرفکننده در فروشگاه پرداخت میکند، به شبکه عمدهفروشی، بستهبندی، حمل داخلی، سود توزیعکننده و موجودی انبار نیز وابسته است.
در هفتههای اخیر برخی گزارشهای بازار حتی از کاهش عرضه بعضی اقلام و خودداری برخی عمدهفروشان از صدور فاکتور جدید سخن گفتهاند؛ مسئلهای که میتواند در دوره انتظارات تورمی فشار بیشتری روی قیمت ایجاد کند.
بنابراین نسبت دادن تمام افزایش قیمت برنج به «قیمت جهانی» دقیق نیست.
ممکن است کالایی ماهها قبل با ارز و هزینه حمل پایینتر وارد شده باشد، اما قیمت خردهفروشی آن تحت تأثیر هزینه جایگزینی موجودی جدید افزایش پیدا کند.
برنج ۱۱۲۱ چیست و چرا گرانتر است؟
بخش بزرگی از محصولات گران فعلی بازار از نوع ۱۱۲۱ هستند.
۱۱۲۱ یکی از ارقام شناختهشده باسماتی و دانهبلند در بازار هند است که به دلیل طول زیاد دانه و افزایش قد پس از پخت، در ایران مشتریان زیادی دارد.
همین ویژگی باعث شده این نوع برنج در رستورانها، تالارها و مهمانیها تقاضای بالاتری داشته باشد. برندها نیز براساس کیفیت سورت، فرآوری، عطر، درصد شکستگی و بستهبندی قیمتهای متفاوتی تعیین میکنند.
به همین علت نباید انتظار داشت تمام محصولاتی که روی بسته آنها «۱۱۲۱» نوشته شده دقیقاً یک قیمت داشته باشند.
اختلاف ۳.۱ میلیون تومان برای عبیر تا نزدیک چهار میلیون تومان برای برخی نمونههای دیگر در همین فهرست، این تفاوت را بهخوبی نشان میدهد.
چه اتفاقی برای الگوی مصرف خانوار میافتد؟
افزایش قیمت برنج خارجی یک پیام مهم اجتماعی دارد.
وقتی محصولی که قرار بود جایگزین اقتصادی برنج ایرانی باشد خود گران میشود، مصرفکننده گزینههای کمتری برای تعدیل هزینه دارد.
خانوار ممکن است به سمت برنجهای مخلوط، ارقام کمکیفیتتر خارجی، نیمدانه یا حتی کاهش مصرف حرکت کند.
این موضوع برای رستورانها و تهیه غذاها نیز مهم است؛ زیرا برنج سهم قابل توجهی از هزینه هر پرس غذا را تشکیل میدهد و بالا رفتن قیمت آن در نهایت میتواند به افزایش قیمت غذای آماده منتقل شود.
به این ترتیب شوک برنج محدود به سوپرمارکت نمیماند و به بخش خدمات غذایی نیز سرایت میکند.
قیمت برنج هندی باز هم بالا میرود؟
ادامه مسیر بازار به سه عامل اصلی بستگی دارد: نرخ ارز، دسترسی به واردات و وضعیت حملونقل منطقهای.
اگر مسیر تجارت ایران و هند با محدودیت بیشتری روبهرو شود و هزینه بیمه و حمل همچنان بالا بماند، کاهش سریع قیمتها دشوار خواهد بود.
در مقابل، افزایش عرضه، تسهیل تأمین ارز و باز شدن مسیرهای تجاری میتواند فشار بازار را کاهش دهد.
اما یک نکته روشن است؛ بازار شهریور نشان میدهد دیگر نمیتوان برنج هندی را بهطور مطلق کالای «ارزانقیمت» نامید.
وقتی یک کیلو برنج وارداتی ممتاز به محدوده ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده و یک کیسه معمول خانوار چند میلیون تومان هزینه دارد، جایگاه این محصول در بودجه خانوار تغییر کرده است.
برنج وارداتی زمانی سپر خانوار در برابر گرانی برنج ایرانی بود؛ اکنون خود این سپر هم در حال گران شدن است. اگر اختلال تجارت، فشار ارزی و هزینه حمل ادامه پیدا کند، بازار برنج در ماههای آینده میتواند به یکی از حساسترین بخشهای سبد کالاهای اساسی تبدیل شود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
