دلار ۵ هزار تومان ریخت؛ قیمت فردا به کدام سمت میرود؟
دلار آزاد که روز شنبه معاملات را در حوالی ۲۳۵ هزار تومان به پایان رسانده بود، امروز تحت تأثیر فضای سیاسی نزولی شد و تا زمان تنظیم این گزارش به محدوده ۲۳۰ هزار تومان عقب نشست.
این یعنی کاهش حدود پنج هزار تومانی یا بیش از دو درصدی در یک روز؛ حرکتی قابل توجه برای بازاری که طی هفتههای گذشته بارها با موجهای سریع صعودی و نزولی روبهرو شده است.
گزارشهای صبح امروز نیز از عقبنشینی دلار از محدوده ۲۳۵ هزار تومان و انتظار معاملهگران برای نشست عمان خبر میدادند. برخی منابع در ساعات مختلف بازار نرخهایی بالاتر از ۲۳۰ هزار تومان ثبت کردهاند که نشان میدهد قیمت در طول روز با نوسان همراه بوده و یک نرخ واحد برای تمام ساعات معاملات وجود نداشته است.
چرا دلار امروز ارزان شد؟
مهمترین عامل، تغییر انتظارات سیاسی است.
قرار است روز دوشنبه ۲۳ شهریور وزیر خارجه ایران و وزیران خارجه کشورهای حوزه خلیج فارس در صلاله عمان درباره ترتیبات کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو کنند. فایننشالتایمز این نشست را ابتکاری از سوی عمان توصیف کرده که هدف آن رسیدن به چارچوبی موقت برای مدیریت تردد کشتیهای تجاری در هرمز است.
همین خبر برای بازار ارز کافی بود تا بخشی از «پریمیوم ریسک سیاسی» از قیمت دلار تخلیه شود.
وقتی احتمال کاهش درگیری و آسانتر شدن تجارت منطقهای مطرح میشود، انتظارات درباره افزایش هزینه واردات، محدودیت عرضه ارز و افزایش تنش کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی معاملهگر کوتاهمدت انگیزه کمتری برای خرید دلار در سقفهای قیمتی دارد.
یک اصلاح مهم؛ فردا قرار نیست حتماً هرمز باز شود
در تحلیل بازار نباید نشست دوشنبه را مساوی با «توافق قطعی برای بازگشایی تنگه هرمز» دانست.
رویترز روز شنبه به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد انتظار نمیرود در نشست عمان توافق امضاشدهای درباره هرمز حاصل شود. مذاکرات بیشتر درباره نحوه مدیریت کشتیرانی و ترتیبات موقت منطقهای است و اختلافهای جدی همچنان باقی ماندهاند.
حتی بر اساس گزارشی که از داخل ایران منتشر شده، تفاهم تهران و مسقط درباره مسیرهای جدید کشتیرانی نیز بهخودیخود به معنی بازگشایی کامل تنگه نیست.
این نکته برای معاملهگران دلار بسیار مهم است.
بازار امروز بخشی از خوشبینی خود را پیشخور کرده است. اگر نشست فردا صرفاً با بیانیهای کلی و بدون دستاورد مشخص پایان یابد، بخشی از افت امروز میتواند خیلی سریع جبران شود.
خبرهای امنیتی هنوز اجازه خوشبینی کامل نمیدهند
همزمان با مذاکرات سیاسی، وضعیت امنیتی منطقه همچنان شکننده است.
رویترز امروز از اصابت پرتابه به یک کشتی در تنگه هرمز و تخلیه خدمه پس از وقوع آتشسوزی خبر داده است. این حادثه بار دیگر نگرانیها درباره امنیت مسیر انتقال انرژی را افزایش داده است.
همچنین حملات به زیرساختهای نفتی عربستان باعث افزایش نگرانی در بازارهای جهانی شده و فشار بر قیمت نفت را حفظ کرده است.
بنابراین کاهش دلار امروز را نباید به معنای حذف ریسک جنگ یا حل کامل بحران منطقه دانست.
واقعیت این است که بازار ارز در حال معامله روی احتمال کاهش تنش است، نه روی یک توافق قطعی و اجراشده.
دلار توافقی برخلاف بازار آزاد بالا رفت
یکی از جالبترین اتفاقهای امروز، واگرایی بازار آزاد و بازار رسمی است.
در حالی که دلار آزاد حدود پنج هزار تومان کاهش داشته، دلار توافقی امروز در سمت فروش به ۱۶۳ هزار و ۹۰۳ تومان و در سمت خرید به ۱۶۲ هزار و ۴۲۸ تومان رسیده و نسبت به روز قبل افزایش داشته است.
این حرکت ادامه روند روزهای گذشته است. در ۱۹ شهریور نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله ۱۶۲ هزار و ۹۲۴ تومان بود و در ۲۱ شهریور به ۱۶۳ هزار و ۴۱۳ تومان افزایش یافت.
بنابراین فاصله بازار رسمی و آزاد همچنان بسیار زیاد است.
با دلار آزاد ۲۳۰ هزار تومانی و دلار توافقی حدود ۱۶۴ هزار تومان، شکاف دو بازار نزدیک به ۶۶ هزار تومان برای هر دلار باقی میماند؛ فاصلهای که نشان میدهد هنوز بخش بزرگی از ریسک و انتظارات تورمی در بازار آزاد قیمتگذاری شده است.
یورو هم با دلار عقب نشست
یورو نیز امروز همراه با دلار مسیر نزولی گرفت و با حدود چهار هزار تومان افت به محدوده ۲۶۹ هزار تومان رسید.
این همزمانی نشان میدهد بخش قابل توجهی از حرکت امروز به کاهش تقاضای عمومی ارز در بازار آزاد مربوط بوده و فقط یک نوسان تکنیکی مخصوص دلار نبوده است.
در روزهایی که عامل سیاسی محرک اصلی بازار است، معمولاً دلار، یورو و درهم با جهت تقریباً مشابه حرکت میکنند؛ هرچند شدت تغییر آنها بسته به نرخ جهانی ارزها و وضعیت عرضه متفاوت است.
۲۴۰ هزار تومان حمایت نیست؛ فعلاً مقاومت است
یک نکته تکنیکال مهم نیز باید اصلاح شود.
وقتی دلار اکنون در محدوده ۲۳۰ هزار تومان قرار دارد، سطح ۲۴۰ هزار تومان نمیتواند حمایت بالای سر قیمت باشد.
در وضعیت فعلی، ۲۴۰ هزار تومان بیشتر یک مقاومت کوتاهمدت محسوب میشود.
اگر دلار دوباره صعود کند و بتواند ۲۴۰ هزار تومان را با قدرت به سمت بالا بشکند و بالای آن تثبیت شود، آنگاه سناریوهای صعودیتر، از جمله حرکت به سمت محدودههای ۲۵۰، ۲۶۰ و حتی در سناریوی بسیار پرتنش ۲۷۰ هزار تومان، دوباره جدیتر خواهند شد.
در سوی مقابل، برای ادامه افت باید رفتار دلار در محدوده ۲۳۰ هزار تومان و سپس کفهای پایینتر بررسی شود.
پیشبینی قیمت دلار فردا ۲۳ شهریور؛ سه سناریوی اصلی
سناریوی اول؛ خبر مثبت از عمان و ادامه ریزش دلار
اگر از نشست صلاله خبرهایی درباره توافق عملی روی مسیرهای امن کشتیرانی، کاهش تنش یا ادامه مذاکرات با جدول زمانی مشخص منتشر شود، فروشندگان ارز میتوانند دوباره فعال شوند.
در این شرایط شکست ۲۳۰ هزار تومان به سمت پایین محتملتر میشود و بازار میتواند برای آزمایش محدودههای پایینتر حرکت کند.
در این سناریو، عامل تعیینکننده فقط متن خبر نیست؛ واکنش بازار نفت و کاهش ریسک نظامی نیز اهمیت زیادی خواهد داشت.
سناریوی دوم؛ نشست بدون توافق مشخص و برگشت دلار
این سناریو را باید بسیار جدی گرفت.
رویترز از همین حالا گزارش داده انتظار امضای توافق نهایی در نشست دوشنبه وجود ندارد. اگر نتیجه جلسه به مجموعهای از گفتوگوها و وعده ادامه مذاکرات محدود شود، بازار ممکن است بخشی از خوشبینی امروز را پس بگیرد.
در این حالت بازگشت دلار به محدوده ۲۳۳ تا ۲۳۵ هزار تومان دور از انتظار نیست.
سناریوی سوم؛ خبر امنیتی منفی و حمله به ۲۴۰ هزار تومان
اگر همزمان با مذاکرات، حادثه امنیتی جدیدی در هرمز یا خلیج فارس رخ دهد یا گفتوگوها شکست بخورد، رفتار بازار میتواند به سرعت معکوس شود.
در این شرایط ۲۳۵ هزار تومان نخستین محدوده مهم و سپس ۲۴۰ هزار تومان مقاومت کلیدی خواهد بود.
شکست صعودی و تثبیت بالای ۲۴۰ هزار تومان پیام متفاوتی برای معاملهگران دارد و میتواند موج تقاضای احتیاطی را دوباره فعال کند.
نقش بازارساز؛ افت دلار فقط سیاسی نبود؟
رفتار امروز را نمیتوان صرفاً به سیاست خارجی نسبت داد.
بازارساز نیز طی روزهای اخیر تلاش کرده از طریق افزایش عرضه در بازار رسمی و مدیریت انتظارات، مانع تبدیل موجهای سیاسی به جهشهای پیوسته قیمت شود.
روند آرام اما مداوم افزایش نرخ حواله در مرکز مبادله نشان میدهد سیاست رسمی بیش از سرکوب ناگهانی نرخ، بر تعدیل تدریجی قیمت و حفظ عرضه متمرکز شده است. نرخ حواله طی ۱۶ تا ۲۱ شهریور تقریباً هر روز حدود ۴۸۰ تا ۴۹۰ تومان افزایش داشته است.
اما کنترل پایدار بازار آزاد تنها با عرضه کوتاهمدت ممکن نیست.
تا زمانی که ریسک نظامی، نفت بالای ۱۰۰ دلار و ابهام درباره هرمز وجود دارد، هر خبر سیاسی منفی میتواند تقاضای احتیاطی ارز را دوباره بیدار کند.
دلار فردا به کدام سمت میرود؟
در آستانه نشست عمان، بازار وارد وضعیتی شده که معاملهگران بیشتر از نمودار قیمت به تیتر خبرها نگاه میکنند.
افت امروز تا ۲۳۰ هزار تومان نشان میدهد بخش مهمی از بازار روی سناریوی کاهش تنش شرط بسته است. اما برخلاف برخی برداشتها، توافق نهایی درباره بازگشایی هرمز هنوز قطعی نیست و حتی منابع ایرانی و بینالمللی از باقی ماندن اختلافها خبر میدهند.
به همین دلیل سناریوی پایه برای دلار فردا نوسان شدید در اطراف محدوده ۲۳۰ تا ۲۳۵ هزار تومان با حساسیت مستقیم به خبرهای عمان است.
دستاورد سیاسی ملموس میتواند دلار را به کفهای تازه هدایت کند؛ نشست بینتیجه احتمال بازگشت به ۲۳۵ هزار تومان را بالا میبرد و تشدید ناگهانی تنش میتواند دوباره مقاومت ۲۴۰ هزار تومانی را وارد بازی کند.
بازار امروز دلار را فروخت چون به توافق امیدوار شد؛ فردا مشخص میشود این امید پشتوانه سیاسی واقعی دارد یا بازار زودتر از دیپلماتها حرکت کرده است.