قیمت سیمان امروز ۲۲ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار قفل شد اما هشدار برق جدی است | گرانی در راه است؟

نرخ چهار محصول اصلی مورد بررسی بازار امروز به شرح زیر است:

در میان این چهار محصول، سیمان صوفیان همچنان بالاترین قیمت را دارد و فاصله آن با سیمان تهران به ۳۶ هزار تومان می‌رسد.

نکته مهم‌تر اما خود عدد قیمت نیست؛ ثبات طولانی‌مدت آن است.

همین چهار نرخ در ابتدای شهریور نیز برای بازار گزارش شده بود و در روزهای ۱۴، ۱۷، ۱۸ و ۲۱ شهریور هم تغییر محسوسی نداشت. به عبارت دیگر، حداقل در این سبد چهارمحصولی، بازار بخش عمده شهریور را بدون تغییر قیمت پشت سر گذاشته است.

بازار سیمان چرا برخلاف میلگرد آرام مانده است؟

رفتار سیمان با برخی دیگر از مصالح ساختمانی در هفته‌های اخیر متفاوت بوده است.

بازار میلگرد با افزایش نرخ ارز، رشد هزینه جایگزینی و رقابت بیشتر در بورس کالا وارد فاز صعودی شد، اما سیمان هنوز نتوانسته یا نتوانسته است همان فشار هزینه را به طور کامل به قیمت نهایی منتقل کند.

یکی از دلایل مهم را باید در سمت تقاضا جست‌وجو کرد.

سیمان کالایی است که تقاضای آن ارتباط مستقیمی با حجم ساخت‌وساز، پروژه‌های عمرانی و مصرف بتن دارد. تجربه سال گذشته نیز نشان داد افت فعالیت بخش ساختمان می‌تواند همزمان مصرف و تولید سیمان را کاهش دهد؛ دبیر انجمن سیمان پیش‌تر کاهش مصرف داخلی را یکی از دلایل افت تولید معرفی کرده بود.

در چنین شرایطی کارخانه ممکن است با هزینه بیشتری تولید کند، اما اگر بازار کشش لازم برای افزایش قیمت را نداشته باشد، انتقال کامل هزینه به مصرف‌کننده آسان نیست.

هشدار جدی؛ محدودیت برق هنوز تمام نشده است

مهم‌ترین ریسک بازار سیمان در مقطع فعلی نه تقاضا، بلکه انرژی است.

علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن سیمان، در روزهای اخیر اعلام کرده کارخانه‌ها همچنان با محدودیت تأمین برق روبه‌رو هستند و انجمن در حال مذاکره برای افزایش سهمیه برق واحدهای تولیدی است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در سال‌های معمول انتظار می‌رود با عبور از اوج گرمای تابستان، محدودیت صنایع در شهریور کاهش پیدا کند؛ اما امسال این اتفاق دست‌کم تا نیمه دوم ماه به‌طور کامل رخ نداده است.

گزارش‌های اوایل شهریور حتی از اعمال محدودیت بسیار سنگین برق بر برخی صنایع سیمانی خبر می‌دادند. بنا بر اظهارات منتسب به دبیر انجمن، در مقطعی محدودیت برق تا ۹۰ درصد نیز تشدید شد.

برای کارخانه سیمان، این مسئله تنها به معنای خاموش کردن چند دستگاه نیست.

کوره سیمان برای تولید اقتصادی نیازمند فعالیت نسبتاً پیوسته است و توقف و راه‌اندازی مکرر خطوط، برنامه تولید کلینکر و سیمان را به هم می‌زند.

۳۰ درصد کوره‌ها متوقف بودند؛ زنگ خطر عرضه؟

براساس اظهارات تازه دبیر انجمن صنعت سیمان، در مردادماه به دلیل محدودیت برق حدود ۷۰ درصد کوره‌ها در مقاطعی متوقف شده بودند و در اوایل شهریور نیز حدود ۳۰ درصد کوره‌های سیمان کشور همچنان متوقف گزارش شدند. او نسبت به ادامه این روند و کاهش فاصله تولید با مصرف داخلی هشدار داده است.

این داده برای آینده قیمت مهم است.

اگر محدودیت انرژی ادامه پیدا کند اما موجودی انبارها و عرضه جاری بتواند تقاضای بازار را پاسخ دهد، قیمت ممکن است همچنان ثابت بماند.

اما اگر کاهش تولید با افزایش تقاضا همزمان شود، تعادل به سرعت تغییر می‌کند.

به بیان ساده، سیمان امروز کمبود شدید در بازار نشان نمی‌دهد، اما ریسک کاهش عرضه در سمت کارخانه هنوز از بین نرفته است.

چرا گرانی هنوز به بازار مصرف منتقل نشده است؟

سه عامل فعلاً مانع شکل‌گیری موج گسترده افزایش قیمت شده‌اند.

عامل نخست، همان تقاضاست. بخش ساختمان در شرایطی قرار ندارد که هر افزایش قیمت با تقاضای قدرتمند مصرفی پاسخ داده شود.

عامل دوم، عرضه موجود و رقابت میان تولیدکنندگان است. در مناطقی که عرضه بر تقاضا برتری دارد، تولیدکننده نمی‌تواند هر مقدار افزایش هزینه را فوراً روی قیمت محصول بگذارد.

عامل سوم، ساختار فروش از طریق بورس کالاست. سیمان در بورس کالا عرضه می‌شود و عرضه و تقاضا نقش مهمی در تعیین نرخ معامله دارند. دبیر انجمن سیمان نیز پیش‌تر گفته بود در مناطقی که عرضه بیشتر از تقاضاست، بعضی محصولات حتی نزدیک قیمت پایه معامله می‌شوند و همین موضوع فشار حاشیه سود تولیدکنندگان را افزایش می‌دهد.

در نتیجه ثبات بازار الزاماً به این معنا نیست که کارخانه‌ها با کاهش هزینه مواجه شده‌اند.

برعکس، ممکن است قیمت فروش ثابت باشد اما حاشیه سود تولیدکننده کوچک‌تر شود.

هزینه برق فقط یکی از مشکلات کارخانه‌های سیمان است

تمرکز خبرها بیشتر روی برق است، اما ساختار هزینه صنعت تنها به انرژی محدود نمی‌شود.

حمل‌ونقل یکی از اجزای مهم قیمت تمام‌شده سیمان است، زیرا محصول وزن بالا و ارزش نسبی پایین‌تری نسبت به بسیاری از کالاهای صنعتی دارد. بنابراین فاصله کارخانه تا بازار مصرف می‌تواند بخش قابل توجهی از قیمت نهایی را تشکیل دهد.

از سوی دیگر هزینه نیروی انسانی، قطعات و تجهیزات، مواد بسته‌بندی و سوخت نیز طی دوره‌های تورمی افزایش می‌یابد.

صنعت سیمان پیش‌تر نیز درباره رشد هزینه برق، سوخت، دستمزد و قطعات هشدار داده بود و تولیدکنندگان خواستار متناسب شدن قیمت پایه با هزینه تولید شده بودند.

بنابراین ثبات ۲۵۳ هزار تومانی سیمان تهران یا ۲۸۹ هزار تومانی صوفیان را نباید به معنای ثبات هزینه‌های کارخانه تفسیر کرد.

آیا سیمان در روزهای آینده گران می‌شود؟

برای پاسخ به این سؤال باید سه سناریو را در نظر گرفت.

سناریوی اول، ادامه ثبات است. اگر سهمیه برق کارخانه‌ها بهتر شود و تقاضای ساخت‌وساز همچنان در سطح فعلی بماند، احتمال ادامه نوسان محدود قیمت‌ها بیشتر است. این همان شرایطی است که از ابتدای شهریور تاکنون دیده می‌شود.

سناریوی دوم، افزایش محدود قیمت است. اگر محدودیت برق ادامه داشته باشد و موجودی برخی مناطق کاهش پیدا کند، ممکن است ابتدا برندها و مناطق خاص با افزایش نرخ مواجه شوند؛ بدون اینکه کل بازار یک‌باره گران شود.

سناریوی سوم، جهش عرضه‌محور است. در صورتی که خاموشی یا محدودیت شدید انرژی دوباره بخش بزرگی از کوره‌ها را متوقف کند و همزمان تقاضا افزایش یابد، رقابت برای خرید می‌تواند بالا برود و قیمت‌ها سریع‌تر حرکت کنند.

در حال حاضر شواهد کافی برای اعلام قطعی شروع موج سوم وجود ندارد.

ثبات سیمان آرامش واقعی نیست

بازار سیمان ۲۲ شهریور روی تابلو آرام است؛ تهران ۲۵۳ هزار تومان، ساوه ۲۵۷ هزار تومان، آبیک ۲۵۵ هزار تومان و صوفیان ۲۸۹ هزار تومان قیمت دارند و این ارقام هفته‌هاست تغییر چشمگیری نکرده‌اند.

اما پشت این ثبات، صنعت با یک مسئله جدی مواجه است: هزینه تولید بالا مانده و محدودیت برق هنوز به طور کامل برطرف نشده است.

به همین دلیل مهم‌ترین متغیر بازار در روزهای آینده، دلار نیست؛ وضعیت برق کارخانه‌ها و حجم واقعی عرضه است.

اگر محدودیت انرژی کاهش پیدا کند، تقاضای نه‌چندان پرقدرت می‌تواند بازار را در همین محدوده نگه دارد. اما اگر تولید دوباره آسیب ببیند، ثبات چند هفته‌ای سیمان ممکن است خیلی سریع جای خود را به افزایش قیمت بدهد.

فعلاً بازار قفل شده است؛ اما تا وقتی مسئله انرژی حل نشده، این قفل را نمی‌توان نشانه آرامش پایدار صنعت سیمان دانست.