قیمت روغن خوراکی امروز ۲۴ شهریور ۱۴۰۵؛ لادن ۶۴۹ هزار و طبیعت ۲.۱ میلیون | آرامش بازار دوام می‌آورد؟

بررسی بازار روغن خوراکی در نیمه دوم شهریور نشان می‌دهد قیمت بسیاری از محصولات پرمصرف طی هفته‌های اخیر تغییر شدیدی نداشته است. در معاملات روز ۲۲ شهریور نیز بخش قابل توجهی از روغن‌های مایع و سرخ‌کردنی در محدوده نرخ‌های قبلی عرضه می‌شدند و خبری از یک موج سراسری افزایش قیمت نبود. برای نمونه روغن آفتابگردان لادن ۸۱۰ گرمی حدود ۳۱۲ هزار و ۹۳۰ تومان و روغن طبیعت ۹۰۰ میلی‌لیتری حدود ۳۳۴ هزار و ۹۸۰ تومان قیمت داشت.

این شرایط نشان می‌دهد بازار در کوتاه‌مدت به نوعی تعادل رسیده است؛ اما تعبیر این وضعیت به «پایان گرانی روغن» می‌تواند گمراه‌کننده باشد، زیرا متغیرهای مهمی در سمت تأمین همچنان وجود دارند.

قیمت روغن خوراکی امروز ۲۴ شهریور ۱۴۰۵

تازه‌ترین رصد بازار نشان می‌دهد چند محصول شاخص با قیمت‌های زیر در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گرفته‌اند:

تفاوت زیاد میان قیمت روغن ذرت و روغن آفتابگردان نیز بار دیگر نشان می‌دهد مقایسه محصولات صرفاً بر اساس حجم بسته‌بندی کافی نیست. نوع روغن پایه، برند، ترکیب محصول و جایگاه آن در بازار بر قیمت نهایی اثر قابل توجهی دارد.

روغن لادن چند ماه است روی یک قیمت مانده؟

یکی از نشانه‌های روشن ثبات بازار را می‌توان در روغن ۱.۸ لیتری لادن مشاهده کرد. داده‌های منتشرشده برای چهارم مرداد نیز قیمت روغن مایع لادن ۱.۸ لیتری را در محدوده ۶۴۹ هزار تومان نشان می‌دادند؛ رقمی بسیار نزدیک به قیمت ۶۴۹ هزار و ۲۲۰ تومانی امروز.

بنابراین حداقل در مورد این محصول مشخص، بازار طی حدود یک ماه و نیم تغییر چشمگیری را تجربه نکرده است.

اما وضعیت همه محصولات مشابه نیست. در اوایل مرداد گزارش‌هایی از عبور برخی روغن‌های نیمه‌جامد ۵ کیلویی از محدوده ۲.۵ میلیون تومان منتشر شده بود. امروز روغن نیمه‌جامد طبیعت ۵ کیلویی ۲ میلیون و ۱۱۲ هزار تومان قیمت دارد. به دلیل تفاوت برندها و محصولاتی که در گزارش‌های مختلف بررسی شده‌اند، نمی‌توان این اختلاف را یک کاهش سراسری ۴۰۰ هزار تومانی تلقی کرد، اما داده‌ها نشان می‌دهند روند قیمت در تمام بخش‌های بازار یکسان نبوده است.

چرا بازار روغن فعلاً آرام است؟

ثبات فعلی را می‌توان حاصل چند عامل همزمان دانست. یکی از مهم‌ترین آنها سطح تقاضاست. فعالان صنعت روغن در مردادماه اعلام کرده بودند پس از تغییر سیاست ارزی، کاهش قدرت خرید و افت تقاضا باعث شده فشار کمبود عرضه بلافاصله در بازار نمایان نشود. دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی حتی هشدار داده بود که همین کاهش تقاضا فعلاً بخشی از مشکلات طرف عرضه را پنهان کرده است.

عامل دوم به مدیریت ذخایر و توزیع مربوط می‌شود. وزارت جهاد کشاورزی پیش‌تر اعلام کرده بود ذخایر استراتژیک روغن در محدوده استاندارد قرار دارد و از نظر تأمین نیاز مصرفی، نگرانی فوری وجود ندارد. این وزارتخانه همچنین از تنوع‌بخشی به مبادی ورود کالاهای اساسی به کشور خبر داده بود.

نشانه‌های تنظیم بازار در روزهای اخیر نیز دیده می‌شود. برای مثال در ۲۲ شهریور، ۹۹ تن روغن مایع خوراکی با مجوز شرکت بازرگانی دولتی ایران برای تأمین بازار استان زنجان تخصیص پیدا کرد. چنین عرضه‌هایی می‌تواند در مقاطع کوتاه‌مدت از ایجاد کمبود منطقه‌ای و جهش قیمت جلوگیری کند.

پشت آرامش بازار یک هشدار جدی وجود دارد

اگرچه وضعیت قفسه فروشگاه‌ها و قیمت‌های فعلی از ثبات نسبی حکایت دارد، داده‌های سمت تولید و واردات تصویر محتاطانه‌تری ارائه می‌کنند.

دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی در مردادماه اعلام کرد بازار کشور برای حفظ تعادل به تأمین ماهانه حدود ۱۵۰ هزار تن روغن خام نیاز دارد و در صورت تداوم کاهش واردات، نیمه دوم سال می‌تواند با مشکل تأمین مواجه شود. همچنین طبق همین اظهارات، واردکنندگان روغن خام بیش از یک میلیارد یورو مطالبات ارزی پرداخت‌نشده داشته‌اند.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بخش قابل توجهی از زنجیره روغن خوراکی ایران به مواد اولیه وارداتی وابسته است. در نتیجه حتی اگر موجودی فعلی بازار مناسب باشد، اختلال پایدار در تأمین مواد اولیه می‌تواند با فاصله زمانی در تولید کارخانه‌ها، موجودی عمده‌فروشان و سپس قیمت خرده‌فروشی منعکس شود.

نرخ ارز همچنان تهدید اصلی قیمت روغن است

روغن خوراکی از جمله کالاهایی است که قیمت نهایی آن تنها به عرضه داخلی بستگی ندارد. روغن خام، دانه‌های روغنی، تجهیزات، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و هزینه‌های مالی همگی می‌توانند از تغییرات نرخ ارز تأثیر بگیرند.

به همین دلیل ثبات چند هفته‌ای قیمت‌ها لزوماً به معنای تثبیت هزینه تولید نیست. اگر نرخ ارز در ماه‌های آینده افزایش قابل توجهی داشته باشد، یا سیاست تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه تغییر کند، کارخانه‌ها ممکن است با فشار هزینه‌ای جدیدی مواجه شوند.

از سوی دیگر قیمت جهانی روغن‌های پالم، سویا، آفتابگردان و کلزا نیز می‌تواند در قیمت تمام‌شده واردات اثر بگذارد. هرگونه اختلال در تولید کشورهای صادرکننده، افزایش هزینه حمل دریایی یا تنش در مسیرهای تجاری می‌تواند این بازار را تحت تاثیر قرار دهد.

آیا روغن در نیمه دوم سال گران می‌شود؟

با اطلاعات فعلی نمی‌توان از افزایش قطعی قیمت صحبت کرد. موجودی بازار فعلاً مناسب گزارش شده و بررسی قیمت‌های شهریور نیز جهش فراگیری را نشان نمی‌دهد. حتی بررسی بازار ۲۲ شهریور نشان می‌داد بسیاری از محصولات پرمصرف همچنان بدون تغییر شدید در دسترس هستند.

اما سه متغیر باید به‌دقت رصد شوند: حجم واردات روغن خام، وضعیت مطالبات ارزی واردکنندگان و میزان عرضه کارخانه‌ها. اگر نیاز ماهانه اعلام‌شده صنعت تأمین نشود، امکان دارد بازار ابتدا با کاهش تنوع کالا یا محدودیت عرضه برخی وزن‌ها و سپس با فشار قیمتی روبه‌رو شود.

از همین رو وضعیت امروز را بهتر است «ثبات شکننده» توصیف کرد؛ نه نشانه یک موج جدید گرانی دیده می‌شود و نه ریسک‌های طرف عرضه به طور کامل از بین رفته‌اند.

چشم‌انداز قیمت روغن خوراکی در پاییز ۱۴۰۵

قیمت روغن خوراکی امروز ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار هنوز توانسته از شوک تازه قیمتی فاصله بگیرد. روغن نیمه‌جامد طبیعت ۵ کیلویی ۲ میلیون و ۱۱۲ هزار تومان، لادن ۱.۸ لیتری ۶۴۹ هزار و ۲۲۰ تومان و غنچه ۸۱۰ گرمی ۳۲۸ هزار و ۸۳۰ تومان عرضه می‌شوند.

ثابت ماندن قیمت برخی محصولات مانند لادن نسبت به اوایل مرداد، نشانه‌ای از آرامش قابل توجه بازار است؛ اما هشدار صنعت درباره ضرورت ورود ماهانه ۱۵۰ هزار تن روغن خام مانع از آن می‌شود که این ثبات را قطعی و بلندمدت بدانیم.

در نتیجه، مسیر قیمت روغن در پاییز بیش از هر چیز به تداوم واردات مواد اولیه، نرخ ارز، سیاست ارزی دولت و قدرت خرید مصرف‌کنندگان وابسته خواهد بود. اگر زنجیره تأمین بدون اختلال ادامه پیدا کند، احتمال حفظ محدوده‌های فعلی بیشتر می‌شود؛ اما کاهش واردات یا جهش هزینه‌های ارزی می‌تواند آرامش چند هفته اخیر را به سرعت تغییر دهد.