بورس امروز ۲۵ شهریور ۱۴۰۵؛ شاخص ۷۰ هزار واحد بالا رفت اما ۵۸۵ نماد منفی شدند | هشدار اصلاح جدی شد؟

بازار سهام چهارشنبه را با ادامه حرکت صعودی شاخص کل آغاز کرد، اما برخلاف روز گذشته که جریان قدرتمند نقدینگی تقریباً فضای کلی معاملات را تحت تأثیر قرار داده بود، امروز تصویر تابلو دوگانه است.

شاخص کل تا ساعت ۱۰:۳۰ حدود ۰.۹۴ درصد رشد کرده و به ۷ میلیون و ۵۹۲ هزار واحد رسیده است. شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۸۵۰۰ واحد افزایش یافته و در محدوده ۲ میلیون و ۲۶ هزار واحد قرار دارد.

در نگاه نخست هر دو نماگر سبز هستند، اما مقایسه درصد رشد آنها اولین هشدار را صادر می‌کند: سرعت رشد شاخص کل بیش از دو برابر شاخص هم‌وزن است.

معنای این اتفاق ساده است؛ بخش مهمی از رشد امروز بورس را شرکت‌های بزرگ‌تر ساخته‌اند و سهام کوچک و متوسط به اندازه شاخص‌سازها از تقاضا برخوردار نیستند.

بورس امروز؛ ۷۰ هزار واحد رشد اما اکثریت بازار منفی است

مهم‌ترین عدد معاملات امروز شاید نه ۷۰ هزار واحد رشد شاخص، بلکه تعداد نمادهای منفی باشد.

تا ساعت ۱۰:۳۰ تنها ۳۵۹ نماد مثبت بودند، در حالی که ۵۸۵ نماد در محدوده منفی معامله می‌شدند. یعنی حدود ۳۸ درصد بازار سبز و بیش از ۶۰ درصد نمادها زیر فشار فروش قرار دارند.

این همان وضعیتی است که فعالان بازار از آن با عنوان «مثبت بودن شاخص و منفی بودن بدنه بازار» یاد می‌کنند.

وقتی شاخص کل بالا می‌رود اما تعداد نمادهای منفی به‌مراتب بیشتر است، سرمایه‌گذار نباید صرفاً با مشاهده رنگ سبز شاخص نتیجه بگیرد که کل بورس صعودی است.

شاخص کل به دلیل وزن بالای شرکت‌های بزرگ، به حرکت نمادهای بزرگی مانند فولادی‌ها، پتروشیمی‌ها، معدنی‌ها و پالایشی‌ها حساس‌تر است؛ بنابراین افزایش قیمت چند نماد بزرگ می‌تواند ضعف صدها سهم کوچک‌تر را در عدد نهایی شاخص پنهان کند.

تفاوت عجیب بورس امروز با معاملات سه‌شنبه

اهمیت اتفاق امروز زمانی بیشتر می‌شود که آن را با معاملات روز گذشته مقایسه کنیم.

بورس سه‌شنبه ۲۴ شهریور یکی از روزهای قدرتمند خود را پشت سر گذاشت. شاخص کل با رشد حدود ۱۲۸ هزار واحدی یا ۱.۷ درصدی در سطح ۷ میلیون و ۵۲۱ هزار و ۹۶۳ واحد بسته شد و شاخص هم‌وزن نیز با ۲۳ هزار واحد افزایش به ۲ میلیون و ۱۷ هزار و ۴۹۵ واحد رسید. مهم‌تر اینکه بیش از ۶.۴ همت پول حقیقی فقط وارد بخش سهام شد.

بورس۲۴ همچنین گزارش کرده بود صنایع بانکی بیش از ۱.۸ همت و گروه شیمیایی حدود ۱.۵ همت پول حقیقی جذب کرده‌اند و فلزی‌ها، پالایشی‌ها، خودرویی‌ها و معدنی‌ها نیز در میان مقصدهای اصلی سرمایه قرار داشتند.

اما امروز ورق تا حدی برگشته است.

با وجود ادامه رشد شاخص، تراز پول حقیقی تا ساعت ۱۰:۳۰ بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان منفی شده است.

بنابراین تفاوت کلیدی امروز با دیروز این است: شاخص هنوز صعود می‌کند، اما پول حقیقی دیگر با همان قدرت روز گذشته پشت رشد بازار قرار ندارد.

سرانه فروش ۱۲۹ میلیون تومان؛ فروشندگان دست بالا را گرفتند؟

یکی دیگر از نشانه‌های احتیاط بازار، اختلاف سرانه خرید و فروش است.

تا ساعت ۱۰:۳۰ سرانه فروش حقیقی حدود ۱۲۹ میلیون تومان بوده و تقریباً ۴۰ میلیون تومان بالاتر از سرانه خرید قرار گرفته است.

این اختلاف در کنار منفی بودن بیش از ۵۸۰ نماد نشان می‌دهد بخشی از سهامداران حقیقی پس از رشد سریع هفته‌های اخیر به فکر شناسایی سود افتاده‌اند.

این رفتار غیرطبیعی نیست.

شاخص کل از ابتدای شهریور حرکت بزرگی انجام داده است. داده‌های بورس۲۴ نشان می‌دهد شاخص از محدوده ۶ میلیون و ۷۰ هزار واحد در اول شهریور به بیش از ۷ میلیون و ۵۲۱ هزار واحد در ۲۴ شهریور رسیده؛ یعنی در کمتر از یک ماه حدود ۲۴ درصد افزایش یافته است. شاخص هم‌وزن نیز در همین مدت حدود ۱۷.۵ درصد رشد کرده است.

پس افزایش عرضه پس از چنین موجی می‌تواند بخشی از یک اصلاح زمانی یا شناسایی سود طبیعی باشد و لزوماً به معنی آغاز ریزش سنگین نیست.

ارزش معاملات ۳۴ همت؛ نکته مثبت تابلو

در سمت مثبت ماجرا، ارزش معاملات همچنان بالا باقی مانده است.

تا ساعت ۱۰:۳۰ ارزش معاملات حدود ۳۴ همت و حجم معاملات به ۵۵.۱ میلیارد برگه سهم رسیده است.

این حجم نقدشوندگی باعث می‌شود شرایط فعلی با دوره‌هایی که شاخص در بازار کم‌حجم و بدون خریدار وارد فاز نزولی می‌شد متفاوت باشد.

روز گذشته نیز ارزش معاملات خرد سهام و حق‌تقدم حدود ۳۶.۶ همت ثبت شده بود و در کل بورس و فرابورس بیش از ۴۵ همت معامله صورت گرفت.

بنابراین فعلاً پول در بازار فعال است؛ مسئله این است که سمت حرکت این پول در حال تغییر است.

اگر ارزش معاملات بالا بماند و عرضه‌های فعلی توسط خریداران جذب شوند، بازار می‌تواند پس از یک استراحت کوتاه دوباره متعادل شود. اما اگر همزمان با افزایش عرضه، ارزش معاملات نیز کاهش یابد و خروج پول حقیقی تشدید شود، احتمال اصلاح عمیق‌تر بالا می‌رود.

خروج ۱.۲ همت از درآمد ثابت‌ها چرا مهم است؟

در معاملات امروز حدود ۱.۲ همت پول حقیقی از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شده است.

در حالت عادی خروج پول از ابزارهای کم‌ریسک می‌تواند سیگنال مثبتی برای بورس باشد؛ زیرا ممکن است سرمایه‌گذاران در حال افزایش ریسک‌پذیری و انتقال منابع به سهام باشند.

اما نکته عجیب امروز این است که همزمان بیش از نیم‌همت از سهام نیز خارج شده است.

پس نمی‌توان با قطعیت گفت پول خارج‌شده از درآمد ثابت مستقیماً به بازار سهام آمده است.

بخشی از آن ممکن است به نقدینگی، صندوق‌های کالایی، ارز، طلا یا سایر بازارها منتقل شده باشد.

اتفاقاً بازارهای موازی نیز امروز آرام نیستند. دلار آزاد صبح چهارشنبه در محدوده ۲۳۰ هزار و ۳۹۵ تومان قرار گرفته و نسبت به روز قبل کاهش داشته است، در حالی که اونس جهانی طلا دوباره تا محدوده ۴۳۲۵ دلار افزایش یافته است.

این شرایط می‌تواند بخشی از جریان سرمایه را میان سهام، طلا و نقد جابه‌جا کند.

فلزات و شیمیایی‌ها پناهگاه پول حقیقی شدند

با وجود خروج پول از کل بازار، رفتار سرمایه‌گذاران در همه صنایع یکسان نیست.

تا نیمه معاملات امروز گروه‌های شیمیایی، فلزات اساسی و کانه‌های فلزی بیشترین ورود پول حقیقی را تجربه کرده‌اند.

همزمان فلزات اساسی، شیمیایی‌ها و فرآورده‌های نفتی در صدر صنایع از نظر ارزش معاملات قرار دارند.

این وضعیت نشان می‌دهد پول کاملاً از بورس فرار نکرده، بلکه بخشی از سرمایه در حال چرخش به سمت صنایع بزرگ، صادراتی و دارایی‌محور است.

همین چرخش توضیح می‌دهد چرا شاخص کل با وجود منفی بودن اکثریت نمادها همچنان نزدیک یک درصد رشد کرده است.

سرمایه‌گذاران در دوره‌های تورمی معمولاً توجه بیشتری به شرکت‌هایی دارند که درآمد آنها با نرخ ارز، قیمت کالاهای جهانی یا ارزش جایگزینی دارایی‌ها ارتباط دارد. البته این رابطه مستقیم و بدون ریسک نیست و عواملی مانند نرخ خوراک، انرژی، قیمت‌گذاری و محدودیت صادرات نیز روی سودآوری این صنایع اثر دارند.

آیا بورس وارد اصلاح شده است؟

بر اساس اطلاعات ساعت ۱۰:۳۰ هنوز برای اعلام شروع یک اصلاح سنگین زود است.

بازار فعلاً چهار سیگنال منفی دارد: تعداد بالای نمادهای منفی، خروج پول حقیقی، برتری سرانه فروش و فاصله زیاد رشد شاخص کل با هم‌وزن.

در مقابل، ارزش معاملات بالا، خروج سرمایه از صندوق‌های درآمد ثابت و ورود پول به صنایع بزرگ مانع از آن می‌شود که معاملات امروز را از همین حالا آغاز یک موج نزولی بدانیم.

بنابراین بازار بیشتر وارد یک مرحله آزمون عرضه شده است.

پیش‌بینی بورس تا پایان معاملات امروز

سه سناریو برای ادامه بازار قابل تصور است.

در سناریوی مثبت، اگر خروج پول حقیقی متوقف شود و تعداد نمادهای مثبت دوباره افزایش یابد، عرضه‌های صبح جذب می‌شوند و شاخص می‌تواند بخش عمده رشد فعلی را تا پایان بازار حفظ کند.

سناریوی دوم، که فعلاً محتمل‌تر به نظر می‌رسد، ادامه رشد شاخص کل در کنار بازار دوگانه است؛ یعنی شاخص‌سازها مثبت بمانند اما تعداد زیادی از سهم‌های کوچک در محدوده منفی بسته شوند.

سناریوی منفی زمانی فعال می‌شود که خروج پول شدت بگیرد، ارزش معاملات افت کند و فشار فروش به صنایع بزرگ هم برسد. در آن صورت احتمال عقب‌نشینی شاخص از سقف روزانه افزایش پیدا خواهد کرد.

پیام ساعت ۱۰:۳۰ بورس ۲۵ شهریور روشن است: شاخص هنوز سبز است، اما بازار دیگر آن صعود یکدست روز گذشته را ندارد.

رشد ۷۰ هزار واحدی شاخص نباید ۵۸۵ نماد منفی و خروج پول حقیقی را پنهان کند. بورس بعد از جهش بزرگ شهریور اکنون به نقطه‌ای رسیده که کیفیت تقاضا مهم‌تر از عدد شاخص است.

اگر پول حقیقی دوباره برگردد، معاملات امروز می‌تواند تنها یک استراحت کوتاه در روند صعودی باشد؛ اما اگر واگرایی میان شاخص و بدنه بازار ادامه پیدا کند، احتمال ورود بورس به یک اصلاح گسترده‌تر در روزهای آینده جدی‌تر خواهد شد.