فولاد ایرانیان
قانون جدید خرید و فروش آنلاین طلا در راه است؛ مجوز پلتفرم‌های طلا تغییر می‌کند | سرنوشت طلای مردم چه می‌شود؟
بازار خرید و فروش آنلاین طلا در آستانه تغییر مهمی در نظام صدور مجوز و نظارت قرار گرفته است. نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، اعلام کرد براساس مصوبه جدید هیئت عالی نظارت وزارت صمت، مسئولیت صدور مجوز فعالیت پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا به اتحادیه تخصصی طلا و جواهر واگذار خواهد شد. این تصمیم در شرایطی مطرح شده که گسترش خرید و فروش طلای آب‌شده در فضای مجازی، نگرانی‌هایی درباره پشتوانه فیزیکی معاملات، حقوق خریداران و آینده تولید مصنوعات طلا ایجاد کرده است. بااین‌حال، مصوبه جدید هنوز به‌صورت رسمی ابلاغ نشده و جزئیات اجرای آن مشخص نیست. اکنون پرسش مهم میلیون‌ها کاربر و فعال بازار این است که با تغییر مرجع صدور مجوز، تکلیف سرمایه‌های مردم، اعتبار مجوزهای قبلی و فعالیت اپلیکیشن‌های فروش طلا چه خواهد شد؟
۲۰:۲۳ - ۱۰ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر تهران، روز یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ از تصمیم تازه هیئت عالی نظارت وزارت صنعت، معدن و تجارت درباره کسب‌وکارهای اینترنتی خبر داد.
به گفته او، در جلسه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ هیئت عالی نظارت، براساس مصوبه شماره ۱۳۸ مقرر شده است کسب‌وکارهای مجازی برای دریافت مجوز صنفی به اتحادیه تخصصی حوزه فعالیت خود مراجعه کنند.
این تغییر در صورت ابلاغ و اجرای نهایی شامل پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا نیز خواهد شد.
بر این اساس، قرار است مسئولیت صدور مجوز این کسب‌وکارها از اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی به اتحادیه تخصصی طلا و جواهر منتقل شود.
هدف اعلام‌شده این تصمیم، افزایش نظارت تخصصی بر فعالیت اقتصادی سکوهای فروش طلا و ایجاد سازوکار مشخص‌تر برای فعالیت آن‌هاست.
بااین‌حال، متن نهایی ابلاغ‌شده مصوبه در زمان انتشار گزارش در دسترس نبود و جزئیات حقوقی تغییر مرجع صدور مجوز همچنان نیازمند شفاف‌سازی است.
زمان اجرای قانون جدید فروش آنلاین طلا مشخص شد؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های کاربران، زمان اجرایی شدن مقررات تازه است.
بذرافشان اعلام کرده پیش‌بینی می‌شود مصوبه جدید حداکثر ظرف یک ماه آینده ابلاغ شود.
با توجه به انتشار این اظهارات در دهم آبان ۱۴۰۵، می‌توان گفت انتظار رئیس اتحادیه، ابلاغ مصوبه تا حدود دهم آذرماه است.
البته این زمان صرفاً یک پیش‌بینی است و نباید به‌عنوان مهلت قطعی قانونی تلقی شود.
پس از ابلاغ، اتحادیه تخصصی باید ضوابط اجرایی مربوط به صدور مجوز و نظارت بر پلتفرم‌ها را مشخص کند.
همچنین لازم است وضعیت مجوزهای موجود و نحوه انتقال پرونده کسب‌وکارها به مرجع جدید روشن شود.
بنابراین تا زمان ابلاغ رسمی، نمی‌توان اعلام کرد که مجوزهای فعلی باطل شده‌اند یا همه پلتفرم‌ها موظف‌اند فوراً برای دریافت پروانه جدید اقدام کنند.
چرا اتحادیه طلا خواستار نظارت بر پلتفرم‌های اینترنتی شد؟
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران معتقد است افزایش فروش طلای آب‌شده در فضای مجازی طی دو سال گذشته، ساختار سنتی تولید و توزیع این صنعت را تحت تأثیر قرار داده است.
او اعلام کرده رشد تبلیغات و معاملات طلای آب‌شده باعث شده بخشی از تقاضای مصرفی و سرمایه‌گذاری به سمت خرید طلا در پلتفرم‌های اینترنتی حرکت کند.
به گفته بذرافشان، اتحادیه طی ماه‌های گذشته مکاتبات و نشست‌هایی با دستگاه‌های مختلف، از جمله وزارت صمت، پلیس امنیت اقتصادی و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز داشته است.
هدف این پیگیری‌ها، تدوین سازوکار نظارتی متناسب با ویژگی‌های صنعت طلا عنوان شده است.
از نگاه فعالان صنفی، معاملات آنلاین طلا با فروش اینترنتی کالاهای معمولی تفاوت دارد؛ زیرا موضوع معامله، دارایی گران‌بهایی است که هم ارزش سرمایه‌ای دارد و هم امکان تحویل فیزیکی آن باید فراهم باشد.
به همین دلیل، نظارت بر میزان طلای موجود، اصالت دارایی و تعهدات فروشنده اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
ادعای کاهش ۵۵ درصدی تولید طلا؛ پلتفرم‌ها چه تأثیری داشته‌اند؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات بذرافشان به وضعیت تولید مصنوعات طلا و جواهر مربوط می‌شود.
او مدعی شده طی دو سال گذشته، تولید در بخش‌هایی از صنعت طلا بین ۳۵ تا ۵۵ درصد کاهش یافته و تعدادی از فعالان صنفی با زیان مالی مواجه شده‌اند.
رئیس اتحادیه، گسترش معاملات طلای آب‌شده در پلتفرم‌های مجازی را یکی از عوامل مؤثر بر این وضعیت معرفی کرده است.
بااین‌حال، باید میان کاهش تولید و علت آن تفاوت قائل شد.
افت تولید مصنوعات طلا می‌تواند تحت تأثیر عوامل دیگری مانند افزایش شدید قیمت طلا، کاهش قدرت خرید خانوار، تغییر الگوی سرمایه‌گذاری و افزایش هزینه‌های تولید نیز قرار داشته باشد.
همچنین انتشار آمار مستقل از میزان تولید کارخانه‌ها و کارگاه‌های طلاسازی برای سنجش دقیق این ادعا ضروری است.
بنابراین کاهش ۳۵ تا ۵۵ درصدی تولید باید به‌عنوان برآورد اعلام‌شده از سوی رئیس اتحادیه مطرح شود، نه آماری که نقش مستقل پلتفرم‌های آنلاین در ایجاد آن به‌طور قطعی اثبات شده باشد.
آیا خرید و فروش آنلاین طلا ممنوع می‌شود؟
خیر؛ در اطلاعات منتشرشده درباره مصوبه جدید، تصمیمی مبنی بر ممنوعیت کلی خرید و فروش آنلاین طلا اعلام نشده است.
موضوع اصلی، تغییر مرجع صدور مجوز صنفی و شیوه نظارت بر کسب‌وکارهای فعال در این حوزه است.
به بیان دیگر، قرار نیست صرفاً به دلیل اینترنتی بودن معامله، فعالیت تمام پلتفرم‌ها متوقف شود.
البته هر پلتفرم برای فعالیت قانونی باید مقررات لازم درباره مجوز، نگهداری پشتوانه طلا، احراز هویت، ثبت معاملات و تحویل دارایی به مشتری را رعایت کند.
در صورت ابلاغ مقررات جدید، ممکن است بعضی مراحل اداری یا نظارتی تغییر کنند.
اما درباره اینکه کدام پلتفرم‌ها باید مجوز خود را تمدید کنند یا آیا برای مجوزهای قبلی دوره انتقالی تعیین خواهد شد، هنوز جزئیات رسمی منتشر نشده است.
تفاوت اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی با اتحادیه طلا و جواهر
تا پیش از مصوبه اعلام‌شده، چارچوب مجوزدهی پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا براساس دستورالعمل اجرایی مصوب سال ۱۴۰۴ شکل گرفته بود.
مطابق ماده دوم این دستورالعمل، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی با رعایت ضوابط مربوط و دریافت تأییدیه‌های لازم، مسئول صدور، تمدید و ابطال مجوز سکوهای مشمول شناخته شده بود.
همچنین فرآیند درخواست مجوز در درگاه ملی مجوزهای کشور تعریف شد.
در تصمیم جدید اعلام‌شده از سوی بذرافشان، قرار است اتحادیه تخصصی طلا و جواهر جایگزین مرجع صنفی قبلی شود.
بااین‌حال، این تغییر نباید با حذف نقش بانک مرکزی یا پایان نظارت سایر دستگاه‌ها اشتباه گرفته شود.
به‌ویژه آنکه دستورالعمل قبلی هیئت وزیران همچنان احکام مشخصی برای نظارت بر موجودی و معاملات سکوها دارد.
برای روشن شدن رابطه حقوقی مصوبه جدید با دستورالعمل سال ۱۴۰۴، لازم است متن نهایی مصوبه و اصلاحات احتمالی مقررات قبلی منتشر شود.
نقش بانک مرکزی در نظارت بر طلای آنلاین چه می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات بازار آنلاین طلا، جلوگیری از فروش دارایی بدون پشتوانه واقعی است.
در دستورالعمل اجرایی خرید و فروش برخط طلا و نقره، برای فعالیت پلتفرم‌ها الزاماتی درباره نگهداری طلا در خزانه‌های مورد تأیید و ثبت معاملات در سامانه ناظر پیش‌بینی شده است.
براساس این مقررات، فروشنده باید پیش از عرضه طلا، موجودی موردنیاز را در خزانه تأمین کند.
همچنین حجم فروش نباید از میزان دارایی ثبت‌شده و قابل معامله فراتر برود.
این سازوکار با هدف کاهش خطر «خالی‌فروشی» طراحی شده است؛ وضعیتی که در آن یک مجموعه بیش از طلای واقعی تحت اختیار خود به مشتریان تعهد فروش ایجاد می‌کند.
در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ نیز گزارشی از اتصال سامانه هوشمند معاملات و انبارداری فلزات گران‌بها به سامانه ناظر منتشر شد.
بنابراین حتی در صورت انتقال صدور مجوز صنفی به اتحادیه تخصصی، موضوع نظارت فنی بر معاملات و پشتوانه ذخایر همچنان اهمیت اساسی خواهد داشت.
تکلیف طلای خریداری‌شده مردم در اپلیکیشن‌ها چیست؟
یکی از نگرانی‌های مهم کاربران این است که آیا تغییر مرجع صدور مجوز می‌تواند بر موجودی طلای خریداری‌شده آنان تأثیر بگذارد؟
بر اساس اطلاعات فعلی، هیچ مصوبه ابلاغ‌شده‌ای درباره تغییر مالکیت دارایی مشتریان، لغو معاملات قبلی یا الزام عمومی کاربران به فروش موجودی خود اعلام نشده است.
تغییر مرجع مجوزدهی، به‌خودی‌خود به معنای از بین رفتن حقوق خریداران نیست.
بااین‌حال، کاربران باید نسبت به وضعیت مجوز و اعتبار پلتفرم مورد استفاده خود حساس باشند.
براساس ضوابط خرید و فروش برخط طلا، ثبت و امکان استعلام معاملات، اطلاع‌رسانی کارمزدها و فراهم کردن امکان تحویل فیزیکی دارایی از الزامات مهم فعالیت قانونی به شمار می‌روند.
در نتیجه، خریداران بهتر است سوابق معاملات و رسیدهای خود را نگهداری کنند و پیش از انجام خریدهای جدید، وضعیت مجوز پلتفرم را از مراجع رسمی بررسی کنند.
مقررات جدید فروش آنلاین طلا چه الزاماتی برای پلتفرم‌ها دارد؟
در مقررات اجرایی فعلی، موضوعاتی مانند پشتوانه فیزیکی طلا، احراز هویت خریداران، ثبت معاملات و اطلاع‌رسانی هزینه‌ها مورد توجه قرار گرفته است.
| موضوع | وضعیت بر اساس مقررات موجود و خبر جدید |
|---|---|
| مرجع صدور مجوز صنفی | انتقال به اتحادیه تخصصی اعلام شده، اما هنوز ابلاغ نشده |
| درگاه ثبت درخواست مجوز | درگاه ملی مجوزهای کشور |
| پشتوانه فیزیکی معاملات | رعایت الزامات ذخیره طلا در خزانه‌های مورد تأیید |
| نظارت بر موجودی و معاملات | سازوکار سامانه ناظر و مقررات بانک مرکزی |
| کد رهگیری معامله | پیش‌بینی‌شده در دستورالعمل اجرایی |
| تحویل فیزیکی طلا | الزام قانونی طبق شرایط دستورالعمل |
| وضعیت مجوزهای قبلی | جزئیات انتقال یا تمدید هنوز اعلام نشده |
این جدول نشان می‌دهد تغییر مرجع صدور مجوز تنها یکی از اجزای نظام نظارت بر فروش آنلاین طلاست.
مسئله مهم‌تر، اجرای مؤثر تمام الزامات و امکان بررسی مستقل وضعیت تعهدات پلتفرم‌هاست.
آیا قانون جدید باعث افزایش قیمت طلای آنلاین می‌شود؟
در شرایط فعلی نمی‌توان نتیجه گرفت تغییر مرجع صدور مجوز لزوماً باعث افزایش یا کاهش قیمت خرید طلا در اپلیکیشن‌ها خواهد شد.
قیمت طلای آنلاین معمولاً تحت تأثیر نرخ طلای بازار، هزینه معاملات، اختلاف قیمت خرید و فروش و سیاست کارمزدی پلتفرم قرار دارد.
اگر مقررات جدید هزینه‌های اجرایی بیشتری برای کسب‌وکارها ایجاد کند، احتمال دارد بخشی از این هزینه‌ها در کارمزد خدمات منعکس شود.
در مقابل، اگر نظارت دقیق‌تر موجب کاهش تخلفات و افزایش اعتماد کاربران شود، ممکن است به پایداری فعالیت کسب‌وکارهای قانونی کمک کند.
بنابراین اثر نهایی مصوبه بر هزینه معاملات به جزئیات دستورالعمل جدید و نحوه اجرای آن بستگی خواهد داشت.
چالش مهم بازار آنلاین طلا؛ حمایت از تولید یا محدود کردن رقابت؟
انتقال مسئولیت صدور مجوز به اتحادیه تخصصی می‌تواند مزایایی مانند استفاده از دانش فنی صنف و بررسی دقیق‌تر فعالیت فروشندگان ایجاد کند.
اما هم‌زمان، برخی پرسش‌ها درباره رقابت در بازار نیز مطرح می‌شود.
اتحادیه‌های تخصصی معمولاً نماینده بخشی از فعالان همان صنعت هستند؛ درحالی‌که پلتفرم‌های اینترنتی ممکن است با روش‌های سنتی فروش رقابت کنند.
ازاین‌رو، ضروری است ضوابط صدور مجوز شفاف، یکسان و قابل ارزیابی باشند تا از ایجاد موانع غیرضروری برای کسب‌وکارهای قانونی جلوگیری شود.
حفظ حقوق مصرف‌کننده، حمایت از تولید و توسعه نوآوری دیجیتال اهدافی هستند که باید در کنار یکدیگر دنبال شوند.
موفقیت مقررات جدید به این بستگی دارد که آیا می‌تواند نظارت تخصصی را تقویت کند، بدون آنکه رقابت سالم و دسترسی مردم به خدمات قانونی را به‌طور غیرضروری محدود کند.
جمع‌بندی؛ مجوز پلتفرم‌های طلا تغییر می‌کند، اما تصمیم نهایی هنوز ابلاغ نشده است
مصوبه اعلام‌شده از سوی رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری در نظام مجوزدهی معاملات آنلاین طلا باشد.
براساس اظهارات نادر بذرافشان، قرار است مسئولیت صدور مجوز صنفی این پلتفرم‌ها از اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی به اتحادیه تخصصی طلا و جواهر منتقل شود.
بااین‌حال، تا یکشنبه دهم آبان ۱۴۰۵، ابلاغ رسمی این مصوبه و جزئیات اجرایی آن تأیید نشده است.
بنابراین تغییر مرجع صدور مجوز مطرح شده، اما هنوز نمی‌توان از اجرای قطعی مقررات جدید، ابطال مجوزهای قبلی یا توقف فعالیت پلتفرم‌ها سخن گفت.
اکنون مهم‌ترین موضوع برای سرمایه‌گذاران، اطمینان از اعتبار مجوز پلتفرم، وجود پشتوانه واقعی طلا، امکان دریافت کد رهگیری و شفافیت شرایط تحویل فیزیکی است.
در نهایت، اگر مقررات جدید با شفافیت، نظارت مؤثر و حفظ رقابت سالم اجرا شود، می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی در بازار طلای آنلاین کمک کند؛ اما نتیجه واقعی آن تنها پس از ابلاغ دستورالعمل‌ها و مشخص شدن مسئولیت دقیق نهادهای نظارتی قابل ارزیابی خواهد بود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
