بورس از سقف تاریخی عقب نشست؛ شاخص کل سبز ماند اما ۵۵ درصد بازار قرمز شد

معاملات امروز با تقاضای سنگین آغاز شد. شاخص کل که روز گذشته در سطح ۷ میلیون و ۵۲۱ هزار واحد قرار داشت، تنها در دقایق ابتدایی حدود ۱۲۵ هزار واحد رشد کرد و تا ساعت ۹:۳۵ به محدوده ۷ میلیون و ۶۴۸ هزار واحد رسید؛ سطحی که به‌عنوان سقف تاریخی جدید شاخص کل ثبت شد.

اما این وضعیت تا پایان بازار دوام نیاورد.

فشار عرضه به تدریج افزایش یافت و شاخص از سقف روزانه حدود ۹۰ هزار واحد فاصله گرفت. در پایان، شاخص کل با افزایش ۳۵ هزار و ۶۷۹ واحدی در محدوده ۷ میلیون و ۵۵۷ هزار واحد بسته شد؛ یعنی بازده روزانه آن حدود ۰.۴۷ درصد بود. گزارش‌های مستقل بازار نیز ارقام نهایی شاخص کل را در همین محدوده تأیید می‌کنند.

نکته مهم این است که عقب‌نشینی شاخص از سقف روزانه الزاماً به معنای آغاز روند نزولی نیست؛ اما نشان می‌دهد فروشندگان در قیمت‌های بالاتر فعال‌تر شده‌اند و بازار وارد منطقه‌ای شده که ادامه صعود بدون ورود نقدینگی تازه دشوارتر خواهد بود.

اخبار سیاسی چگونه فضای بورس را تغییر داد؟

تغییر فضای معاملات همزمان با انتشار مجموعه‌ای از اخبار امنیتی و منطقه‌ای رخ داد. اقتصاد آنلاین نیز عقب‌گرد شاخص در میانه بازار را با انتشار اخبار سیاسی منفی مرتبط دانسته است.

در یکی از مهم‌ترین خبرهای صبح چهارشنبه، روابط عمومی سپاه اعلام کرد یک پهپاد آمریکایی MQ-9 در ساعت ۲:۲۹ بامداد در آسمان جزیره قشم رهگیری و منهدم شده است. یک روز قبل نیز سپاه از انهدام سه پهپاد MQ-1 در محدوده تنگه هرمز خبر داده بود. با این حال، گزارش‌های بین‌المللی تأکید کرده‌اند ادعای مربوط به MQ-9 تا زمان انتشار خبر به‌طور مستقل تأیید نشده و آمریکا نیز بلافاصله آن را تأیید نکرده بود.

بنابراین با قطعیت نمی‌توان تمام عقب‌گرد بورس را به یک خبر خاص نسبت داد؛ اما زمان‌بندی افزایش عرضه‌ها نشان می‌دهد حساسیت معامله‌گران به اخبار سیاسی و نظامی همچنان بسیار بالاست.

این موضوع برای بورس ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. هر افزایش در ریسک سیاسی می‌تواند ابتدا روی نسبت قیمت به سود مورد انتظار سرمایه‌گذاران اثر بگذارد؛ معامله‌گران در چنین فضایی معمولاً برای نگهداری سهام، «صرف ریسک» بیشتری مطالبه می‌کنند و بخشی از سرمایه‌های کوتاه‌مدت نیز به سمت دارایی‌های نقدشونده‌تر حرکت می‌کند.

تناقض بزرگ بازار؛ شاخص کل مثبت، شاخص هم‌وزن منفی

مهم‌ترین هشدار معاملات امروز را شاید نه شاخص کل، بلکه شاخص هم‌وزن صادر کرد.

این شاخص در جریان معاملات حتی تا رکورد حدود ۲ میلیون و ۴۳ هزار واحد پیش رفت، اما در پایان نه‌تنها تمام رشد خود را از دست داد، بلکه حدود ۱۳۲۰ واحد کاهش یافت و روی سطح ۲ میلیون و ۱۶ هزار واحد بسته شد.

این واگرایی اهمیت زیادی دارد.

شاخص کل به دلیل وزن سنگین شرکت‌های بزرگ، ممکن است با رشد چند نماد شاخص‌ساز مثبت باقی بماند؛ اما شاخص هم‌وزن تصویر بهتری از وضعیت عمومی شرکت‌های کوچک و متوسط ارائه می‌کند.

آمار نمادها نیز همین دوگانگی را تأیید می‌کند. طبق داده‌های منتشرشده، حدود ۵۳۵ تا ۵۳۸ نماد معاملات را منفی به پایان رساندند و فقط حدود ۴۱۰ تا ۴۱۳ نماد مثبت بودند؛ یعنی نزدیک به ۵۷ درصد بازار در محدوده منفی قرار داشت.

بنابراین تابلوی سبز شاخص کل نباید این واقعیت را پنهان کند که بخش بزرگی از سهامداران در پایان روز با فشار فروش مواجه بودند.

رکورد ۶۸.۵ همتی معاملات؛ پول تازه هنوز در بورس است؟

یکی از امیدوارکننده‌ترین داده‌های امروز، ارزش بسیار بالای معاملات بود.

ارزش معاملات خرد به حدود ۶۸.۵ تا ۶۸.۶ هزار میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز نزدیک ۱۱۷ تا ۱۱۸ میلیارد سهم ثبت شد. گزارش پایانی کارگزاری مبین سرمایه نیز ارزش معاملات خرد را ۶۸.۶ همت و حجم را حدود ۱۱۷ میلیارد سهم اعلام کرده است.

این سطح از معاملات نشان می‌دهد بازار در حال تجربه یک دست‌به‌دست شدن جدی سهام است.

از سوی دیگر حدود ۲.۱ تا ۲.۲ همت پول حقیقی وارد معاملات سهام شد. هرچند این عدد همچنان مثبت و قابل توجه است، اما نسبت به ورود بیش از ۷ همتی روز قبل کاهش شدیدی دارد. تابناک نیز ورود پول حقیقی امروز را حدود ۲.۲ همت گزارش کرده است.

بنابراین می‌توان گفت نقدینگی هنوز بورس را ترک نکرده، اما سرعت ورود آن کمتر شده است.

این کاهش سرعت در کنار افزایش ارزش معاملات ممکن است به این معنا باشد که بخشی از سهامداران قدیمی در قیمت‌های بالاتر در حال شناسایی سود هستند و در مقابل سرمایه‌گذاران جدید سهام آنها را خریداری می‌کنند.

قدرت فروشندگان در دقایق پایانی بیشتر شد

آمار سرانه معاملات نیز نکته مهم دیگری در خود دارد.

سرانه خرید حقیقی حدود ۹۸ میلیون تومان و سرانه فروش حقیقی نزدیک ۱۳۲ میلیون تومان گزارش شده است. فاصله قابل توجه این دو رقم نشان می‌دهد فروشندگان از نظر متوسط ارزش سفارش، دست بالاتر را در اختیار داشتند.

این وضعیت به‌خصوص در نیمه دوم معاملات تشدید شد.

به زبان ساده، بورس امروز هنوز خریدار داشت، اما فروشندگان نیز حاضر نبودند در قیمت‌های بالاتر میدان را خالی کنند. همین نبرد عرضه و تقاضا بود که اجازه نداد شاخص کل در محدوده رکورد ۷ میلیون و ۶۴۸ هزار واحد باقی بماند.

بانکی‌ها، شیمیایی‌ها و فلزی‌ها در مرکز توجه بازار

بررسی جریان نقدینگی نشان می‌دهد سه صنعت محصولات شیمیایی، فلزات اساسی و بانک‌ها بیشترین توجه معامله‌گران را به خود اختصاص دادند.

طبق گزارش تابناک، حدود ۱.۵ همت پول حقیقی وارد گروه شیمیایی شد؛ فلزات اساسی حدود ۱.۲ همت جذب کردند و بانک‌ها و مؤسسات اعتباری نیز حدود ۶۴۰ میلیارد تومان ورود پول حقیقی داشتند. پس از آنها کانه‌های فلزی و صندوق‌های اهرمی قرار گرفتند.

از نظر حجم معاملات نیز بانک، خودرو و فلزات اساسی در میان پرگردش‌ترین گروه‌های بازار بودند.

در مقابل، صنایع پالایشی و نفتی با خروج نقدینگی مواجه شدند و حدود ۴۸۶ میلیارد تومان پول حقیقی از این بخش خارج شد. صنایع غذایی و دارویی نیز در میان گروه‌های دارای خروج سرمایه قرار گرفتند.

وپاسار و شپدیس پول جذب کردند؛ وبملت و شبندر در سمت خروج

در سطح نمادها نیز تمرکز نقدینگی کاملاً مشخص بود.

وپاسار با حدود ۱.۱ همت ورود پول حقیقی در صدر قرار گرفت. پس از آن شپدیس با حدود ۷۸۳ میلیارد تومان و فولاد با نزدیک ۷۶۲ میلیارد تومان از مهم‌ترین مقاصد نقدینگی حقیقی بودند. فملی نیز بیش از ۳۴۰ میلیارد تومان پول حقیقی جذب کرد.

در سمت مقابل، وبملت، شبندر، پالایش و شتران بیشترین خروج نقدینگی حقیقی را تجربه کردند.

همچنین نمادهای اهرم، فزر و موج در میان نمادهای مورد توجه خریداران حقیقی و فولاد، گارانتی و شستا در میان نمادهای مورد توجه حقوقی‌ها قرار داشتند.

پیش‌بینی بورس؛ محدوده ۷.۶ میلیون به مقاومت مهم تبدیل شد؟

معاملات چهارشنبه یک پیام دوگانه برای بازار هفته آینده دارد.

از یک طرف، شاخص کل همچنان مثبت بسته شد، بیش از دو همت پول حقیقی وارد بازار شد و ارزش معاملات به سطوح بسیار بالایی رسید. این سه عامل نشان می‌دهند موتور نقدینگی بازار هنوز خاموش نشده است.

اما از طرف دیگر، عقب‌گرد ۹۰ هزار واحدی شاخص از سقف روزانه، منفی شدن بیش از نیمی از نمادها، افت شاخص هم‌وزن و برتری سرانه فروش نسبت به خرید، هشدار می‌دهد که ادامه مسیر صعودی دیگر به آسانی هفته‌های قبل نخواهد بود.

به نظر می‌رسد محدوده ۷ میلیون و ۶۵۰ هزار واحد در کوتاه‌مدت به یکی از مهم‌ترین مقاومت‌های شاخص تبدیل شده باشد. عبور پایدار از این سطح به حفظ ارزش بالای معاملات، ادامه ورود پول و کاهش ریسک‌های سیاسی نیاز دارد.

در نقطه مقابل، افزایش تنش‌های منطقه‌ای یا افت محسوس ورود پول می‌تواند زمینه اصلاح و استراحت بازار را فراهم کند.

بورس ۲۵ شهریور در نهایت سبز بسته شد، اما کیفیت معاملات نشان داد پشت این سبزی یک هشدار مهم قرار دارد: شاخص کل هنوز صعودی است، اما بازار دیگر یکدست خریدار نیست. اکنون نبرد اصلی بورس در هفته آینده میان نقدینگی تازه و افزایش ریسک سیاسی شکل خواهد گرفت.