آرامش عجیب در بازار روغن موتور؛ قیمت‌ها فعلاً قفل شد / لیکومولی ۵.۴ میلیون و کاسپین ۳.۹ میلیون تومان

بازار اقلام مصرفی خودرو در ماه‌های گذشته بارها تحت تأثیر افزایش هزینه تولید، نوسان ارز و تغییر هزینه‌های توزیع قرار گرفته است، اما تازه‌ترین داده‌های میدانی از بازار روغن موتور تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد.

گزارش منتشرشده در چهارم مهر حاکی از آن است که دادوستد در عمده‌فروشی‌ها و مراکز تعویض روغن با ثبات نسبی قیمت‌ها همراه شده و برخلاف دوره‌های پرنوسان قبلی، فعلاً جهش ناگهانی در نرخ روغن موتورهای پرتقاضا مشاهده نمی‌شود. عرضه محصولات معدنی، نیمه‌سنتتیک و تمام‌سنتتیک نیز بدون گزارش گسترده‌ای از کمبود ادامه دارد.

این شرایط باعث شده بازار روغن موتور فعلاً بیشتر «مصرفی» باشد تا «سرمایه‌ای». مصرف‌کننده زمانی به بازار مراجعه می‌کند که موعد سرویس خودرو رسیده باشد و نشانه پررنگی از خریدهای سنگین برای انبار کردن محصول دیده نمی‌شود.

جدول قیمت روغن موتور؛ از ۲.۲ میلیون تا ۵.۴ میلیون تومان

بر اساس تازه‌ترین نرخ‌های ثبت‌شده در بازار چهارم مهر، فاصله قیمتی میان روغن‌های چهار لیتری همچنان قابل توجه است.

روغن موتور کاسپین ۱۰W۴۰ SN چهار لیتری حدود ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان عرضه شده است.

روغن موتور الیت ۲۰W۵۰ SF/CC چهار لیتری نیز حدود ۲ میلیون و ۲۹۸ هزار تومان قیمت دارد.

در میان محصولات شناخته‌شده‌تر بازار، کاسترول GTX ۲۰W۵۰ SL چهار لیتری با قیمت حدود ۳ میلیون و ۹۵ هزار تومان عرضه می‌شود.

همچنین قیمت اعلام‌شده برای لیکومولی ۱۰W۴۰ SN چهار لیتری به حدود ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.

این ارقام نشان می‌دهد انتخاب برند، سطح استاندارد API، نوع روغن و تکنولوژی تولید می‌تواند قیمت نهایی را به‌شدت تغییر دهد.

یک نکته مهم؛ قیمت روغن موتور در فروشگاه‌ها یکسان نیست

بررسی زنده بازار آنلاین یک نکته مهم دیگر را نیز نشان می‌دهد: قیمت درج‌شده برای یک محصول لزوماً در تمام فروشگاه‌ها یکسان نیست.

برای نمونه، یک فروشگاه آنلاین در آخرین به‌روزرسانی شهریور، روغن لیکومولی Ultra Leichtlauf ۱۰W۴۰ SN چهار لیتری را با قیمت حدود ۲ میلیون و ۴۶۱ هزار تومان عرضه کرده است؛ رقمی که فاصله زیادی با قیمت ۵.۴ میلیون تومانی ثبت‌شده در گزارش بازار چهارم مهر دارد.

در مورد کاسپین نیز نمونه‌های متفاوتی از قیمت مشاهده می‌شود. کاسپین ۱۰W۴۰ با سطح کیفی SM چهار لیتری در یک فروشگاه حدود ۲ میلیون و ۲۵۳ هزار تومان قیمت‌گذاری شده، در حالی که نسخه SN در گزارش روز بازار به ۳.۹ میلیون تومان رسیده است.

بخشی از این اختلاف به تفاوت دقیق مدل، استاندارد، تاریخ تولید، اصالت کالا، فروشنده و تخفیف‌های مقطعی برمی‌گردد. بنابراین قیمت‌های بازار را باید به‌عنوان نرخ‌های عرضه مشاهده‌شده در نظر گرفت و نه یک نرخ مصوب واحد برای تمام فروشندگان.

چرا روغن موتور فعلاً گران نمی‌شود؟

یکی از عوامل اصلی آرامش فعلی، وضعیت عرضه است. بر اساس گزارش بازار، تولیدکنندگان داخلی و شبکه توزیع در حال حاضر توانسته‌اند تقاضای بخش بزرگی از بازار را پاسخ دهند و کمبود جدی در گریدهای رایج ایجاد نشده است.

زمانی که کالا به اندازه کافی در شبکه وجود داشته باشد، امکان شکل‌گیری خرید هیجانی و افزایش قیمت ناشی از کمبود کاهش پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، کاهش نسبی هیجان خرید در بازار خودرو نیز روی اقلام مصرفی اثر گذاشته است. مصرف‌کننده‌ای که با افزایش هزینه نگهداری خودرو مواجه است، معمولاً تعویض روغن را بر اساس نیاز انجام می‌دهد و کمتر از گذشته چند بسته روغن را برای ماه‌های آینده خریداری می‌کند.

همین رفتار می‌تواند به کاهش قدرت فروشندگان برای افزایش یکباره قیمت کمک کند.

اما هزینه تولید همچنان یک زنگ خطر است

آرامش فعلی بازار نباید با نبود فشار در بخش تولید اشتباه گرفته شود.

داده‌های منتشرشده درباره صنعت روانکار نشان می‌دهد هزینه مواد اولیه طی یک سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است. بر اساس داده‌های گزارش‌شده از شرکت‌های بورسی این صنعت، لوبکات و برخی مواد پایه نسبت به سال قبل رشد شدیدی را تجربه کرده‌اند و هزینه واردات مواد افزودنی نیز افزایش یافته است.

در یک گزارش دیگر نیز اعلام شده بود قیمت روغن موتور بنزینی نفت بهران در فاصله خرداد ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵ حدود ۲.۵ برابر شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد ثبات چند هفته‌ای فعلی پس از یک دوره افزایش سنگین قیمت شکل گرفته، نه اینکه بازار در مقیاس یک‌ساله بدون تغییر مانده باشد.

از سوی دیگر، بازار جهانی روانکار نیز همچنان تحت فشار است. گزارش منتشرشده در مردادماه از افزایش هزینه روغن پایه و مواد افزودنی و بالا رفتن قیمت روانکارها در بازار جهانی حکایت داشت.

روغن ارزان همیشه انتخاب اقتصادی نیست

افزایش قیمت روغن موتور باعث شده برخی مالکان خودرو بیش از گذشته به سمت محصولات ارزان‌تر حرکت کنند، اما کارشناسان فنی همواره تأکید دارند که قیمت به‌تنهایی نباید معیار انتخاب باشد.

سطح گرانروی مانند ۱۰W۴۰، ۲۰W۵۰ یا ۵W۳۰ باید با مشخصات توصیه‌شده توسط سازنده خودرو مطابقت داشته باشد. همچنین استانداردهایی مانند API SN، SL یا SF نشان‌دهنده سطح متفاوتی از عملکرد محصول هستند.

به همین دلیل مقایسه مستقیم دو روغن صرفاً بر اساس قیمت ممکن است گمراه‌کننده باشد. روغنی که برای یک موتور قدیمی مناسب است الزاماً برای موتور توربوشارژ جدید مناسب نیست و استفاده از گرید نامناسب می‌تواند هزینه‌ای به مراتب بیشتر از اختلاف قیمت چند میلیون تومانی روغن به مالک خودرو تحمیل کند.

روغن موتور تقلبی؛ نگرانی مهم در بازار چندقیمتی

اختلاف شدید قیمت یک محصول میان فروشندگان، مسئله اصالت کالا را نیز مهم‌تر می‌کند.

خریداران باید علاوه بر بررسی بسته‌بندی، مشخصات تولیدکننده، شماره سریال و پلمب ظرف، تا حد امکان روغن موتور را از فروشگاه‌ها و مراکز تعویض روغن معتبر تهیه کنند.

قیمت غیرعادی پایین، به‌خصوص برای برندهای وارداتی یا شناخته‌شده، الزاماً یک فرصت خرید نیست و می‌تواند نیازمند بررسی بیشتر باشد.

این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که روغن موتور یک کالای مصرفی با تأثیر مستقیم بر سلامت موتور است و تشخیص کیفیت آن پس از ریختن داخل موتور برای مصرف‌کننده معمولی بسیار دشوار خواهد بود.

پیش‌بینی قیمت روغن موتور در مهر ۱۴۰۵

در کوتاه‌مدت، داده‌های فعلی نشانه‌ای از جهش فوری و فراگیر قیمت روغن موتور نشان نمی‌دهد. عرضه مناسب، کاهش نسبی تقاضای هیجانی و موجودی شبکه توزیع از عواملی هستند که می‌توانند ثبات بازار را در روزهای آینده حفظ کنند. گزارش چهارم مهر نیز همین وضعیت ایستایی را تأیید کرده است.

اما این پیش‌بینی یک شرط مهم دارد.

اگر نرخ ارز، قیمت مواد افزودنی وارداتی یا بهای روغن پایه با افزایش جدی مواجه شود، تولیدکنندگان دیر یا زود با فشار برای اصلاح قیمت روبه‌رو خواهند شد. سابقه افزایش قیمت‌ها در یک سال گذشته نیز نشان می‌دهد هزینه مواد اولیه می‌تواند با تأخیر به بازار مصرف منتقل شود.

بنابراین محتمل‌ترین سناریوی کوتاه‌مدت، ثبات با نوسان محدود است؛ اما ریسک افزایش قیمت در افق میان‌مدت همچنان وجود دارد.

در شرایط فعلی مصرف‌کننده‌ای که موعد تعویض روغن خودرویش رسیده، دلیل مشخصی برای به تعویق انداختن سرویس به امید کاهش شدید قیمت ندارد؛ همان‌طور که شواهد موجود نیز فعلاً خرید انباری با تصور جهش فوری قیمت را توجیه نمی‌کند.

بازار روغن موتور در آغاز مهر آرام شده است، اما این آرامش روی بستری از هزینه‌های تولید بالا شکل گرفته؛ به همین دلیل ادامه آن بیش از هر چیز به نرخ ارز، قیمت مواد اولیه و حفظ جریان عرضه بستگی خواهد داشت.