افشین قطبی در یک قدمی نیمکت تیم امید؟ جلسه سرنوشت‌ساز فدراسیون و نقش دوباره قلعه‌نویی

حذف تیم امید از بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ به‌قدری برای فدراسیون فوتبال غیرمنتظره بود که بلافاصله پس از پایان مسابقات، بحث بررسی فنی عملکرد تیم و تغییر کادر مربیگری مطرح شد.

تیم ایران در ناگویا کار خود را با پیروزی ۳ بر یک برابر امارات آغاز کرد، مقابل چین به تساوی بدون گل رسید و در شرایطی که برای صعود تنها به یک امتیاز نیاز داشت، با نتیجه سنگین ۴ بر یک مقابل کره شمالی شکست خورد و با چهار امتیاز در همان مرحله گروهی حذف شد. 

فدراسیون فوتبال پس از این شکست در بیانیه‌ای از ضرورت اتخاذ «تصمیم‌های شجاعانه» سخن گفت و حسین عبدی نیز پس از بازگشت به تهران در فرودگاه استعفای خود را اعلام کرد. مهدی تاج روز چهارم مهر با استعفای او موافقت کرد.

اکنون جلسه امروز هیئت‌رئیسه عملاً نخستین گام رسمی برای ورود به دوره بعدی تیم امید خواهد بود.

تاج: سرمربی امید خیلی زود معرفی می‌شود

مهدی تاج پیش از جلسه امروز نیز نشان داده که فدراسیون قصد ندارد پرونده انتخاب سرمربی را طولانی کند.

رئیس فدراسیون فوتبال روز چهارم مهر اعلام کرد ارزیابی مجموعه فدراسیون از عملکرد امیدها مثبت نیست و سرمربی جدید این تیم «به‌زودی» معرفی خواهد شد. گزارش دیگری که امروز منتشر شده نیز از وعده معرفی سرمربی در حدود ۴۸ ساعت آینده حکایت دارد. 

سرعت بالای این تصمیم اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فدراسیون نمی‌خواهد پس از ناکامی ناگویا، تیم زیر ۲۳ سال دوباره وارد دوره طولانی بلاتکلیفی شود.

با این حال تجربه سال‌های گذشته نشان داده انتخاب سریع اگر بدون تعریف برنامه بلندمدت انجام شود، الزاماً مشکل ساختاری تیم امید را حل نمی‌کند.

افشین قطبی گزینه اصلی است؟

مهم‌ترین نامی که در گزارش امروز درباره جانشین عبدی مطرح شده، افشین قطبی است.

براساس گزارش منتشرشده امروز، قطبی به همراه دو مربی دیگر در میان گزینه‌های اصلی فدراسیون قرار دارد. هنوز اسامی آن دو گزینه به شکل رسمی اعلام نشده و خود فدراسیون نیز فهرست نهایی نامزدها را منتشر نکرده است.

نام قطبی برای نیمکت امید البته تازه نیست.

در بهار ۱۴۰۴ نیز زمانی که فدراسیون به دنبال انتخاب سرمربی تیم امید بود، افشین قطبی در میان گزینه‌ها قرار داشت. امیر قلعه‌نویی بعدها تأیید کرد که از حضور قطبی استقبال کرده بود، اما در آن مقطع این همکاری نهایی نشد. 

در ماه‌های اخیر نیز مقطعی بحث اضافه شدن قطبی به مجموعه تیم ملی بزرگسالان مطرح شده بود؛ بنابراین ارتباط نام او با پروژه تیم‌های ملی موضوعی کاملاً جدید نیست.

مهدوی‌کیا هم در فهرست رسانه‌ها دیده می‌شود

ابهام درباره گزینه‌های واقعی فدراسیون زمانی بیشتر می‌شود که گزارش‌های رسانه‌ای مختلف، نام‌های متفاوتی را مطرح کرده‌اند.

تنها سه روز پیش از جلسه امروز، برخی رسانه‌ها مهدی مهدوی‌کیا را گزینه اصلی فدراسیون برای هدایت امیدها معرفی کردند.

از سوی دیگر، در فرآیند انتخاب سرمربی پیش از حسین عبدی نیز نام مربیانی مانند مجتبی حسینی و محمد ربیعی در بررسی‌های کمیته فنی مطرح شده بود. در اردیبهشت ۱۴۰۴، کمیته فنی فدراسیون با حضور امیر قلعه‌نویی چند گزینه را بررسی کرد و در نهایت نام عبدی، مجتبی حسینی و محمد ربیعی در فهرست کوتاه قرار گرفت.

بنابراین تا زمانی که جلسه هیئت‌رئیسه پایان نیافته و فدراسیون نام نهایی را اعلام نکرده، معرفی قطبی یا هر مربی دیگری به‌عنوان سرمربی قطعی زودهنگام است.

نقش امیر قلعه‌نویی در انتخاب سرمربی تیم امید چیست؟

یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های خبر امروز به نقش امیر قلعه‌نویی بازمی‌گردد.

گزارش‌های رسانه‌ای می‌گویند فدراسیون قصد دارد مانند دوره‌های قبلی از نظر سرمربی تیم ملی بزرگسالان برای انتخاب سرمربی امید استفاده کند. اما بررسی سابقه انتخاب‌ها نشان می‌دهد تعبیر «انتخاب مستقیم توسط قلعه‌نویی» درباره همه موارد دقیق نیست.

برای نمونه، درباره امیدرضا روانخواه، خود قلعه‌نویی در خرداد ۱۴۰۴ گفته بود: روانخواه انتخاب فدراسیون فوتبال بود و من او را تأیید کردم. او همچنین توضیح داده بود که پیشنهادش بیشتر بر ایجاد ارتباط میان تیم امید و تیم ملی بزرگسالان و حضور آنتونیو مانیکونه در ساختار فنی متمرکز بوده است.

اعلام رسمی انتخاب روانخواه نیز نشان می‌داد که او پس از پیشنهاد کمیته فنی و تصمیم فدراسیون به این سمت رسید. 

در پرونده حسین عبدی نیز او پس از بررسی چند گزینه توسط ساختار فنی فدراسیون انتخاب شد؛ هرچند قلعه‌نویی یکی از اعضای مؤثر این فرآیند و پس از انتخاب عبدی نیز در ارتباط مستقیم با کادر امید بود. 

به همین دلیل، خبر امروز درباره «سپردن انتخاب به قلعه‌نویی» فعلاً باید به‌عنوان گزارش رسانه‌ای در نظر گرفته شود، نه تصمیم رسمی اعلام‌شده فدراسیون.

دو تغییر سرمربی و دو ناکامی؛ مشکل فقط مربی است؟

مسئله بزرگ‌تر برای فوتبال ایران این است که تغییرات متعدد نیمکت تیم امید تاکنون به ثبات منجر نشده است.

فدراسیون در خرداد ۱۴۰۴ امیدرضا روانخواه را سرمربی تیم زیر ۲۳ سال کرد. پس از پایان همکاری با او، حسین عبدی از اردیبهشت امسال مسئولیت تیم را به عهده گرفت. 

عبدی تنها چند ماه فرصت داشت تیم را برای بازی‌های آسیایی آماده کند. خودش نیز پیش از مسابقات گفته بود برنامه‌های اردو به دلیل در اختیار نداشتن بازیکنان و تداخل مسابقات باشگاهی به‌طور کامل اجرا نشده است. 

این موضوع ناکامی ناگویا را توجیه نمی‌کند، اما نشان می‌دهد مسئله تیم امید فقط نام سرمربی نیست.

تعامل باشگاه‌ها با تیم امید، تقویم لیگ، دسترسی به بازیکنان، هماهنگی با تیم ملی بزرگسالان و تعریف یک پروژه چندساله برای المپیک همگی در نتیجه نهایی نقش دارند.

قلعه‌نویی خودش تا جام ملت‌های ۲۰۲۷ قرارداد دارد

یکی از نکات مطرح‌شده درباره دخالت قلعه‌نویی در این انتخاب، آینده خودش در تیم ملی بزرگسالان است.

قرارداد امیر قلعه‌نویی روز چهارم شهریور به‌طور رسمی تا پایان جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ تمدید شد. بنابراین برخلاف برخی گمانه‌زنی‌ها، در حال حاضر او قرارداد رسمی با فدراسیون دارد و حضورش صرفاً کوتاه‌مدت یا بدون قرارداد نیست. 

البته نتایج اخیر تیم ملی، به‌ویژه شکست ۳ بر یک برابر ازبکستان، موج تازه‌ای از نقد فنی را ایجاد کرده است؛ اما تا این لحظه فدراسیون تصمیم رسمی تازه‌ای درباره تغییر سرمربی تیم بزرگسالان اعلام نکرده است.

به همین دلیل اگر قلعه‌نویی در فرآیند انتخاب سرمربی امید نقش داشته باشد، این نقش در شرایط فعلی از جایگاه رسمی او به‌عنوان سرمربی تیم ملی بزرگسالان ناشی می‌شود.

افشین قطبی چه مزیتی برای تیم امید دارد؟

در صورت جدی شدن گزینه قطبی، مهم‌ترین تفاوت او با بسیاری از نام‌های داخلی، تجربه هدایت تیم ملی بزرگسالان و کار در فوتبال بین‌المللی خواهد بود.

قطبی پیش‌تر سرمربی تیم ملی ایران بوده و سابقه فعالیت باشگاهی در ایران و خارج از کشور را دارد. او همچنین در دوره‌های قبلی انتخاب سرمربی امید نیز مورد توجه فدراسیون قرار گرفته است. 

اما تیم امید ویژگی خاصی دارد. شناخت لیگ ایران، ارتباط مستمر با باشگاه‌ها و شناخت بازیکنان جوان تقریباً به اندازه دانش فنی اهمیت دارد. خود قلعه‌نویی نیز در دوره قبلی که نام قطبی مطرح شده بود گفته بود به دلیل دوری او از فوتبال ایران، بهتر است مربی‌ای که شناخت بیشتری از جوانان دارد در کنار او فعالیت کند. 

این مسئله احتمالاً در صورت مذاکره دوباره با قطبی نیز یکی از موضوعات مهم خواهد بود.

سرمربی بعدی امید با یک مأموریت بزرگ می‌آید

جلسه امروز هیئت‌رئیسه تنها درباره جانشینی حسین عبدی نیست؛ تصمیمی است که باید مسیر نسل بعدی فوتبال ایران را مشخص کند.

حذف ۴ بر یک مقابل کره شمالی در شرایطی رقم خورد که ایران پیش از مسابقه فقط یک امتیاز برای صعود نیاز داشت. شکست سنگین و حذف مرحله گروهی باعث شد استعفای عبدی خیلی سریع پذیرفته شود و فدراسیون وعده انتخاب فوری جانشین را بدهد. 

حالا نام افشین قطبی بیش از دیگر گزینه‌ها در خبر امروز دیده می‌شود، مهدوی‌کیا نیز در روزهای گذشته مطرح شده و احتمال معرفی نام‌های دیگری پس از جلسه هیئت‌رئیسه وجود دارد.

اما نتیجه مهم‌تر از نام نهایی این است که فدراسیون این بار چه اختیارات و چه برنامه‌ای در اختیار سرمربی قرار می‌دهد.

اگر نیمکت تیم امید بار دیگر تنها چند ماه پیش از یک تورنمنت بزرگ تغییر کند، چرخه قدیمی تکرار خواهد شد. انتخاب امروز زمانی ارزش پیدا می‌کند که به یک برنامه بلندمدت، دسترسی منظم به بازیکنان و هماهنگی واقعی با باشگاه‌ها و تیم ملی بزرگسالان منتهی شود.