قیمت مرغ امروز ۸ مهر ۱۴۰۵؛ مرغ تا ۲۴۰ هزار تومان ارزان شد / هشدار درباره زیان مرغداران

بازار مرغ در روزهای اخیر با افت قیمت مواجه شده است. گزارش میدانی منتشرشده امروز نشان می‌دهد هر کیلو مرغ کامل در برخی واحدهای خرده‌فروشی با نرخ حدود ۲۴۰ هزار تومان عرضه می‌شود؛ رقمی که نسبت به قیمت‌های بالاتر هفته‌های گذشته کاهش محسوسی دارد.

در همین گزارش، قیمت مرغ کامل تازه در میادین میوه و تره‌بار شهرداری تهران ۲۵۰ هزار تومان ذکر شده است. بنابراین اکنون می‌توان در بازار تهران با دامنه‌ای نزدیک به ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برای مرغ کامل مواجه شد؛ البته قیمت نهایی به فروشگاه، نوع بسته‌بندی و محل عرضه بستگی دارد.

نکته قابل توجه این است که نرخ‌های منتشرشده در روزهای اخیر کاملاً یکسان نبوده‌اند. برای مثال، سازمان میادین در گزارشی مربوط به چهارم مهر، نرخ مرغ کامل تازه بسته‌بندی کیسه‌ای را ۲۴۰ هزار تومان اعلام کرده بود. این تفاوت زمانی نشان می‌دهد برای مقایسه قیمت مرغ باید تاریخ و نوع بسته‌بندی را نیز در نظر گرفت.

چرا قیمت مرغ پایین آمد؟

مهم‌ترین توضیح فعالان بازار، افزایش عرضه نسبت به تقاضای فعلی است.

در هفته‌های اخیر اتحادیه مرغداران و شرکت پشتیبانی امور دام بارها از وجود مرغ مازاد در بازار خبر داده‌اند. همین وضعیت باعث شده دولت بار دیگر سیاست خرید حمایتی را فعال کند تا بخشی از محصول مازاد از بازار جمع‌آوری و وارد ذخایر راهبردی شود.

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرده مرحله جدید خرید حمایتی از ۲۳ شهریور آغاز شده و ظرفیت خرید در این مرحله ۳۰ هزار تن مرغ در نظر گرفته شده است. در چهار روز نخست نیز نزدیک به دو هزار تن مرغ خریداری شده بود.

بنابراین افت فعلی قیمت را بیش از هر چیز می‌توان نتیجه فشار سمت عرضه دانست؛ یعنی در مقطعی، حجم مرغ آماده عرضه بیش از تقاضای جاری بازار بوده است.

هزینه تولید مرغ ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزار تومان اعلام شد

اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی در گزارش‌های اخیر هزینه تمام‌شده تولید را حدود ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم اعلام کرده است. فعالان این صنعت همچنین گفته‌اند مرغداران در برخی استان‌ها محصول خود را با نرخ‌های پایین‌تر از هزینه تولید عرضه کرده‌اند.

بر این اساس، اگر قیمت ۲۴۰ هزار تومانی بازار را مبنا قرار دهیم، این نرخ حدود پنج تا ۱۰ هزار تومان پایین‌تر از محدوده هزینه اعلام‌شده است.

اما در تحلیل این ارقام یک نکته مهم وجود دارد: باید مشخص باشد هزینه تمام‌شده اعلامی دقیقاً مربوط به مرغ زنده در مرغداری است یا گوشت مرغ آماده مصرف پس از کشتار و بسته‌بندی.

برخی گزارش‌های بازار رقم ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزار تومان را همزمان با نرخ بسیار پایین‌تر مرغ زنده مطرح کرده‌اند؛ بنابراین مقایسه مستقیم قیمت خرده‌فروشی با هزینه تولید بدون مشخص بودن مبنای محاسبه می‌تواند گمراه‌کننده باشد. یکی از گزارش‌های امروز نیز صراحتاً به همین ضرورت اشاره کرده است.

با این حال، اصل نگرانی مرغداران درباره فروش محصول زیر هزینه‌های تولید در گزارش‌های متعدد صنفی تأیید شده است.

مرغدار می‌بازد، مصرف‌کننده می‌برد؟

بازار فعلی یک تناقض آشکار دارد.

برای خانوار، مرغ ۲۴۰ هزار تومانی خبر مثبتی است. گوشت مرغ همچنان یکی از مهم‌ترین منابع پروتئینی در سبد غذایی خانوار ایرانی محسوب می‌شود و پایین آمدن قیمت آن می‌تواند بخشی از فشار هزینه خوراک را کاهش دهد.

اما برای تولیدکننده، کاهش مستمر قیمت در شرایطی که هزینه نهاده، جوجه یک‌روزه، دارو، انرژی، نیروی کار و حمل‌ونقل پایین نیامده، می‌تواند به زیان منجر شود.

گزارش‌های اخیر حتی از این حکایت دارند که در برخی مناطق، مرغ زنده بسیار پایین‌تر از سطحی فروخته شده که تشکل‌ها آن را متناسب با هزینه تولید می‌دانند.

اگر این شرایط برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، احتمال دارد تولیدکننده در دوره بعدی جوجه‌ریزی را کاهش دهد.

همین مسئله می‌تواند چرخه‌ای آشنا ایجاد کند: مازاد تولید، کاهش قیمت، زیان مرغدار، کاهش جوجه‌ریزی و سپس کمبود عرضه و جهش دوباره قیمت.

فاصله قیمت مرغ از مرغداری تا مغازه چقدر است؟

یکی دیگر از مسائل مورد بحث در بازار، فاصله قیمت در ابتدای زنجیره تا نرخ پرداختی مصرف‌کننده است.

طبق گزارش امروز، مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون گفته در مقطعی فاصله قیمت مرغ از درب مرغداری تا بازار به ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده است.

البته تمام این فاصله را نمی‌توان به سود واسطه نسبت داد.

مرغ پس از خروج از مرغداری باید وارد کشتارگاه شود و هزینه کشتار، افت وزن، حمل، بسته‌بندی، سردخانه، توزیع و حاشیه سود قانونی فروشنده نیز به قیمت اضافه می‌شود.

برای نمونه، در گزارشی از بازار همدان، مسیر قیمت از حدود ۲۲۰ هزار تومان در کشتارگاه به ۲۲۷ هزار تومان در سطح مباشر و حدود ۲۴۵ هزار تومان برای مصرف‌کننده تشریح شده بود.

بنابراین مسئله اصلی این نیست که هر اختلاف قیمت الزاماً غیرمنطقی است؛ بلکه باید هزینه و سود هر حلقه زنجیره شفاف باشد تا مشخص شود افزایش قیمت در کدام بخش از حدود متعارف عبور می‌کند.

خرید حمایتی مرغ با چه قیمتی انجام می‌شود؟

شرکت پشتیبانی امور دام از ۲۳ شهریور خرید حمایتی مرغ مازاد را دوباره آغاز کرده است.

طبق دستورالعمل اعلام‌شده، مرغ‌های با وزن ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ گرم که به صورت منجمد و شیرینگ‌پک تحویل داده شوند، با نرخ ۳۳۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم درب سردخانه خریداری می‌شوند.

این نرخ را نباید مستقیماً با قیمت ۲۴۰ هزار تومانی مرغ تازه در خرده‌فروشی مقایسه کرد؛ زیرا شرایط محصول، هزینه کشتار، انجماد، بسته‌بندی و تحویل به سردخانه متفاوت است.

هدف اصلی این طرح نیز بالا بردن قیمت مصرف‌کننده نیست، بلکه خارج کردن بخشی از مازاد تولید از بازار و جلوگیری از سقوط نرخ خرید از مرغداران اعلام شده است.

شرکت پشتیبانی امور دام می‌گوید در مرحله نخست خرید حمایتی در تابستان حدود ۴۰ هزار تن مرغ خریداری شده و در مرحله جدید نیز خرید ۳۰ هزار تن در دستور کار است.

آیا مرغ دوباره گران می‌شود؟

در کوتاه‌مدت نشانه‌ای از کمبود مرغ دیده نمی‌شود.

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرده برای نیمه دوم سال از نظر تولید و ذخایر نگرانی خاصی وجود ندارد و عرضه کافی است.

اما آینده قیمت فقط به موجودی امروز وابسته نیست.

اگر زیان مرغداران طولانی شود و جوجه‌ریزی در دوره‌های بعد کاهش پیدا کند، عرضه چند هفته بعد ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد. از طرف دیگر، ادامه خرید حمایتی می‌تواند بخشی از مرغ مازاد را جمع‌آوری و به متعادل شدن قیمت تولیدکننده کمک کند.

بنابراین دو سناریو برای بازار وجود دارد.

در سناریوی نخست، اگر تولید بالا بماند و خرید خانوارها تغییر محسوسی نکند، قیمت مرغ می‌تواند در محدوده فعلی یا حتی کمی پایین‌تر باقی بماند.

اما در سناریوی دوم، اگر مرغداران در واکنش به زیان تولید را کاهش دهند، تعادل عرضه و تقاضا در ماه‌های بعد تغییر می‌کند و احتمال بازگشت افزایش قیمت بالا می‌رود.

مرغ ۲۴۰ هزار تومانی تا چه زمانی دوام می‌آورد؟

در مجموع، قیمت مرغ امروز ۸ مهر ۱۴۰۵ در برخی خرده‌فروشی‌ها به حدود ۲۴۰ هزار تومان رسیده است و تازه‌ترین گزارش بازار، نرخ میادین تهران را نیز حدود ۲۵۰ هزار تومان اعلام می‌کند.

این کاهش برای مصرف‌کننده خبر مثبتی است، اما در سمت تولید، فعالان صنعت از زیان ناشی از مازاد عرضه سخن می‌گویند.

خرید حمایتی ۳۰ هزار تن مرغ می‌تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد، اما راه‌حل پایدار بازار نه گرانی شدید به سود تولیدکننده است و نه ارزانی ناشی از زیان مرغدار.

بازار زمانی به تعادل می‌رسد که قیمت مصرف‌کننده قابل تحمل، هزینه تولید مرغدار پوشش داده‌شده و فاصله قیمت میان مزرعه تا فروشگاه نیز شفاف و منطقی باشد.

اگر این تعادل برقرار نشود، مرغ ۲۴۰ هزار تومانی امروز می‌تواند زمینه‌ساز کاهش تولید و بازگشت موج گرانی در ماه‌های بعد شود؛ همان چرخه‌ای که بازار مرغ در سال‌های گذشته بارها تجربه کرده است.