هشدار تند چراغپور پس از دو شکست تیم ملی؛ «قلعه‌نویی به تنهایی تمام شده» / نسخه نجات ایران در ۹۹ روز چیست؟

فیفادی مهر برای تیم ملی ایران با دو نتیجه نامطلوب تمام شد.

ایران ابتدا در فرغانه با نتیجه ۳ بر یک مقابل ازبکستان شکست خورد؛ مسابقه‌ای که الدار شومورودوف دو بار و نورچائف یک بار برای میزبان گل زدند و تک گل ایران را رامین رضاییان به ثمر رساند.

پنج روز بعد، شاگردان قلعه‌نویی در کازان با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب روسیه شدند. حاصل دو مسابقه دوستانه پنج گل خورده، تنها یک گل زده و دومین شکست متوالی بود. منابع ورزشی همچنین گزارش کرده‌اند روند بدون برد ایران به پنج مسابقه رسیده است.

این آمار باعث شده بحث دیگر فقط درباره نتیجه دو بازی تدارکاتی نباشد؛ سؤال اصلی این است که چرا تیمی با بازیکنان باتجربه و مهاجمانی مانند مهدی طارمی و سردار آزمون، در ایجاد موقعیت و ارتباط خطوط با مشکل مواجه شده است.

چراغپور: تیم ملی فوتبال خودش را گم کرده است

جلال چراغپور ریشه اصلی وضعیت فعلی را در ساختار درونی تیم می‌بیند.

او معتقد است تیم ملی به مرحله‌ای رسیده که بازیکنان از نظر فنی و ذهنی دیگر آن هماهنگی گذشته را ندارند و از تعبیر «از خودبیگانگی» برای توصیف شرایط استفاده کرده است.

این کارشناس به تعداد زیاد توپ‌های از دست‌رفته حتی در پاس‌های ساده اشاره می‌کند و می‌پرسد وقتی بخش بزرگی از مالکیت در مراحل ابتدایی ساخت حمله از بین می‌رود، چگونه می‌توان انتظار داشت تیم در فاز هجومی مقابل حریفان باکیفیت موفق باشد؟

بررسی مسابقه روسیه نیز بخشی از این نگرانی را تقویت می‌کند. رسانه‌های روسی پس از بازی از کنترل بهتر جریان مسابقه و تفاوت کیفیت دو تیم در فاز هجومی نوشتند. روسیه با دو گل بازی را برد و ایران نتوانست دروازه میزبان را باز کند.

طارمی و آزمون؛ چرا زوج ۱۰ ساله از هم دور شده است؟

یکی از مهم‌ترین نقدهای چراغپور به ارتباط سردار آزمون و مهدی طارمی مربوط می‌شود.

او می‌گوید این دو بازیکن نزدیک به یک دهه کنار یکدیگر بازی کرده‌اند، اما مقابل روسیه همکاری مؤثر آنها به حداقل رسیده بود. این مسئله از نگاه او نمی‌تواند فقط با افت کیفیت فردی توضیح داده شود.

آزمون در هر دو مسابقه مقابل ازبکستان و روسیه موفق به گلزنی نشد؛ اتفاقی که رسانه‌های ورزشی نیز به آن پرداخته‌اند.

قلعه‌نویی اما بعد از مسابقه روسیه گفت طارمی و آزمون موقعیت‌هایی داشتند، ولی به دلیل نرسیدن به شرایط بدنی ایده‌آل نتوانستند از آنها استفاده کنند. او همچنین تأکید کرد این مسابقات برای شناسایی نقاط ضعف برگزار شده‌اند.

بنابراین دو روایت متفاوت وجود دارد: سرمربی بخشی از مشکل را به شرایط بدنی و اشتباهات فردی مرتبط می‌کند، در حالی که چراغپور مشکل را عمیق‌تر و مرتبط با ساختار تیمی می‌بیند.

تغییر سیستم مقابل روسیه هم جواب نداد

قلعه‌نویی برای مسابقه دوم دست روی تغییرات قابل توجهی گذاشت.

طبق گزارش ورزش سه، سرمربی تیم ملی نسبت به بازی ازبکستان پنج تغییر در ترکیب اصلی انجام داد و سیستم چهار دفاعه را نیز کنار گذاشت تا ایران با آرایش ۳-۵-۲ مقابل روسیه بازی کند. با این حال این تغییرات به نتیجه نرسید.

این موضوع نشان می‌دهد مسئله تیم ملی صرفاً انتخاب یک یا دو بازیکن نیست.

وقتی تغییر نفرات و سیستم در فاصله دو مسابقه نیز خروجی هجومی را به شکل محسوسی افزایش نمی‌دهد، توجه به کیفیت ارتباط خطوط، سرعت گردش توپ و نقش هافبک‌های میانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چراغپور نیز معتقد است ایران در مرکز زمین با کمبود بازیکن خلاق مواجه است و ترکیب محمد قربانی و سعید عزت‌اللهی بیشتر ویژگی‌های دفاعی و جنگندگی دارد تا طراحی حمله.

قربانی مقابل روسیه در کنار عزت‌اللهی در مرکز میدان به کار گرفته شد.

نسخه چراغپور برای قلعه‌نویی؛ دستیار خارجی و تقویت کادر

تندترین بخش صحبت‌های چراغپور مستقیماً به کادر فنی مربوط می‌شود.

او با این تعبیر که «قلعه‌نویی خودش به تنهایی تمام شده» معتقد است سرمربی تیم ملی به یک دستیار اول با رزومه روشن نیاز دارد تا ایده‌های جدیدی وارد تیم شود.

منظور این کارشناس از «تمام شدن» یک ارزیابی فوتبالی درباره ظرفیت فعلی ایده‌های کادر فنی است و نباید آن را به‌عنوان یک تشخیص عینی یا پزشکی درباره سرمربی تعبیر کرد.

چراغپور حتی پیشنهاد داده اگر امکان دارد مربی‌ای با مکتب فوتبال ایتالیا به کادر فنی اضافه شود و در کنار آن، متخصصی حرفه‌ای برای کمک به مدیریت فشار و انگیزه بازیکنان در اردو حضور داشته باشد.

این پیشنهاد در شرایطی مطرح می‌شود که کمتر از سه ماه و نیم تا شروع جام ملت‌ها زمان باقی مانده است.

قلعه‌نویی: بعضی بازیکنان دیگر دعوت نمی‌شوند

سرمربی تیم ملی نیز بعد از شکست کازان از عملکرد تعدادی از بازیکنان ابراز نارضایتی کرد.

قلعه‌نویی گفت برخی نفرات در دو مسابقه اخیر فرصت بازی پیدا کردند، اما از فرصت خود استفاده نکردند و «مطمئناً در آینده» از آنها استفاده نخواهد شد.

او همچنین دو گل روسیه را نتیجه اشتباهات ساده و «بچه‌گانه» دانست و تأکید کرد هدف دیدارهای دوستانه پیدا کردن همین ایرادات قبل از مسابقات اصلی است.

این اظهارات احتمال تغییر در فهرست تیم ملی در اردوهای آینده را افزایش می‌دهد؛ اما نقد چراغپور دقیقاً در همین نقطه متفاوت است. او معتقد است کنار گذاشتن چند بازیکن بدون برطرف کردن مشکل ساختاری، الزاماً تیم را متحول نخواهد کرد.

فقط ۹۹ روز تا جام ملت‌های آسیا باقی مانده است

جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ از ۷ ژانویه ۲۰۲۷ در عربستان سعودی آغاز خواهد شد؛ یعنی از ۳۰ سپتامبر تنها ۹۹ روز تا شروع مسابقات باقی مانده است. کنفدراسیون فوتبال آسیا زمان برگزاری تورنمنت را از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه اعلام کرده است.

ایران در گروه C با سوریه، قرقیزستان و چین هم‌گروه است. نخستین بازی ایران ۹ ژانویه مقابل چین خواهد بود، سپس ۱۳ ژانویه برابر قرقیزستان قرار می‌گیرد و در سومین مسابقه مرحله گروهی روز ۱۸ ژانویه با سوریه بازی می‌کند.

چراغپور این گروه را فوق‌العاده دشوار نمی‌داند، اما تأکید می‌کند تیم ملی ابتدا باید «اشتیاق» و هماهنگی گذشته خود را بازیابی کند.

تغییر سرمربی در ۹۹ روز؛ راه‌حل یا ریسک بزرگ‌تر؟

چراغپور برخلاف انتقادات تندش، نسخه نهایی‌اش برکناری فوری قلعه‌نویی نیست.

او معتقد است با تنها ۹۹ روز زمان تا جام ملت‌ها، تغییر کامل سرمربی و سپردن تیم به مربی‌ای که شناختی از بازیکنان ندارد، ریسک بزرگی خواهد بود.

از نگاه او، راه کم‌ریسک‌تر تقویت کادر فعلی است؛ یعنی حفظ سرمربی‌ای که چند سال با این نسل کار کرده اما افزودن دانش و ایده تازه در کنار او.

این دیدگاه با یک واقعیت زمانی نیز همخوان است: مربی جدید در چنین فاصله کوتاهی باید بازیکنان، ساختار تیم، رقبا و فضای فوتبال ملی را بشناسد و همزمان مدل بازی تازه‌ای ایجاد کند؛ فرآیندی که الزاماً در چند اردو امکان‌پذیر نیست.

تیم ملی قبل از جام ملت‌ها دقیقاً چه چیزی باید اصلاح کند؟

دو شکست اخیر چند هشدار روشن باقی گذاشته است: پنج گل خورده، تنها یک گل زده، ضعف ارتباط میان مهاجمان و هافبک‌ها و اشتباهات فردی در دفاع.

در عین حال تیم ملی هنوز فرصت دارد از همین مسابقات تدارکاتی برای اصلاح استفاده کند. قلعه‌نویی نیز گفته هدف اصلی این دیدارها پیدا کردن ضعف‌هاست.

اما برای اینکه شکست روسیه و ازبکستان واقعاً «تدارک» جام ملت‌ها باشد، شناخت مشکل کافی نیست و باید در اردوهای بعدی نشانه‌های تغییر دیده شود.

چراغپور معتقد است نخستین تغییر باید بازگشت انگیزه، افزایش کیفیت ارتباط بازیکنان و ورود ایده‌های تازه به کادر فنی باشد.

در مجموع، تیم ملی ایران در فاصله ۹۹ روز تا جام ملت‌های آسیا در نقطه حساسی قرار گرفته است. دو شکست مقابل ازبکستان و روسیه را می‌توان نتایج تدارکاتی دانست، اما پنج بازی متوالی بدون برد و افت کیفیت بازی باعث شده نگرانی‌ها فراتر از نتیجه باشد.

اکنون تصمیم اصلی با فدراسیون و قلعه‌نویی است: تغییر بازیکنان کافی خواهد بود یا تیم ملی برای بازگشت به مسیر قبل از جام ملت‌ها به تغییر جدی‌تری در ایده‌ها و ساختار کادر فنی نیاز دارد؟