قیمت شکر امروز ۸ مهر ۱۴۰۵؛ شکر ۱۲۵ هزار تومان ماند / هشدار کمبود با بسته بودن ثبت سفارش

بازار شکر در نخستین روزهای مهر برخلاف بسیاری از بازارهای کالایی، هنوز وارد مرحله جدیدی از افزایش قیمت نشده است. مریم قوام معنوی، دبیر انجمن تصفیه‌کنندگان شکر خام، امروز اعلام کرد علی‌رغم افزایش نرخ جهانی شکر، قیمت این محصول در بازار داخلی تغییر نکرده است. نرخ‌های اعلامی نیز همان اعدادی هستند که طی هفته‌های گذشته در بازار مشاهده می‌شدند.

اما ثبات قیمت فعلی به معنای نبود ریسک در ماه‌های آینده نیست. مسئله اصلی از جایی آغاز می‌شود که مصرف بالای داخلی، نیاز ساختاری کشور به واردات و افزایش هزینه خرید شکر از بازار جهانی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

جدول قیمت شکر امروز ۸ مهر ۱۴۰۵

براساس تازه‌ترین نرخ اعلام‌شده از سوی انجمن تصفیه‌کنندگان شکر خام، قیمت‌ها به شرح زیر است:

فاصله قیمت درب کارخانه تا نرخ فله مصرف‌کننده حدود ۱۵ هزار تومان است و محصول بسته‌بندی‌شده نیز ۱۶ هزار و ۵۰۰ تومان بالاتر از نرخ فله عرضه می‌شود. هزینه بسته‌بندی، حمل، توزیع و حاشیه شبکه فروش بخشی از این اختلاف را توضیح می‌دهد.

مصرف روزانه شکر به ۷ هزار تن می‌رسد

یکی از اعداد مهم گزارش امروز، میزان مصرف در نیمه دوم سال است.

قوام معنوی مصرف روزانه شکر کشور در این دوره را حدود هفت هزار تن اعلام کرده است. با ادامه این سطح مصرف، نیاز شش‌ماهه کشور به بیش از ۱.۲ میلیون تن می‌رسد؛ رقمی که نشان می‌دهد مدیریت موجودی و زمان‌بندی واردات برای حفظ تعادل بازار اهمیت بالایی دارد.

این عدد با برآوردهای قبلی مصرف سالانه نیز سازگار است. دبیر انجمن در خردادماه مصرف سالانه شکر را حدود ۲.۵ میلیون تن اعلام کرده بود و گفته بود بسته به وضعیت تولید، بخش قابل توجهی از نیاز باید از خارج تأمین شود.

بنابراین بازار شکر را نمی‌توان صرفاً با بررسی محصول موجود در انبارها در یک روز مشخص تحلیل کرد؛ تأمین مستمر در مقیاس ماهانه اهمیت بیشتری دارد.

ایران چقدر شکر تولید می‌کند؟

تولید داخلی بخش عمده نیاز کشور را پوشش می‌دهد، اما هنوز خودکفایی کامل اتفاق نیفتاده است.

رئیس بخش تحقیقات چغندرقند خراسان رضوی اعلام کرده بود تولید شکر کشور در سال ۱۴۰۴ حدود ۱.۶ میلیون تن بوده، در حالی که نیاز سالانه حدود ۲.۲ میلیون تن برآورد شده است. بر اساس این محاسبه، کسری معمول بازار چیزی در حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن است که باید از طریق واردات تأمین شود.

برآورد انجمن تصفیه‌کنندگان دامنه بزرگ‌تری را مطرح می‌کند و نیاز وارداتی سالانه را با توجه به حجم محصول داخلی ۷۰۰ هزار تا یک میلیون تن می‌داند.

تفاوت این اعداد الزاماً تناقض نیست؛ میزان برداشت چغندرقند و نیشکر در هر سال، موجودی ابتدای دوره، مصرف صنعتی و ذخایر می‌تواند نیاز نهایی واردات را تغییر دهد.

ثبت سفارش شکر؛ یک ابهام مهم در بازار

قوام معنوی امروز گفته است با توجه به میزان تولید داخل، در حال حاضر ثبت سفارش شکر بسته است و باید متناسب با تولید داخلی، واردات به اندازه کافی انجام شود تا بازار با مشکل مواجه نشود.

این اظهارنظر در حالی مطرح می‌شود که در ۳۰ شهریور اطلاعیه‌ای منتشر شده بود که از امکان ثبت سفارش شکر خام از ۳۱ شهریور، بدون اعمال سقف سابقه بازرگان و با اعتبار ۱۸۰ روزه خبر می‌داد.

بنابراین وضعیت ثبت سفارش در روزهای اخیر دستخوش تغییر بوده و اظهارنظر تازه دبیر انجمن نشان می‌دهد محدودیت یا توقف جدیدی در این مسیر ایجاد شده است. تا انتشار اطلاعیه تازه از سوی مراجع رسمی تجارت، باید میان مجوز اعلام‌شده در پایان شهریور و وضعیت عملیاتی مورد اشاره فعالان صنعت تفکیک قائل شد.

همین موضوع می‌تواند یکی از مهم‌ترین متغیرهای بازار در هفته‌های آینده باشد.

چرا قیمت جهانی شکر بالا رفته است؟

هشدار فعالان داخلی فقط به شرایط ایران مربوط نیست.

رویترز در تازه‌ترین گزارش بازار جهانی نوشته قیمت آتی شکر خام در ماه اوت بیش از ۲۱ درصد رشد کرده است. یکی از مهم‌ترین عوامل، وضعیت نامساعد آب‌وهوایی در برزیل، بزرگ‌ترین تولیدکننده شکر جهان، است. بارندگی شدید و رطوبت بالا برداشت نیشکر را مختل کرده و باعث شده بخشی از محصول برای تولید اتانول مناسب‌تر از شکر باشد.

برآورد مؤسسه StoneX نیز نشان می‌دهد تولید شکر جنوب مرکزی برزیل ممکن است به کمتر از ۳۸ میلیون تن برسد؛ در حالی که در ابتدای فصل رقم نزدیک ۴۰ میلیون تن پیش‌بینی شده بود. ادامه بارندگی می‌تواند این برآورد را باز هم کاهش دهد و فشار بیشتری بر قیمت جهانی وارد کند.

همزمان هند نیز در سال جاری برای کنترل بازار داخلی محدودیت صادرات وضع کرد و در اوت مجبور شد اجازه واردات بدون تعرفه یک میلیون تن شکر خام را صادر کند. این تحولات نشان می‌دهد بازار جهانی شکر در ماه‌های اخیر با فشار عرضه روبه‌رو بوده است.

چرا شکر در ایران هنوز گران نشده است؟

اینکه قیمت جهانی بالا رفته اما نرخ داخلی ثابت مانده، به ساختار قیمت‌گذاری بازار ایران مربوط است.

شکر از جمله کالاهایی است که قیمت آن صرفاً در یک بازار آزاد و لحظه‌ای تعیین نمی‌شود. نرخ درب کارخانه و قیمت مصرف‌کننده تحت تأثیر سیاست تنظیم بازار قرار دارند و به همین دلیل افزایش هزینه واردات ممکن است بلافاصله در برچسب قیمت ظاهر نشود.

این سازوکار در کوتاه‌مدت می‌تواند جلوی جهش قیمت را بگیرد، اما اگر فاصله میان قیمت مصوب و هزینه واقعی تأمین بیش از اندازه افزایش پیدا کند، خطر دیگری شکل می‌گیرد: واردات یا تصفیه شکر خام برای فعال اقتصادی جذابیت خود را از دست می‌دهد.

هشدار قوام معنوی دقیقاً بر همین نکته متمرکز است. او خواهان حذف قیمت‌گذاری یا اصلاح نرخ شده و معتقد است قیمت شکر داخلی باید با هزینه شکر وارداتی تناسب داشته باشد، در غیر این صورت امکان بروز چالش در تأمین وجود دارد.

خطر کمبود شکر جدی است؟

در شرایط فعلی گزارشی از کمبود گسترده شکر در بازار مصرف منتشر نشده است.

در مردادماه نیز انجمن تصفیه‌کنندگان اعلام کرده بود شکر در سامانه بازارگاه موجود است و مشکلی در توزیع وجود ندارد؛ هرچند حجم واردات نیمه نخست سال پایین‌تر از روال معمول گزارش شده بود.

بنابراین عبارت «احتمال کمبود» را باید به‌عنوان هشدار درباره آینده در نظر گرفت، نه توصیف شرایط فعلی فروشگاه‌ها.

اما این هشدار قابل چشم‌پوشی هم نیست. وقتی روزانه حدود هفت هزار تن مصرف وجود دارد، هر وقفه طولانی در ثبت سفارش، تخصیص ارز، حمل یا ورود شکر خام می‌تواند ذخایر را با سرعت قابل توجهی کاهش دهد.

پیش‌بینی قیمت شکر؛ ۱۲۵ هزار تومان می‌ماند؟

در کوتاه‌مدت، تا زمانی که نرخ رسمی تغییر نکند و عرضه بازار کافی باشد، احتمال ادامه قیمت‌های فعلی بیشتر است. بنابراین شکر بسته‌بندی یک‌کیلویی می‌تواند همچنان در محدوده ۱۲۵ هزار تومان و شکر فله در حوالی ۱۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان باقی بماند.

اما برای نیمه دوم سال سه متغیر باید به‌دقت دنبال شود: حجم واقعی تولید داخلی، زمان بازگشایی و حجم ثبت سفارش واردات و روند قیمت جهانی.

اگر تولید مناسب باشد و واردات کسری بازار به‌موقع صورت گیرد، رشد قیمت جهانی الزاماً به شوک در بازار داخلی تبدیل نمی‌شود. در مقابل، اگر واردات با وقفه مواجه شود و قیمت‌های جهانی نیز بالا باقی بمانند، فشار برای اصلاح نرخ داخلی افزایش خواهد یافت.

به همین دلیل ثبات امروز شکر را نباید تضمینی برای ثبات تمام پاییز دانست.

شکر فعلاً با قیمت ۱۲۵ هزار تومان در بسته یک‌کیلویی به دست مصرف‌کننده می‌رسد، اما بازار در نقطه حساسی ایستاده است: از یک طرف قیمت جهانی بالا رفته و از طرف دیگر ایران همچنان برای پوشش بخشی از مصرف خود به واردات وابسته است. در این شرایط، مهم‌ترین عامل جلوگیری از کمبود نه افزایش هیجانی واردات، بلکه تنظیم دقیق حجم ورود کالا متناسب با تولید داخلی و مصرف هفت هزار تنی روزانه خواهد بود.