هتتریک علیپور در بازیهای آسیایی طلایی نشد؛ نقره ناگویا و جمله خاص «پارتی من خداست!»
رقابتهای سنگنوردی سرعت مردان بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ آیچی-ناگویا روز پنجشنبه ۹ مهر در سالن پورتمسه برگزار شد و رضا علیپور در پایان فینال با ثبت زمان ۵.۳۶ ثانیه به مدال نقره رسید.
چوشو هونگ، سنگنورد چین، با زمان ۴.۷۱ ثانیه عنوان قهرمانی را به دست آورد و دامیر توکتاروف از قزاقستان با زمان ۷.۳۴ ثانیه روی سکوی سوم ایستاد.
این نتیجه برای علیپور معنای دوگانهای داشت؛ از یک طرف رؤیای کسب سومین طلای پیاپی بازیهای آسیایی محقق نشد، اما از طرف دیگر او برای سومین دوره متوالی توانست نامش را میان مدالآوران این رقابتها حفظ کند؛ ثباتی کمنظیر در رشتهای که فاصله میان قهرمانی و حذف گاهی تنها چند صدم ثانیه است.
مسیر علیپور تا فینال ناگویا
علیپور در مرحله یکچهارم نهایی عملکرد خوبی داشت و با ثبت زمان ۵.۰۴ ثانیه در جایگاه دوم گروه خود قرار گرفت و راهی مرحله نیمهنهایی شد.
مرحله نیمهنهایی شرایط غیرمعمولی پیدا کرد. دو ورزشکار حاضر در گروه مرتکب خطای استارت شدند و در نتیجه علیپور همراه نماینده دیگر چین به فینال صعود کرد. در مرحله نهایی نیز رقابت میان نمایندگان ایران، چین، قزاقستان و اندونزی دنبال شد و در نهایت مدال نقره به ملیپوش ایران رسید.
زمان ۵.۳۶ ثانیه علیپور نشان میدهد رقابت سرعت در آسیا تا چه اندازه فشرده شده است. قهرمان چین ۰.۶۵ ثانیه زودتر مسیر را تمام کرد؛ فاصلهای که در زندگی روزمره تقریباً ناچیز به نظر میرسد، اما در سنگنوردی سرعت تفاوت میان طلا و نقره است.
هتتریک مدال برای یوزپلنگ ایرانی
رضا علیپور حالا در هر سه دورهای که سنگنوردی در بازیهای آسیایی برگزار شده، صاحب مدال شده است.
او نخستین طلای خود را در جاکارتا ۲۰۱۸ گرفت؛ همان دورهای که سنگنوردی برای نخستین بار وارد برنامه بازیهای آسیایی شده بود. نتیجه رسمی مسابقات جاکارتا نیز نام علیپور را بالاتر از ژونگ چیشین از چین و آسپار آسپار از اندونزی در جایگاه نخست نشان میدهد.
پنج سال بعد، در بازیهای آسیایی هانگژو ۲۰۲۲ که به دلیل تعویق در سال ۲۰۲۳ برگزار شد، علیپور بار دیگر از عنوان قهرمانی خود دفاع کرد.
فدراسیون جهانی سنگنوردی در گزارش آن مسابقات نوشت که علیپور با وجود حضور رقبای قدرتمندی از چین و اندونزی، بار دیگر قهرمان ماده سرعت شد و طلای دوم متوالی خود را به دست آورد.
حالا توالی مدالهای او در بازیهای آسیایی چنین است:
جاکارتا ۲۰۱۸: طلا
هانگژو ۲۰۲۲: طلا
ناگویا ۲۰۲۶: نقره
بنابراین علیپور نتوانست طلایی هتتریک کند، اما هتتریک مدالآوری خود را کامل کرد.
«پارتی من خداست»؛ واکنش خبرساز علیپور
ملیپوش ایران پس از پایان رقابت، وارد تحلیل طولانی مسابقه نشد و جملهای کوتاه بیان کرد که بلافاصله بازتاب زیادی پیدا کرد.
علیپور گفت: «من سرباز مردم هستم. پارتی من خداست!»
این جمله از سوی ورزشکاری مطرح شد که سالهاست بخش مهمی از موفقیتهای بینالمللی سنگنوردی ایران را به نام خود ثبت کرده است.
او نهتنها در سطح آسیا یکی از چهرههای باسابقه این رشته محسوب میشود، بلکه سابقه حضور در بالاترین سطح رقابتهای جهان و المپیک را نیز دارد.
از چهارمی المپیک پاریس تا نقره ناگویا
یکی از مهمترین نقاط دوران حرفهای علیپور پیش از ناگویا به المپیک پاریس ۲۰۲۴ بازمیگردد.
او در مرحله نیمهنهایی ماده سرعت پاریس زمان ۴.۸۴ ثانیه را ثبت کرد و در مسابقه ردهبندی نیز مسیر را در ۴.۸۸ ثانیه طی کرد، اما در نهایت در رتبه چهارم المپیک ایستاد و با فاصلهای بسیار اندک دستش از مدال کوتاه ماند. نتایج رسمی المپیک نیز جایگاه چهارم علیپور را تأیید میکند.
همین سابقه نشان میدهد نقره ناگویا را نمیتوان صرفاً با مقایسه رنگ مدال با دو دوره گذشته ارزیابی کرد. علیپور سالهاست در رشتهای فعالیت میکند که رکوردهای آن با سرعت زیادی در حال جابهجایی است و نسل تازهای از ورزشکاران چین، اندونزی، آمریکا و دیگر کشورها مرتب زمانهای زیر پنج ثانیه ثبت میکنند.
با این حال او همچنان در میان مدعیان آسیایی باقی مانده است.
چرا نقره ناگویا اهمیت دارد؟
علیپور متولد آوریل ۱۹۹۴ است و در زمان بازیهای آسیایی ناگویا ۳۲ سال دارد. او از سالهای نوجوانی وارد سنگنوردی شده و در پروفایل رسمی بازیهای آسیایی هانگژو نیز لقب «Persian Cheetah» یا همان «یوزپلنگ ایرانی» برای او ثبت شده است.
در رشته سرعت، حفظ آمادگی انفجاری در دورهای طولانی ساده نیست. کوچکترین افت در قدرت شروع، هماهنگی دست و پا یا واکنش عصبی میتواند چند دهم ثانیه به زمان ورزشکار اضافه کند.
علیپور با وجود این شرایط هنوز توانسته در سومین بازی آسیایی متوالی به فینال برسد.
بنابراین اگرچه از دست رفتن طلا برای قهرمان دو دوره قبلی میتواند حسرتبرانگیز باشد، تداوم مدالآوری او خود یک رکورد قابل توجه است.
چین این بار طلای علیپور را گرفت
در دو دوره گذشته، علیپور بارها با سنگنوردان چینی برای قهرمانی رقابت کرده بود.
در جاکارتا، ژونگ چیشین چینی را پشت سر گذاشت و در هانگژو نیز لانگ جینبائو از چین نایبقهرمان شد. اما در ناگویا این بار ورق برگشت و چوشو هونگ توانست با زمان ۴.۷۱ ثانیه بالاتر از نماینده ایران قرار بگیرد.
همین نتیجه نشان میدهد رقابت قدرتها در سرعت مردان آسیا تغییر کرده است. چین و اندونزی در سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی در این ماده داشتهاند و نسل جدید آنها قادر به ثبت زمانهای بسیار سریع است.
برای علیپور، ادامه حضور در این سطح به معنای رقابت با ورزشکارانی است که بخشی از آنها تقریباً یک نسل از او جوانترند.
علیپور همچنان یکی از پرافتخارترین چهرههای سنگنوردی ایران
مدال نقره ناگویا شاید در نگاه اول نسبت به دو طلای قبلی یک پله عقبتر باشد، اما در تصویر بزرگتر، پرونده بازیهای آسیایی علیپور همچنان درخشان است.
سه حضور متوالی و سه مدال؛ دو طلا و یک نقره.
او در سال ۲۰۱۸ نخستین قهرمان تاریخ سرعت مردان در بازیهای آسیایی شد، در هانگژو از عنوانش دفاع کرد و در ناگویا نیز تنها یک ورزشکار بالاتر از او قرار گرفت.
شاید به همین دلیل جمله کوتاه او پس از پایان مسابقه بیش از یک واکنش معمولی به مدال نقره بود.
رضا علیپور این بار طلا نگرفت، اما باز هم روی سکو ماند؛ یوزپلنگ ایرانی پس از هشت سال همچنان یکی از نامهای ثابت سکوی سنگنوردی سرعت در بازیهای آسیایی است.