قیمت حبوبات امروز ۹ مهر ۱۴۰۵؛ بازار قفل شد | لوبیا چیتی کیلویی ۷۰۰ هزار تومان

تازه‌ترین بررسی بازار حبوبات نشان می‌دهد قیمت کالاهای پرمصرف در مقایسه با هفته گذشته تقریباً ثابت مانده است. بازار نه با موج گسترده افزایش قیمت مواجه شده و نه کاهش قابل‌توجهی در نرخ فروش مشاهده می‌شود.

بر اساس نرخ‌های ثبت‌شده، نخود فله‌ای ممتاز کرمانشاه کیلویی ۲۹۶ هزار تومان عرضه می‌شود. لوبیا قرمز بسته‌بندی «الماس دانه» نیز برای هر کیلوگرم ۳۳۸ هزار تومان قیمت دارد.

قیمت عدس ریز بسته‌بندی «به چاشنی» به ۳۷۰ هزار تومان رسیده و لوبیا چیتی یک‌کیلویی «سبزدانه» با نرخ ۶۹۹ هزار و ۹۰۰ تومان در بازار عرضه می‌شود. گزارش بازار ۹ مهر نیز ثبات نسبی همین گروه از کالاها نسبت به هفته قبل را تأیید می‌کند.

با وجود ثبات هفتگی، اختلاف قیمت میان برندها و شکل عرضه همچنان بالاست. داده‌های سایر فروشگاه‌ها نیز نشان می‌دهد قیمت یک محصول واحد می‌تواند بسته به نوع، کیفیت، وزن، برند و شیوه بسته‌بندی فاصله زیادی داشته باشد. برای نمونه، در بازار امروز بسته‌های ۹۰۰ گرمی لوبیا چیتی با نرخ‌های پایین‌تر از برخی نمونه‌های شرکتی یک‌کیلویی نیز عرضه شده‌اند.

رکود تورمی در بازار حبوبات؛ قیمت پایین نمی‌آید، مشتری هم زیاد نیست

آنچه این روزها در بازار حبوبات دیده می‌شود را می‌توان نوعی رکود تورمی در سطح خرده‌فروشی توصیف کرد.

از یک طرف، هزینه تولید، حمل‌ونقل، بسته‌بندی، دستمزد و تأمین کالا اجازه نمی‌دهد فروشنده به راحتی قیمت‌ها را کاهش دهد. از طرف دیگر، سطح بالای قیمت‌ها قدرت خرید مصرف‌کننده را محدود کرده و تقاضای جدیدی برای افزایش نرخ ایجاد نمی‌کند.

نتیجه این دو نیروی مخالف، تشکیل بازاری کم‌تحرک است؛ قیمت‌ها پایین نمی‌آیند، اما فروشندگان نیز فضای کافی برای افزایش‌های پی‌درپی ندارند.

گزارش بازار ۹ مهر نشان می‌دهد لوبیا قرمز، عدس و لپه هفته‌ای تقریباً بدون تغییر را سپری کرده‌اند و حتی لوبیا چیتی شرکتی و نخود مرغوب غرب کشور که در مقاطع گذشته سریع‌تر از بسیاری اقلام دیگر گران می‌شدند، در محدوده‌های قبلی باقی مانده‌اند.

این آرامش البته به معنی ارزان بودن حبوبات نیست. لوبیا چیتی نزدیک به ۷۰۰ هزار تومانی نشان می‌دهد بازار در یک سطح قیمتی بالا متوقف شده است؛ بنابراین مصرف‌کننده بیش از آنکه از «کاهش قیمت» بهره‌مند شده باشد، فعلاً با «توقف گرانی» روبه‌رو است.

چرا قیمت لوبیا چیتی همچنان بالاست؟

در میان حبوبات پرمصرف، لوبیا چیتی همچنان یکی از گران‌ترین اقلام بازار محسوب می‌شود.

قیمت فعلی برخی بسته‌های شرکتی فاصله زیادی با نخود، عدس و لوبیا قرمز دارد. بخشی از این اختلاف به کیفیت محصول، بوجاری، سورتینگ، افت وزنی، بسته‌بندی و شبکه توزیع مربوط می‌شود؛ اما شرایط تولید لوبیا نیز در شکل‌گیری قیمت نهایی نقش دارد.

مقایسه با مردادماه نشان می‌دهد حتی آن زمان نیز لوبیا چیتی یکی از گران‌ترین اقلام سبد حبوبات بود. در ۱۶ مرداد، یک نمونه لوبیا چیتی بسته‌بندی با قیمت ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومان عرضه می‌شد، در حالی که عدس ریز فله‌ای ۲۸۰ هزار تومان و لوبیا قرمز فله‌ای حدود ۳۶۰ هزار تومان قیمت داشت.

البته به دلیل تفاوت برند و شکل عرضه، نمی‌توان این اعداد را مستقیماً به‌عنوان درصد افزایش قیمت یک محصول واحد مقایسه کرد، اما روند کلی نشان می‌دهد شکاف لوبیا چیتی با بخش مهمی از حبوبات پرمصرف همچنان حفظ شده است.

ورود محصول تازه به بازار چگونه جلوی افزایش قیمت را گرفت؟

یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر بازار فعلی، قرار گرفتن کشور در فصل برداشت بخش مهمی از حبوبات است.

داوود لپه‌چی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن حبوبات ایران، پیش‌تر اعلام کرده بود برداشت حبوبات از خرداد آغاز می‌شود و تا اواخر مهر ادامه دارد و در این مقطع به‌ویژه لوبیاهای تولید داخل وارد بازار می‌شوند. وی احتمال داده بود افزایش عرضه محصول تازه بتواند فشار قیمت را کاهش دهد.

برای نمونه، برداشت لوبیا در شهرستان اقلید فارس از نیمه دوم شهریور آغاز شده است؛ منطقه‌ای که بیش از ۲۱ هزار هکتار از اراضی آن به لوبیا و سایر حبوبات اختصاص دارد و یکی از قطب‌های مهم تولید این گروه محصولات در کشور محسوب می‌شود.

ورود محصول جدید به انبارها باعث می‌شود بخشی از نیاز بازار از مسیر تولید داخلی تأمین شود و فشار بر موجودی قدیمی کاهش پیدا کند. همین اتفاق یکی از عواملی است که می‌تواند ثبات هفته‌های اخیر را توضیح دهد.

واردات حبوبات دوباره آزاد شد؛ سیگنال مهم برای بازار

عامل مهم دیگر، سیاست واردات است.

وزارت جهاد کشاورزی از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ امکان ثبت سفارش واردات انواع حبوبات شامل عدس، لوبیا، نخود و ماش را دوباره فراهم کرد. نکته مهم اینکه ثبت سفارش در این مرحله بدون شرط سابقه بازرگان انجام می‌شود؛ اقدامی که با هدف تسهیل تأمین کالاهای ضروری اتخاذ شده است.

این تصمیم از نظر انتظارات بازار اهمیت زیادی دارد. حتی پیش از ورود کامل محموله‌های تازه، فعالان بازار وقتی از امکان افزایش واردات مطمئن شوند، انگیزه کمتری برای انبار کردن کالا یا افزایش احتیاطی قیمت پیدا می‌کنند.

بر اساس اعلام انجمن حبوبات، حدود ۷۰ درصد نیاز کلی کشور از تولید داخلی تأمین می‌شود و واردات همچنان برای جبران کسری برخی اقلام اهمیت دارد. به‌ویژه ترکیب تأمین محصولاتی مانند عدس با لوبیا یا نخود یکسان نیست و وابستگی بعضی اقلام به بازار خارجی بیشتر است.

فاصله قیمت فله‌ای و بسته‌بندی همچنان بالاست

یکی از نکات مهم برای خریداران، اختلاف قابل توجه میان قیمت حبوبات فله‌ای و محصولات بسته‌بندی‌شده است.

این فاصله فقط سود فروشگاه نیست. محصول بسته‌بندی‌شده هزینه سورت و بوجاری، بسته‌بندی، حمل، انبارداری، توزیع، مالیات و حاشیه سود شبکه فروش را نیز در خود دارد. از سوی دیگر کیفیت، یکدستی دانه‌ها و برند نیز می‌تواند قیمت محصول را تغییر دهد.

در قیمت‌های بازار پنجم مهر، برای مثال عدس درشت ۹۰۰ گرمی ۳۲۵ هزار تومان قیمت داشت، در حالی که نمونه فله‌ای آن کیلویی ۲۹۰ هزار تومان عرضه می‌شد. لوبیا سفید ۹۰۰ گرمی ۴۵۵ هزار تومان بود و قیمت فله‌ای هر کیلو از همان گروه حدود ۳۵۰ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده بود.

به همین دلیل مقایسه قیمت حبوبات بدون توجه به وزن، برند و شکل عرضه می‌تواند تصویر نادرستی از تغییرات واقعی بازار ایجاد کند.

دلار همچنان مهم‌ترین تهدید ثبات بازار حبوبات است

هرچند بازار فعلاً آرام شده، اما ریسک ارزی از بین نرفته است.

بخشی از نیاز کشور به حبوبات از واردات تأمین می‌شود و حتی تولیدکنندگان داخلی نیز با هزینه‌هایی مواجه‌اند که مستقیم یا غیرمستقیم به ارز وابسته است. تأخیر در تخصیص ارز به واردکنندگان نیز از مشکلاتی بوده که فعالان صنفی بارها درباره آن هشدار داده‌اند.

رئیس انجمن حبوبات ایران گفته است واردکنندگان گاهی سه تا پنج ماه برای دریافت ارز منتظر می‌مانند و همین مسئله می‌تواند جریان واردات را مختل کند. طبق اظهارات او، در مقطعی واردات حبوبات نسبت به سال قبل حدود ۲۰ درصد کاهش یافته بود.

بنابراین باز شدن ثبت سفارش یک عامل مثبت است، اما کافی نیست؛ تأمین ارز، ورود به‌موقع محموله و توزیع منظم آنها نیز برای حفظ ثبات بازار ضروری خواهد بود.

پیش‌بینی قیمت حبوبات؛ ثبات ادامه دارد یا گرانی برمی‌گردد؟

داده‌های فعلی نشانه‌ای از یک موج فوری و سراسری افزایش قیمت نشان نمی‌دهد. برخی گزارش‌های بازار برای روزهای ابتدایی هفته آینده نیز بیشتر سناریوی ثبات یا افزایش جزئی را مطرح کرده‌اند و فعلاً شواهدی از جهش یکباره همه گروه‌های حبوبات دیده نمی‌شود.

ورود محصول تازه داخلی، باز شدن ثبت سفارش واردات و ضعف نسبی تقاضا سه عامل مهمی هستند که فعلاً در برابر افزایش قیمت مقاومت ایجاد کرده‌اند.

اما در سمت مقابل، هزینه‌های بالای تولید و توزیع و حساسیت حبوبات وارداتی به نرخ ارز اجازه نمی‌دهد سناریوی کاهش شدید قیمت نیز به سادگی مطرح شود.

به همین دلیل محتمل‌ترین تصویر کوتاه‌مدت، ادامه ثبات شکننده با نوسانات محدود در برخی برندها و اقلام است؛ مگر اینکه بازار ارز یا فرآیند واردات با شوک تازه‌ای روبه‌رو شود.

در مجموع بازار حبوبات پنج‌شنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ از موج گرانی تازه فاصله گرفته، اما هنوز وارد دوره ارزانی نشده است. نخود ممتاز کرمانشاه ۲۹۶ هزار تومان، لوبیا قرمز ۳۳۸ هزار تومان، عدس بسته‌بندی ۳۷۰ هزار تومان و برخی لوبیاهای چیتی نزدیک به ۷۰۰ هزار تومان معامله می‌شوند. تابلوی قیمت فعلاً ثابت است، اما سطح بالای همین قیمت‌ها نشان می‌دهد آرامش کنونی بیش از آنکه حاصل کاهش هزینه باشد، محصول تلاقی افزایش عرضه و ضعف تقاضاست.