در های‌وب چه خبر است؟ ۱۶۰ میلیارد تومان از درآمد پنج‌ماهه شرکت آب رفت

های‌وب در پنج ماه منتهی به پایان مرداد ۱۴۰۵ حدود ۲۸۱ میلیارد و ۵۹۵ میلیون تومان درآمد عملیاتی ثبت کرده است؛ در حالی که درآمد دوره مشابه سال قبل ۴۴۱ میلیارد و ۲۱۴ میلیون تومان بود. اختلاف دو دوره به حدود ۱۵۹ میلیارد و ۶۱۹ میلیون تومان می‌رسد؛ یعنی شرکت در مدت پنج ماه بیش از یک‌سوم درآمد دوره مشابه خود را از دست داده است. نکته مهم‌تر آنکه افت تنها حاصل عملکرد ضعیف یک ماه نیست و گزارش منتشرشده نشان می‌دهد کاهش درآمد در چند سرفصل اصلی فعالیت شرکت اتفاق افتاده است. خدمات خرده‌فروشی پهن‌باند ثابت همچنان بخش اصلی فروش های‌وب را تشکیل می‌دهد، اما درآمد حاصل از ارائه خدمات به سایر دارندگان پروانه، قراردادهای مرتبط با وزارت ارتباطات و خدمات فناوری اطلاعات در مقایسه با سال قبل عقب نشسته‌اند و همین اتفاق ترکیب درآمد شرکت را به سمت اتکای بیشتر به اینترنت ثابت خرده‌فروشی سوق داده است.

درآمد پنج‌ماهه بیش از ۳۶ درصد پایین آمد

کاهش حدود ۱۶۰ میلیارد تومانی درآمد برای شرکتی با مقیاس فعلی های‌وب عدد کوچکی نیست. درآمد ۲۸۱.۶ میلیارد تومانی پنج ماهه به این معناست که شرکت به ازای هر ۱۰۰ تومان درآمدی که در دوره مشابه سال قبل ایجاد می‌کرد، امسال تقریباً ۶۴ تومان درآمد شناسایی کرده است. این افت در شرایطی اتفاق افتاده که صنعت ارتباطات در ذات خود با تقاضای مستمر برای اینترنت و انتقال داده روبه‌روست و به همین دلیل کاهش درآمد یک اپراتور یا ارائه‌دهنده خدمات ارتباطی بیش از آنکه با نبود اصل تقاضا توضیح داده شود، نیازمند بررسی دقیق ترکیب قراردادها و خطوط درآمدی شرکت است.

گزارش فعالیت پنج‌ماهه نشان می‌دهد بخش مهمی از عقب‌نشینی از سرفصل‌هایی خارج از خرده‌فروشی پهن‌باند ثابت آمده است. درآمد خدمات به سایر دارندگان پروانه سازمان تنظیم مقررات کاهش قابل توجهی داشته، قراردادهای وزارت ارتباطات نسبت به دوره مشابه درآمد کمتری ساخته‌اند و خدمات فناوری اطلاعات نیز نتوانسته‌اند افت دیگر بخش‌ها را جبران کنند. نتیجه این شده که های‌وب بیش از گذشته به درآمد مشترکان اینترنت ثابت وابسته شود؛ بخشی که اگرچه درآمد تکرارشونده ایجاد می‌کند، اما به تنهایی نتوانسته جای خالی قراردادها و خدمات بزرگ‌تر را پر کند.

مرداد هم مسیر درآمد را عوض نکرد

درآمد عملیاتی های‌وب در مرداد ۱۴۰۵ حدود ۶۲ میلیارد و ۵۹۴ میلیون تومان گزارش شده، در حالی که شرکت در مرداد سال گذشته حدود ۸۳ میلیارد و ۱۵۳ میلیون تومان درآمد داشت. بنابراین فقط در یک ماه بیش از ۲۰.۵ میلیارد تومان از درآمد نسبت به دوره مشابه کاسته شده و افت ماهانه سالانه به نزدیک ۲۵ درصد رسیده است.

این مقایسه از یک جهت اهمیت دارد؛ شدت افت مرداد از کاهش ۳۶ درصدی پنج‌ماهه کمتر است و بنابراین می‌توان گفت سرعت عقب‌نشینی در مرداد نسبت به میانگین پنج ماه نخست تا حدودی کاهش یافته است، اما هنوز درآمد ماهانه به سطح سال قبل بازنگشته و نمی‌توان از این داده به تنهایی نتیجه گرفت روند نزولی متوقف شده است. برای صحبت از بازگشت درآمد، شرکت باید چند ماه متوالی فروش بالاتر یا دست‌کم هم‌سطح دوره مشابه ثبت کند.

در نتیجه گزارش شهریور و سپس مهر برای های‌وب اهمیت زیادی دارد. اگر درآمد ماهانه بتواند دوباره به محدوده سال قبل برسد، افت سنگین پنج‌ماهه به تدریج امکان جبران پیدا خواهد کرد؛ در غیر این صورت کاهش تجمیعی درآمد تا پایان سال نیز در صورت عملکرد باقی خواهد ماند.

اینترنت ثابت حالا بخش بزرگ‌تری از های‌وب را حمل می‌کند

در مرداد حدود ۷۰.۵ درصد درآمد شرکت از خرده‌فروشی خدمات پهن‌باند ثابت حاصل شده و خدمات به سایر دارندگان پروانه نیز حدود ۱۶.۸ درصد سهم داشته است. در نتیجه نزدیک به هفت تومان از هر ۱۰ تومان درآمد ماهانه های‌وب مستقیماً به کسب‌وکار اینترنت ثابت خرده‌فروشی وابسته بوده است.

تمرکز روی یک فعالیت اصلی الزاماً اتفاق نامطلوبی نیست؛ کسب‌وکار پهن‌باند ثابت می‌تواند به دلیل وجود مشترکان تکرارشونده جریان درآمد نسبتاً باثباتی ایجاد کند. مسئله زمانی شکل می‌گیرد که کوچک شدن سایر خطوط درآمدی باعث شود همان بخش اصلی مجبور شود به تنهایی رشد کل شرکت را تأمین کند.

های‌وب در سال‌های مختلف علاوه بر اینترنت ثابت، از قراردادهای عمده، خدمات به اپراتورها و پروژه‌های ارتباطی نیز درآمد داشته است. کاهش وزن این بخش‌ها می‌تواند ظرفیت رشد شرکت را محدود کند، مگر آنکه تعداد مشترکان، مصرف خدمات یا متوسط درآمد حاصل از هر مشترک در بخش خرده‌فروشی به اندازه کافی افزایش یابد.

موتورهای دیگر درآمد چرا کوچک شدند؟

براساس گزارش منتشرشده، بیشترین فشار کاهشی از درآمد خدمات به سایر دارندگان پروانه، قراردادهای وزارت ارتباطات و خدمات IT آمده است. اما صرف مشاهده کاهش رقم فروش برای تعیین دلیل کافی نیست. پایان یا کاهش حجم یک قرارداد، تغییر زمان شناسایی درآمد، شرایط اجرای پروژه و تغییر ترکیب خدمات می‌توانند روی ارقام ماهانه اثر بگذارند و بدون توضیح رسمی شرکت نباید یک علت مشخص را قطعی دانست.

آنچه از داده فعلی می‌توان با اطمینان گفت این است که درآمدهای جایگزین اینترنت ثابت نسبت به دوره مشابه ضعیف‌تر شده‌اند. برای بازار، مهم‌ترین سؤال این خواهد بود که آیا این کاهش ماهیت مقطعی دارد و قراردادهای جدید می‌توانند آن را جبران کنند یا ساختار درآمدی شرکت به‌طور پایدار به سمت کسب‌وکاری متمرکزتر حرکت کرده است.

اگر حالت دوم اتفاق افتاده باشد، ارزش‌گذاری های‌وب نیز باید بیش از گذشته بر ظرفیت رشد کسب‌وکار پهن‌باند ثابت و حاشیه سود آن متمرکز شود.

سال ۱۴۰۴ هم با زیان بسته شد

افت درآمد ۱۴۰۵ زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که نتیجه مالی سال قبل نیز در کنار آن قرار گیرد. براساس صورت‌های مالی حسابرسی‌شده سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۴، شرکت اصلی داده‌گستر عصر نوین به ازای هر سهم ۱۹ ریال زیان گزارش کرده و مجموع زیان شرکت اصلی در آن سال حدود ۱۳۵.۹ میلیارد تومان بوده است. در صورت‌های تلفیقی نیز زیان گزارش شده در سطح بالاتری قرار داشته است.

این ارقام به معنای آن نیست که کاهش درآمد پنج‌ماهه امسال الزاماً به افزایش زیان منجر خواهد شد؛ هزینه‌ها، حاشیه خدمات و درآمدهای دیگر نیز در نتیجه نهایی تأثیر دارند. اما برای شرکتی که سال قبل از قبل در نقطه زیان قرار داشته، از دست رفتن بیش از یک‌سوم درآمد عملیاتی یک متغیر مهم است و می‌تواند مسیر بازگشت به سودآوری را دشوارتر کند مگر آنکه هزینه‌ها نیز همزمان کاهش یافته یا حاشیه بخش‌های باقی‌مانده بهتر شده باشد.

به همین دلیل صورت مالی شش‌ماهه باید نشان دهد کاهش درآمد امسال چگونه در سود ناخالص و زیان عملیاتی منعکس شده است.

سهامداران از مجمع هم سود نقدی نگرفتند

مجمع سال مالی ۱۴۰۴ های‌وب بدون تقسیم سود نقدی به پایان رسید. براساس خلاصه تصمیمات مجمع، سود نقدی هر سهم صفر تعیین شده و شرکت پس از برگزاری مجمع همچنان حدود ۳۷۵.۳ میلیارد تومان زیان انباشته داشته است. سرمایه ثبت‌شده نیز حدود ۷.۱۴ همت بوده و زیان انباشته معادل حدود ۵.۲۶ درصد سرمایه گزارش شده است.

بنابراین مسئله شرکت در مقطع فعلی فقط کاهش درآمد ۱۴۰۵ نیست؛ های‌وب وارد سال جدید در شرایطی شده که سود نقدی برای تقسیم نداشته و بخشی از زیان سال‌های گذشته نیز در حقوق صاحبان سهام باقی مانده است. کاهش زیان نسبت به برخی دوره‌های گذشته می‌تواند نشانه بهبود باشد، اما تا زمانی که عملیات جاری به سود پایدار تبدیل نشود، مسئله اصلی سهامداران حل نخواهد شد.

مجمع سالانه نیز طبق گزارش رسانه‌های بورسی با بحث‌هایی درباره زیان شرکت، مسائل مالیاتی و نحوه افزایش سرمایه همراه بوده است و سهامداران درباره بخشی از تصمیمات شرکت پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند. صرف وجود این پرسش‌ها به معنای وجود تخلف نیست، اما نشان می‌دهد بازار نسبت به مسیر اصلاح مالی شرکت حساس شده است.

افزایش سرمایه مشکل درآمد را حل نمی‌کند

های‌وب طی سال‌های گذشته سرمایه خود را افزایش داده و اکنون سرمایه ثبت‌شده شرکت به ۷.۱۴ همت رسیده است. افزایش سرمایه می‌تواند برای اصلاح ساختار مالی، تأمین منابع یا اجرای برنامه‌های توسعه‌ای مفید باشد، اما درآمد عملیاتی از یک مسیر متفاوت ساخته می‌شود؛ شرکت باید مشترک، قرارداد و خدمت بفروشد.

اگر قراردادهای اصلی کوچک شوند یا درآمد برخی خطوط خدماتی کاهش یابد، بالا رفتن سرمایه اسمی به خودی خود آن درآمد را بازنمی‌گرداند. بنابراین برای سهامدار مهم است که برنامه عملیاتی شرکت بعد از افزایش سرمایه چه تغییری ایجاد کرده و منابع تازه تا چه اندازه توانسته‌اند به رشد واقعی کسب‌وکار منجر شوند.

اعتراض یا پرسش برخی سهامداران درباره افزایش سرمایه در مجمع نیز از همین زاویه قابل فهم است؛ بازار در نهایت می‌خواهد اثر اقتصادی منابع جذب‌شده را در درآمد و سود شرکت ببیند، نه فقط تغییر عدد سرمایه را.

پهن‌باند ثابت می‌تواند های‌وب را برگرداند؟

این بخش در حال حاضر بزرگ‌ترین نقطه اتکای عملیاتی شرکت است. اگر های‌وب بتواند تعداد مشترکان فعال، مصرف خدمات و درآمد متوسط هر مشترک را افزایش دهد، خرده‌فروشی پهن‌باند ثابت می‌تواند بخشی از درآمد از دست‌رفته سایر خطوط را جبران کند.

اما رشد این بازار نیز بدون رقابت نیست. اپراتورهای مختلف ثابت و همراه در بازار اینترنت حضور دارند و توسعه فیبرنوری نیز ساختار بازار ارتباطات ثابت را در حال تغییر قرار داده است. های‌وب برای استفاده از این فرصت باید علاوه بر حفظ مشتریان موجود، بتواند سهم اقتصادی مناسبی از نسل جدید دسترسی ثابت به دست آورد.

گزارش ماهانه فعلی فقط رقم درآمد را نشان می‌دهد و برای سنجش موفقیت در این مسیر، اطلاعاتی مانند تعداد مشترک، ARPU، پوشش شبکه و درآمد پروژه‌های جدید نیز لازم است.

افت درآمد لزوماً به معنای افت نقدینگی به همان نسبت نیست

در تحلیل گزارش ماهانه باید میان درآمد حسابداری و جریان نقد نیز تفاوت گذاشت. کاهش درآمد می‌تواند روی ورود وجه نقد اثر بگذارد، اما زمان وصول مطالبات و نوع قراردادها نیز اهمیت دارند. برخی خدمات ممکن است نقدی یا دوره‌ای وصول شوند و برخی پروژه‌های بزرگ مطالباتی با سررسید طولانی‌تر ایجاد کنند.

بنابراین برای تعیین فشار واقعی بر نقدینگی های‌وب باید صورت جریان وجوه نقد شش‌ماهه بررسی شود. اگر وصول مطالبات بهبود یافته باشد، ممکن است بخشی از اثر افت درآمد بر نقد کمتر شود؛ در مقابل افزایش مطالبات می‌تواند شرایط را دشوارتر کند.

همین موضوع اهمیت انتشار صورت‌های میاندوره‌ای را افزایش می‌دهد، زیرا گزارش ماهانه تنها میزان درآمد شناسایی‌شده را نشان می‌دهد و درباره کیفیت وصول آن اطلاعات کامل ارائه نمی‌کند.

درآمد کمتر با هزینه کمتر جبران می‌شود؟

یکی از سناریوهایی که می‌تواند اثر کاهش فروش را محدود کند، کاهش متناسب هزینه‌های مرتبط با قراردادهای از دست‌رفته یا کوچک‌شده است. اگر بخشی از درآمد کم‌شده مربوط به پروژه‌هایی با هزینه اجرای بالا بوده باشد، کاهش آن الزاماً به همان نسبت سود را پایین نمی‌آورد.

در مقابل، اگر قسمت بزرگی از هزینه‌های های‌وب ثابت باشد و با کاهش فروش تغییر چندانی نکند، افت ۳۶ درصدی درآمد می‌تواند حاشیه عملیاتی را تحت فشار بیشتری قرار دهد.

از گزارش فعالیت ماهانه نمی‌توان میان این دو سناریو داوری کرد. صورت سود و زیان شش‌ماهه باید نشان دهد بهای تمام‌شده خدمات و هزینه‌های عملیاتی با چه سرعتی نسبت به درآمد تغییر کرده‌اند.

پنج ماه افت؛ هنوز فرصت جبران وجود دارد

های‌وب پنج ماه نخست سال را ضعیف‌تر از سال قبل پشت سر گذاشته، اما هنوز بخش قابل توجهی از سال مالی باقی مانده است. افت ۱۵۹.۶ میلیارد تومانی درآمد عدد مهمی است، ولی در صورت انعقاد قراردادهای جدید یا افزایش فروش ماهانه می‌تواند در ماه‌های بعد بخشی از آن جبران شود.

برای چنین بازگشتی، شرکت نیاز دارد درآمد ماهانه به‌طور معنی‌داری از محدوده فعلی بالاتر برود. صرف کاهش شدت افت از ۳۶ درصد تجمیعی به ۲۵ درصد در مرداد کافی نیست؛ درآمد باید عملاً به سطوح سال قبل برسد یا از آن عبور کند.

در نتیجه گزارش‌های شهریور، مهر و آبان اهمیت بسیار بیشتری از یک نوسان عادی ماهانه خواهند داشت.

مسئله های‌وب حالا رشد نیست؛ بازگشت به سطح سال قبل است

وقتی درآمد یک شرکت بیش از یک‌سوم عقب می‌نشیند، نخستین هدف منطقی پیش از صحبت درباره رشد بلندمدت، متوقف کردن این افت و بازگشت به سطح پایه است. های‌وب برای رسیدن دوباره به عملکرد سال گذشته باید درآمد خدمات عمده‌فروشی، پروژه‌ها یا اینترنت ثابت را به اندازه‌ای افزایش دهد که شکاف ۱۶۰ میلیارد تومانی پنج‌ماهه کوچک شود.

این اتفاق ممکن است از یک قرارداد بزرگ، رشد خرده‌فروشی یا ترکیبی از چند فعالیت حاصل شود. اطلاعات فعلی مشخص نمی‌کنند کدام مسیر قرار است نقش اصلی را ایفا کند و همین موضوع یکی از مهم‌ترین ابهام‌های عملیات شرکت است.

اگر مدیریت بتواند در گزارش‌های بعدی درباره قراردادهای جدید و مسیر جبران افت درآمد توضیح روشن‌تری ارائه کند، بازار نیز امکان ارزیابی دقیق‌تری از چشم‌انداز سال خواهد داشت.

زیان انباشته هنوز بزرگ نیست؛ اما باید متوقف شود

زیان انباشته حدود ۳۷۵ میلیارد تومانی در برابر سرمایه ۷.۱۴ همتی به تنهایی شرکت را در موقعیتی مشابه بنگاه‌های دارای زیان انباشته سنگین قرار نمی‌دهد و نسبت آن به سرمایه حدود ۵ درصد است. بنابراین نباید از وجود زیان انباشته، تصویری اغراق‌شده از وضعیت حقوق صاحبان سهام ایجاد کرد.

با این حال جهت حرکت اهمیت دارد. اگر عملیات سال جدید دوباره زیان تولید کند، این عدد بزرگ‌تر می‌شود؛ اگر شرکت به سود بازگردد، امکان پوشش تدریجی زیان انباشته فراهم خواهد شد.

پس موضوع اصلی اندازه فعلی زیان انباشته نیست، بلکه توان شرکت برای متوقف کردن روند زیان‌دهی است.

های‌وب برای بازگشت باید چه چیزی را ثابت کند؟

سه شاخص می‌توانند مسیر شرکت را روشن کنند: نخست، درآمد ماهانه باید به سطح سال قبل نزدیک شود؛ دوم، افت درآمد خدمات عمده‌فروشی و قراردادها باید متوقف یا با خطوط جدید جبران شود؛ سوم، افزایش فروش باید در صورت مالی به بهبود سود عملیاتی تبدیل شود.

اگر فقط درآمد پهن‌باند ثابت افزایش پیدا کند اما سایر بخش‌ها همچنان کوچک شوند، رشد آن بخش ممکن است برای بازگرداندن کل شرکت کافی نباشد. در مقابل یک قرارداد با مقیاس مناسب می‌تواند ترکیب درآمد را به سرعت تغییر دهد.

برای سهامدار، بررسی همین سه متغیر از دنبال کردن صرف قیمت سهم اهمیت بنیادی بیشتری خواهد داشت.

در های‌وب چه خبر است؟

داده‌گستر عصر نوین تا پایان مرداد ۲۸۱.۶ میلیارد تومان درآمد عملیاتی ساخته؛ در حالی که در دوره مشابه سال قبل ۴۴۱.۲ میلیارد تومان درآمد داشت. نتیجه، حذف نزدیک به ۱۵۹.۶ میلیارد تومان از درآمد پنج‌ماهه و افت بیش از ۳۶ درصدی است. مرداد نیز با درآمد حدود ۶۲.۶ میلیارد تومان، نزدیک به ۲۵ درصد پایین‌تر از سال قبل بسته شده است.

در کنار این افت، های‌وب سال ۱۴۰۴ را با زیان بسته، مجمع سود نقدی تقسیم نکرده و حدود ۳۷۵ میلیارد تومان زیان انباشته از سال قبل وارد دوره جدید شده است. با این حال نسبت زیان انباشته به سرمایه هنوز محدود است و کاهش درآمد نیز به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره زیان سال ۱۴۰۵ کافی نیست؛ صورت‌های مالی میاندوره‌ای باید مشخص کنند هزینه‌های شرکت چه تغییری کرده‌اند.

برای «های‌وب» اکنون سؤال اصلی کاملاً مشخص است: آیا شرکت می‌تواند پیش از پایان سال مالی، موتورهای درآمدی خارج از خرده‌فروشی اینترنت را دوباره فعال کند و شکاف نزدیک به ۱۶۰ میلیارد تومانی پنج‌ماهه را کاهش دهد، یا کوچک شدن قراردادها و خدمات دیگر، های‌وب را به شرکتی وابسته‌تر به درآمد پهن‌باند ثابت تبدیل خواهد کرد؟