فولاد ایرانیان
هشدار سنگین تاج به باشگاه‌های ایرانی؛ از کسر ۳ و ۶ امتیاز تا سقوط و لغو مجوز حرفه‌ای
فوتبال باشگاهی ایران در آستانه ورود به دوره‌ای سخت‌تر از نظارت مالی و حرفه‌ای قرار گرفته است. مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، هشدار داده باشگاه‌هایی که الزامات مجوز حرفه‌ای را رعایت نکنند در سال‌های آینده ممکن است ابتدا با کسر سه امتیاز، سپس کسر شش امتیاز، سقوط به دسته پایین‌تر و در نهایت عدم صدور مجوز فعالیت مواجه شوند. همزمان، افشای سالانه صورت‌های مالی، کاهش زیان انباشته، محدود کردن وابستگی به شرکت‌های مادر، استانداردسازی ورزشگاه‌ها و کنترل هزینه قراردادها به مهم‌ترین تکالیف باشگاه‌های ایرانی تبدیل شده است؛ الزاماتی که نسخه ۲۰۲۶ مقررات مجوز حرفه‌ای AFC نیز بخش قابل توجهی از آنها را سخت‌گیرانه‌تر دنبال می‌کند.
۱۲:۰۲ - ۱۱ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
مهدی تاج در سمینار سالانه افسران مجوز حرفه‌ای باشگاه‌ها تأکید کرد شرایط دریافت مجوز حرفه‌ای هر سال سخت‌تر شده و باشگاه‌ها باید از همین حالا خود را با مقررات جدید تطبیق دهند.
به گفته رئیس فدراسیون فوتبال، در نخستین سال‌های اجرای این مقررات برخی تخلفات با اغماض بیشتری مواجه می‌شد، اما روند جدید به سمت ضمانت‌های اجرایی جدی‌تر حرکت کرده است. تاج از یک زنجیره تنبیهی شامل کسر سه امتیاز، کسر شش امتیاز، سقوط به رده پایین‌تر و در نهایت عدم صدور مجوز فعالیت سخن گفت.
تجربه فوتبال ایران نیز نشان می‌دهد این تهدید صرفاً در حد حرف نیست. برای نمونه، باشگاه داماش در فصل گذشته به دلیل مشکلات مربوط به مالکیت و مجوز ملی سه امتیاز از دست داد و در صورت برطرف نشدن ایرادات، با خطر کسر شش امتیاز و حتی سقوط مواجه بود.
نکته مهم این است که ترتیبی که تاج برای جرائم تشریح کرده، در چارچوب نظام صدور مجوز داخلی فوتبال ایران بیان شده است و نباید تمام این مجازات‌ها را مستقیماً به AFC نسبت داد؛ کنفدراسیون فوتبال آسیا حداقل معیارها را تعیین می‌کند و فدراسیون‌های عضو نیز باید سازوکار اجرایی و ضمانت‌های ملی خود را برای اجرای آنها داشته باشند.
صورت‌های مالی باشگاه‌ها باید عمومی شود
مهم‌ترین محور صحبت‌های تاج به شفافیت مالی اختصاص داشت. رئیس فدراسیون فوتبال گفت صورت‌های مالی، میزان هزینه، سود و زیان باشگاه‌ها باید به صورت سالانه افشا شود تا مردم نیز بتوانند درباره وضعیت اقتصادی تیم‌ها مطالبه‌گری کنند.
این بخش از صحبت‌های تاج با مسیر رسمی AFC همخوانی دارد. مقررات مجوز حرفه‌ای AFC در نسخه ۲۰۲۶ صراحتاً باشگاه متقاضی مجوز را ملزم می‌کند صورت‌های مالی سالانه شامل ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت جریان نقدی و توضیحات مالی تهیه کند و این صورت‌ها توسط حسابرس مستقل بررسی شوند. رعایت حداقل استانداردهای افشا نیز جزو معیارهای درجه A برای لیگ قهرمانان آسیا الیت و لیگ قهرمانان آسیا ۲ است.
در واقع، دوره‌ای که باشگاه بتواند تنها با اعلام یک بودجه کلی و بدون ارائه تصویر روشن از بدهی‌ها و منابع درآمدی مجوز دریافت کند، به تدریج در حال پایان یافتن است.
زیان انباشته؛ چالش بزرگ باشگاه‌های لیگ برتری
بخش نگران‌کننده‌تر اظهارات تاج به ساختار مالی باشگاه‌های ایرانی مربوط می‌شود. او اعلام کرد باشگاه‌ها با زیان انباشته روبه‌رو هستند و علاوه بر کاهش این زیان، باید جلوی ایجاد زیان عملیاتی جدید در هر فصل را بگیرند.
معنای این الزام برای مدیران باشگاه‌ها روشن است: دیگر نمی‌توان هر سال قراردادهای سنگین‌تری منعقد کرد و در پایان فصل کسری بودجه را از سهامدار، بانک، کارخانه یا شرکت مادر دریافت کرد.
فلسفه مقررات پایداری مالی نیز دقیقاً بر همین موضوع متمرکز است؛ باشگاهی که درآمد بیشتری دارد امکان هزینه بیشتر دارد، اما تیمی که منابع پایدار ندارد باید هزینه‌هایش را کنترل کند.
مقررات ۲۰۲۶ AFC نیز وضعیت «حقوق صاحبان سهام منفی» و توانایی باشگاه برای ادامه فعالیت اقتصادی را به‌عنوان شاخص‌های نظارتی در نظر گرفته است. اگر وضعیت خالص بدهی باشگاه نسبت به سال قبل بدتر شود، باشگاه باید اطلاعات مالی آینده، بودجه سود و زیان و پیش‌بینی جریان نقدی خود را در اختیار مرجع صدور مجوز قرار دهد.
استقلال، پرسپولیس و سایر باشگاه‌ها باید درآمد واقعی بسازند
تاج یکی دیگر از شروط مدنظر فدراسیون را کاهش وابستگی مالی باشگاه‌ها به شرکت یا نهاد مالک عنوان کرد.
او گفت باشگاه‌ها باید از منابع مستقل درآمد کسب کنند و وابستگی خود به شرکت مادر را کاهش دهند؛ در توضیحات او هدف کاهش این وابستگی تا سطح ۶۰ درصد عنوان شد.
این موضوع می‌تواند برای بخش بزرگی از فوتبال ایران یک تغییر ساختاری باشد. بسیاری از باشگاه‌های لیگ برتر وابسته به شرکت‌های صنعتی، بانک‌ها یا مجموعه‌های اقتصادی هستند و بخش عمده بودجه آنها نه از فوتبال، بلکه از سهامدار اصلی تأمین می‌شود.
برای کاهش این وابستگی، راه‌هایی مانند افزایش درآمد اسپانسری، فروش بلیت، درآمدهای تجاری، آکادمی، انتقال بازیکن، فروش محصولات هواداری و حق پخش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در همین نقطه یکی از مشکلات تاریخی فوتبال ایران دوباره آشکار می‌شود: تا زمانی که مدل درآمدی باشگاه‌ها اصلاح نشود، اجرای فیرپلی مالی صرفاً با محدود کردن هزینه‌ها دشوار خواهد بود.
ورزشگاه‌ها هم زیر ذره‌بین AFC می‌روند
بحث مالی تنها بخش ماجرا نیست. تاج هشدار داده الزامات زیرساختی ورزشگاه‌ها نیز سخت‌تر خواهد شد و موضوعاتی مانند ظرفیت رسمی، نور ورزشگاه، جایگاه VVIP، سقف سکوها و استانداردهای بخش‌های مختلف ورزشگاه مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
در مقررات رسمی AFC نیز ورزشگاه محل میزبانی مسابقات باید مورد تأیید مرجع صدور مجوز قرار گیرد و الزامات آیین‌نامه ورزشگاه‌های AFC و دستورالعمل مسابقات را رعایت کند. همچنین گواهی ایمنی ورزشگاه باید ظرفیت مجاز کل ورزشگاه را مشخص کند.
AFC در نسخه ۲۰۲۶ مجوز حرفه‌ای، برخی معیارها را نیز به‌صورت مرحله‌ای برای فصل‌های ۲۰۲۷-۲۸ و ۲۰۲۸-۲۹ ارتقا داده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد سخت‌گیری‌ها قرار نیست یکباره متوقف شود و باشگاه‌ها هر سال با استانداردهای تازه‌تری مواجه خواهند شد.
برای فوتبال ایران، این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بسیاری از تیم‌ها مالک ورزشگاه خود نیستند و برای برطرف کردن ایرادات زیرساختی به همکاری وزارت ورزش، شهرداری‌ها یا سایر مالکان ورزشگاه‌ها نیاز دارند.
خرید بازیکن خارجی هم به مجوز حرفه‌ای گره می‌خورد
تاج در بخش دیگری از صحبت‌های خود به سیاست جذب بازیکنان خارجی اشاره کرد و گفت در گذشته بازیکنانی وارد فوتبال ایران می‌شدند که بعضاً سطح فنی آنها حتی از بازیکنان داخلی پایین‌تر بود.
به همین دلیل، فدراسیون معیارهایی مانند سابقه حضور در تیم ملی یا لیگ‌های معتبر را برای کنترل کیفیت بازیکنان خارجی در نظر گرفته است.
اما مهم‌تر از کیفیت بازیکن خارجی، توانایی مالی باشگاه برای پرداخت قرارداد اوست. در منطق فیرپلی مالی، یک تیم تنها زمانی باید به سراغ بازیکن گران‌قیمت برود که درآمد کافی برای تأمین هزینه قرارداد داشته باشد.
به همین دلیل ممکن است در سال‌های آینده ترکیب دو سیاست «سقف بودجه» و «مجوز حرفه‌ای» فشار بیشتری بر باشگاه‌هایی وارد کند که بدون منبع درآمد پایدار وارد بازار نقل‌وانتقالات می‌شوند.
رأی نهایی را دیگر رئیس فدراسیون هم نمی‌تواند تغییر دهد
یکی از مهم‌ترین بخش‌های هشدار تاج مربوط به استقلال فرآیند صدور مجوز بود.
او تأکید کرد باشگاه‌ها حق استیناف‌خواهی دارند، اما اگر یک رأی در مرجع استیناف نیز تأیید شود، رئیس فدراسیون یا اعضای هیأت‌رئیسه نمی‌توانند مجازات را تغییر دهند و فقط در موارد خاص امکان ادامه مسیر حقوقی تا دادگاه حکمیت ورزش، CAS، وجود خواهد داشت.
این پیام برای مدیران باشگاه‌ها معنای روشنی دارد: اتکا به رایزنی‌های مدیریتی پس از وقوع تخلف، قرار نیست جای اصلاح ساختار مالی و اداری باشگاه را بگیرد.
باشگاه‌های ایرانی در آستانه یک آزمون سخت
مجموع اظهارات رئیس فدراسیون و مقررات جدید AFC نشان می‌دهد موضوع مجوز حرفه‌ای دیگر تنها مسئله حضور یا عدم حضور در لیگ قهرمانان آسیا نیست.
باشگاه‌ها باید همزمان صورت‌های مالی حسابرسی‌شده، بدهی‌های کنترل‌شده، جریان نقدی قابل دفاع، ساختار مالکیتی روشن، ورزشگاه استاندارد و مدل درآمدی پایدار داشته باشند. AFC نیز در مقررات ۲۰۲۶ خود حسابرسی صورت‌های مالی، نبود مطالبات معوق نقل‌وانتقالاتی و بررسی توان ادامه فعالیت اقتصادی باشگاه را جزو معیارهای اصلی قرار داده است.
به این ترتیب هشدار تازه مهدی تاج را می‌توان نشانه ورود فوتبال ایران به مرحله‌ای دانست که تخلف مالی ممکن است مستقیماً به جدول مسابقات منتقل شود. اگر باشگاه‌ها نتوانند زیان خود را مهار کنند و الزامات حرفه‌ای را جدی بگیرند، پیامد دیگر فقط جریمه نقدی یا حذف از آسیا نخواهد بود؛ کسر امتیاز، سقوط و حتی از دست دادن مجوز فعالیت نیز در فهرست مجازات‌هایی قرار گرفته که فدراسیون فوتبال درباره آنها هشدار داده است.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
