کارنامه نهایی ایران در ناگویا؛ ۱۹ طلا، رتبه ششم و رکورد تاریخی بانوان | چه چیزی واقعاً تغییر کرد؟

کاروان ایران با ۳۰۴ ورزشکار راهی بیستمین دوره بازی‌های آسیایی شد و در نهایت ۵۲ مدال گرفت.

مرکز نظارت بر تیم‌های ملی کمیته ملی المپیک نیز همین آمار را در گزارش نهایی خود ثبت کرده و صعود یک‌پله‌ای ایران، افزایش سهم مدال طلا و گسترش رشته‌های مدال‌آور را از شاخص‌های مثبت ناگویا دانسته است.

در جدول کلی بازی‌ها نیز چین با ۱۶۹ طلا، ۸۹ نقره و ۸۳ برنز و مجموع ۳۴۱ مدال در صدر قرار گرفت. ژاپن با ۸۳ طلا دوم شد و کره جنوبی با ۳۹ طلا جایگاه سوم را به دست آورد. هند نیز با ۲۱ طلا در رده چهارم ایستاد.

رشد طلاهای ایران ۳۸.۹ درصد بود یا ۴۶.۲ درصد؟

در گزارش رسمی مرکز نظارت بر تیم‌های ملی عدد ۳۸.۹ درصد با عنوان «افزایش بهره‌وری طلای کاروان» درج شده است.

اما اگر صرفاً تعداد طلاها را مقایسه کنیم، ایران از ۱۳ طلا در هانگژو به ۱۹ طلا در ناگویا رسیده است.

یعنی شش مدال طلای بیشتر؛ از نظر محاسبه ساده:

۶ ÷ ۱۳ × ۱۰۰ = حدود ۴۶.۲ درصد رشد تعداد طلا

بنابراین برای گزارش دقیق بهتر است میان این دو شاخص تفکیک قائل شد: عدد ۳۸.۹ درصد، شاخصی است که مرکز نظارت آن را «بهره‌وری طلای کاروان» نامیده، اما رشد خام تعداد مدال‌های طلا حدود ۴۶ درصد است.

نکته مهم‌تر افزایش سهم طلا از کل مدال‌های ایران است.

در هانگژو ۱۳ طلا از ۵۴ مدال، یعنی حدود ۲۴.۱ درصد مدال‌های ایران طلایی بود. در ناگویا ۱۹ طلا از ۵۲ مدال، سهم طلا را به ۳۶.۵ درصد رساند. این تغییر نشان می‌دهد هرچند تعداد کل مدال‌ها دو نشان کمتر شده، کیفیت مدال‌ها از منظر رتبه‌بندی بازی‌های آسیایی بهتر شده است.

ایران در ۲۱ رشته مدال گرفت؛ یک رکورد تاریخی

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ناگویا فقط عدد ۱۹ طلا نیست.

ایران در ۲۱ رشته مختلف مدال گرفت؛ رقمی که طبق گزارش مرکز نظارت بر تیم‌های ملی، رکورد جدید ورزش ایران در تاریخ بازی‌های آسیایی است. رکورد قبلی ۲۰ رشته مدال‌آور بود.

این آمار از یک جهت اهمیت ویژه‌ای دارد: سبد مدال‌آوری ایران نسبت به گذشته متنوع‌تر شده است.

کشتی، وزنه‌برداری، تکواندو، والیبال، روئینگ و کاراته همچنان ستون‌های اصلی بودند؛ اما مدال‌آوری در ورزش‌های الکترونیک، پدل، ژیمناستیک، سنگ‌نوردی، کبدی، بسکتبال و بسکتبال سه‌نفره نشان داد موفقیت ایران تنها به چند رشته سنتی محدود نمانده است.

اگر این تنوع در دوره‌های آینده حفظ شود، یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف سنتی ورزش ایران ـ وابستگی شدید جدول مدال‌ها به چند رشته ـ می‌تواند تا حدی کاهش پیدا کند.

بانوان ایران تاریخ‌ساز شدند؛ سه طلای بی‌سابقه

شاید مهم‌ترین تغییر کیفی کاروان ناگویا در بخش زنان اتفاق افتاد.

بانوان ایران سه مدال طلا گرفتند و بهترین عملکرد تاریخ خود در یک دوره بازی‌های آسیایی را ثبت کردند. مرکز نظارت اعلام کرده این سه طلا معادل ۷۵ درصد کل چهار طلایی است که زنان ایران در تمام ادوار پیش از ناگویا به دست آورده بودند.

فاطمه مجلل نخستین طلای تاریخ روئینگ بانوان ایران در بازی‌های آسیایی را گرفت و ساغر مرادی نیز نخستین زن تکواندوکار ایران شد که در این رقابت‌ها طلایی می‌شود.

ریحانه کریمی نیز در وزنه‌برداری برنز گرفت و نخستین مدال تاریخ زنان ایران در این رشته در بازی‌های آسیایی را ثبت کرد. شورای المپیک آسیا نیز مدال برنز کریمی در وزن ۷۷ کیلوگرم را ثبت کرده است.

مدال تیمی زنان در کاتا و نخستین مدال زنان ایران در برخی مواد دوومیدانی نیز به فهرست «اولین‌ها» اضافه شد.

از طلای پرتاب وزنه بعد از ۵۲ سال تا رکوردهای وزنه‌برداری

ناگویا برای ایران فقط رکورد مدال نداشت؛ چند رکورد فنی نیز جابه‌جا شد.

محمدرضا طیبی با قهرمانی در پرتاب وزنه، پس از ۵۲ سال ایران را دوباره در این ماده به طلای بازی‌های آسیایی رساند و همزمان رکورد بازی‌ها را نیز تغییر داد.

در وزنه‌برداری، علی داوودی رکورد آسیا و بازی‌های آسیایی را جابه‌جا کرد و علی عالی‌پور نیز در مسیر قهرمانی خود به رکورد جهانی رسید. مرکز نظارت این موارد را از مهم‌ترین رکوردهای ثبت‌شده ایران در ناگویا معرفی کرده است.

شورای المپیک آسیا نیز قهرمانی عالی‌پور در وزن ۹۵ کیلوگرم را ثبت کرده و عملکرد او را یکی از نتایج شاخص وزنه‌برداری ایران دانسته است.

نخستین مدال ورزش الکترونیک و اتفاق تاریخی ژیمناستیک

فهرست اتفاقات تازه به رشته‌های سنتی ختم نمی‌شود.

ایران در ورزش‌های الکترونیک برای نخستین بار در تاریخ بازی‌های آسیایی مدال گرفت. پدل مردان نیز در نخستین حضور خود به مدال رسید و ژیمناستیک هنری مردان ایران در پرش خرک صاحب مدالی تاریخی شد.

همزمان شناگران ایران پس از ۱۶ سال دوباره به فینال مسابقات بازی‌های آسیایی راه یافتند.

همین مجموعه نتایج است که باعث می‌شود ارزیابی ناگویا فقط با رتبه ششم یا تعداد مدال‌ها ناقص باشد؛ بخشی از اهمیت این دوره به ایجاد منابع جدید برای مدال‌آوری آینده مربوط می‌شود.

۱۰۸ معادل مدالی یعنی چه؟

مرکز نظارت بر تیم‌های ملی در گزارش خود عدد دیگری نیز ارائه کرده است: ۱۰۸ معادل مدالی.

در رشته‌های تیمی یا گروهی، یک مدال ممکن است توسط چند ورزشکار کسب شود. محاسبه «معادل مدالی» به تعداد ورزشکارانی توجه می‌کند که در موفقیت‌های مدالی نقش داشته‌اند.

بر اساس گزارش رسمی، ۱۰۸ معادل مدالی برای ۳۰۴ ورزشکار اعزامی ثبت شده و در نتیجه ۳۵.۵۳ درصد ورزشکاران کاروان در کسب مدال نقش داشته‌اند.

این شاخص برای ارزیابی بازده اعزام اهمیت دارد؛ زیرا تعداد ۵۲ مدال به‌تنهایی نشان نمی‌دهد چند نفر از ۳۰۴ ورزشکار واقعاً به سکو رسیده‌اند.

آخرین مدال ایران را والیبال گرفت؛ آخرین ورزشکار سوارکار بود

یکی از نکاتی که در گزارش نهایی باید دقیق بیان شود، زمان بسته‌شدن پرونده کاروان است.

تیم ملی والیبال ایران روز شنبه با شکست ژاپن، نوزدهمین و آخرین طلای ایران و آخرین مدال کاروان را به دست آورد.

اما رقابت ایران در همان روز تمام نشد.

فائزه غروی، نماینده پرش با اسب، به فینال یکشنبه ۱۲ مهر راه یافته بود. او امروز در دور دوم فینال به دلیل مشکلی که برای اسبش پیش آمد از ادامه رقابت حذف شد و به این ترتیب آخرین حضور ورزشکاران ایران در بازی‌های آسیایی پایان یافت. مراسم اختتامیه نیز امروز برگزار می‌شود.

بنابراین تعبیر دقیق این است: والیبال آخرین مدال ایران را گرفت، اما سوارکاری آخرین حضور رسمی کاروان بود.

ناگویا بهتر از هانگژو بود؟

پاسخ بستگی به شاخص مورد مقایسه دارد.

از نظر رتبه، تعداد طلا، سهم طلا از کل مدال‌ها، تعداد رشته‌های مدال‌آور و عملکرد زنان، ناگویا بهتر بود. ایران از رتبه هفتم به ششم رسید و از ۱۳ طلا به ۱۹ طلا افزایش یافت.

اما از نظر مجموع مدال‌ها، ایران از ۵۴ نشان در هانگژو به ۵۲ مدال در ناگویا رسید؛ یعنی دو مدال کمتر.

همین دوگانگی باعث می‌شود ناگویا را بتوان کاروانی با مدال‌های باکیفیت‌تر اما نه الزاماً مدال‌های بیشتر توصیف کرد.

مرحله بعد؛ آسیب‌شناسی رشته‌هایی که به هدف نرسیدند

خود مرکز نظارت نیز در گزارش نهایی صرفاً روی موفقیت‌ها تمرکز نکرده است.

در این گزارش آمده عملکرد بعضی رشته‌ها با سطح انتظارات و ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده همخوانی نداشته و باید اهداف فنی، روند آماده‌سازی، سطح رقابت و میزان تحقق برنامه‌ها بررسی شود. قرار است گزارش جامع و رشته‌به‌رشته‌ای نیز منتشر شود.

این بخش شاید در نهایت مهم‌تر از خود جدول مدال‌ها باشد.

ناگویا برای ایران با ۱۹ طلا، ۱۸ نقره، ۱۵ برنز، رتبه ششم، ۲۱ رشته مدال‌آور و تاریخ‌سازی زنان تمام شد؛ اما ارزش واقعی این رکوردها زمانی مشخص می‌شود که ورزش ایران بتواند آنها را به برنامه‌ای پایدار برای بازی‌های آسیایی بعدی و مهم‌تر از آن، المپیک لس‌آنجلس ۲۰۲۸ تبدیل کند.