بازی سوم تیم ملی ایران لغو شد؛ قلعه‌نویی بعد از ۲ شکست سنگین «زمان خرید»؟

فیفادی مهرماه قرار بود نقطه شروع مرحله تازه‌ای از آماده‌سازی تیم ملی ایران باشد، اما نتیجه آن چیزی کاملاً متفاوت بود؛ شکست ۳ بر یک مقابل ازبکستان در فرغانه، شکست ۲ بر صفر مقابل روسیه در کازان و در نهایت لغو مسابقه‌ای که قرار بود فرصت سوم شاگردان امیر قلعه‌نویی برای تغییر فضای منفی اردو باشد.

فدراسیون فوتبال روز یکشنبه ۱۲ مهر رسماً تأیید کرد که تیم ملی در این پنجره مسابقه دیگری نخواهد داشت. طبق گزارش منتشرشده، مشکلات مربوط به ویزا و همچنین وضعیت نفرات تیم‌های آفریقایی از دلایل اصلی نهایی نشدن سومین دیدار بوده است. 

به این ترتیب، تیم ملی با کارنامه‌ای شامل دو بازی و دو شکست به تعطیلات ملی مهرماه پایان داد؛ اتفاقی که بیش از نتیجه مسابقات، بحث درباره برنامه‌ریزی تدارکاتی، کیفیت فوتبال تیم و آینده کادر فنی را دوباره به مرکز توجه آورده است.

دو شکست پیاپی؛ ازبکستان و روسیه ضعف‌های ایران را عیان کردند

نخستین مسابقه ایران پس از جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل ازبکستان برگزار شد؛ دیداری که ایران با نتیجه ۳ بر یک شکست خورد. الدور شومورودوف دو بار و حسین نورچائف یک بار برای ازبکستان گلزنی کردند و تنها گل ایران نیز روی گل‌به‌خودی مدافع حریف به ثمر رسید. 

این نتیجه از آن جهت اهمیت بیشتری داشت که ازبکستان در سال‌های اخیر به یکی از حریفان دشوار ایران تبدیل شده است. تیم ملی در دوران جدید قلعه‌نویی بارها مقابل این تیم قرار گرفته و نتایج این تقابل‌ها نشان داده فاصله فوتبال ایران با رقیبی که زمانی پایین‌تر از تیم ملی قرار داشت، به شکل محسوسی کاهش پیدا کرده است.

چند روز بعد، ایران در کازان مقابل روسیه قرار گرفت و این بار با دو گل شکست خورد. این دومین شکست متوالی تیم ملی بود و حتی قلعه‌نویی بعد از مسابقه اعلام کرد احتمال دارد تعدادی از بازیکنان فعلی در اردوهای آینده دیگر دعوت نشوند.

بنابراین بازی سوم فقط یک مسابقه دوستانه عادی نبود؛ می‌توانست به فرصتی برای تغییر فضای روانی تیم، آزمایش نفرات جدید و جلوگیری از پایان فیفادی با دو شکست تبدیل شود.

گینه‌بیسائو؛ حریفی که تا یک قدمی بازی با ایران آمد

پس از شکست‌های ایران، مذاکرات فدراسیون فوتبال با چند تیم آفریقایی جدی شد. یکی از گزینه‌های اصلی گینه‌بیسائو بود؛ تیمی که در همین پنجره موفق شد نیجریه را با نتیجه ۳ بر صفر شکست دهد و توجه بیشتری جلب کند. رویترز نیز شکست سه بر صفر نیجریه مقابل گینه‌بیسائو را در گزارش برنامه بازی‌های دوستانه تیم‌های آفریقایی تأیید کرده است.

گزارش‌های داخلی حاکی از آن بود که توافق برای برگزاری دیدار ایران و گینه‌بیسائو تا مراحل نهایی پیش رفته و حتی فدراسیون منتظر تصمیم نهایی کادر فنی بوده است. تسنیم روز ۱۱ مهر گزارش داد که هماهنگی مسابقه انجام شده اما پاسخ نهایی امیر قلعه‌نویی هنوز باقی مانده بود.

پیش از آن نیز تیم ملی پس از بازگشت به تهران در حالت آماده‌باش قرار داشت و بازیکنان مأمور شده بودند تا مشخص شدن تکلیف سفر احتمالی، تهران را ترک نکنند. مشکلات پروازی و امور اجرایی اما اجرای این برنامه را دشوار کرد. 

گینه استوایی هم به نتیجه نرسید؛ آنتالیا از برنامه خارج شد

پس از ناکامی در برگزاری مسابقه با گینه‌بیسائو، فدراسیون فوتبال سراغ گزینه دیگری رفت؛ گینه استوایی.

در مقطعی حتی خبر از توافق برای انجام مسابقه در آنتالیا منتشر شد. گزارش‌ها حاکی از آن بود که مهدی تاج پس از درخواست کادر فنی برای برگزاری سومین مسابقه، از بخش بین‌الملل فدراسیون خواسته بود دیدار با یک حریف آفریقایی را نهایی کند و گینه استوایی نیز با انجام مسابقه موافقت کرده بود.

با این حال، پرونده این مسابقه نیز بسته شد. تازه‌ترین اعلام رسمی نشان می‌دهد مشکلاتی از جمله ویزا و وضعیت بازیکنان حریف، امکان برگزاری بازی را از بین برد و فدراسیون رسماً پایان فیفادی ایران را اعلام کرد. 

در نتیجه، اتفاقی کم‌سابقه رخ داد؛ فدراسیون طی چند روز برای دو حریف متفاوت وارد مذاکره شد، اما هیچ‌یک از مذاکرات به حضور تیم ملی در زمین مسابقه منجر نشد.

آیا قلعه‌نویی از بازی سوم منصرف شد؟

یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های این ماجرا به موضع کادر فنی برمی‌گردد. گزارش‌هایی درباره تغییر دیدگاه قلعه‌نویی بعد از خروج برخی لژیونرها از اردو مطرح شده است. منطق فنی چنین تصمیمی نیز قابل فهم است؛ انجام یک مسابقه بین‌المللی با ترکیبی ناقص، آن هم در شرایطی که تیم دو شکست متوالی متحمل شده، می‌توانست ریسک شکست سوم را افزایش دهد.

اما نسبت دادن لغو مسابقه صرفاً به ترس سرمربی از برکناری نیازمند احتیاط است. منابع رسمی فدراسیون چنین انگیزه‌ای را تأیید نکرده‌اند و گزارش نهایی لغو مسابقه بیشتر بر مشکلات اجرایی، ویزا و وضعیت نفرات تأکید دارد. از سوی دیگر، گزارش‌هایی نیز پیش از لغو مسابقه منتشر شده بود که نشان می‌داد خود کادر فنی خواستار برگزاری قطعی سومین بازی شده است. 

آنچه قطعی است، افزایش قابل‌توجه فشار روی قلعه‌نویی است. پس از دو شکست اخیر، بحث تغییر سرمربی در رسانه‌ها شدت گرفت، هرچند اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون پیش‌تر بر حمایت از ادامه کار او تأکید کرده بودند. 

قلعه‌نویی نیز بعد از این نتایج اعلام کرده قصد عقب‌نشینی ندارد و می‌خواهد با ایجاد تغییر در ساختار فنی و انتخاب نفرات، تیم ملی را دوباره بسازد. 

پنج بازی بدون برد؛ زنگ خطر برای تیم ملی ایران

مسئله اصلی فقط دو شکست اخیر نیست. روند نتایج تیم ملی باعث شده بحث عملکرد فنی قلعه‌نویی با شدت بیشتری مطرح شود. گزارش‌های ورزشی پس از دیدار روسیه از رسیدن روند بدون برد ایران به پنج مسابقه متوالی خبر داده‌اند. 

برای تیمی که همچنان خود را یکی از مدعیان اصلی قهرمانی جام ملت‌های آسیا می‌داند، چنین روندی نمی‌تواند صرفاً با تدارکاتی بودن مسابقات توضیح داده شود.

اشتباهات فردی در خط دفاع، دشواری در خلق موقعیت، نوسان در ترکیب و وابستگی به تعدادی از بازیکنان باتجربه از جمله مسائلی هستند که کادر فنی باید تا اردوهای بعدی برای آنها راه‌حل پیدا کند.

لغو بازی سوم از یک منظر فرصت دیگری برای آزمایش تیم را از بین برد، اما از سوی دیگر چند هفته زمان در اختیار قلعه‌نویی قرار می‌دهد تا بدون فشار مسابقه، تصمیم‌های مهمی درباره فهرست بازیکنان و ساختار تاکتیکی تیم بگیرد.

فیفادی بعدی؛ آخرین فرصت جدی قلعه‌نویی برای پاسخ به منتقدان؟

طبق برنامه‌های منتشرشده، تیم ملی در پنجره بعدی باید در تورنمنتی با میزبانی عراق حاضر شود. پیش‌تر فدراسیون عراق از برنامه برگزاری مسابقات چهارجانبه در بازه ۱۸ تا ۲۶ آبان خبر داده بود. 

در گزارش‌های بعدی نیز از ایران، عراق، لبنان و فیلیپین به‌عنوان چهار تیم حاضر در این تورنمنت نام برده شد. 

سطح این حریفان احتمالاً فشار فنی مسابقات ازبکستان و روسیه را ایجاد نخواهد کرد، اما برای قلعه‌نویی نتیجه اهمیت بسیار بیشتری پیدا کرده است. بعد از دو شکست متوالی و موج انتقادها، صرف کسب پیروزی شاید دیگر کافی نباشد؛ تیم ملی باید نشانه‌هایی از تغییر تاکتیکی، جوان‌تر شدن ترکیب و حل مشکلات دفاعی نشان دهد.

فیفادی مهرماه در نهایت بدون همان «برد جبرانی» احتمالی به پایان رسید. حالا قلعه‌نویی زمان بیشتری دارد، اما این زمان نامحدود نیست. اگر در اردو و مسابقات بعدی نیز نشانه‌ای از پیشرفت دیده نشود، بحثی که امروز در حد انتقاد و گمانه‌زنی درباره آینده نیمکت تیم ملی است، می‌تواند خیلی زود به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های فدراسیون فوتبال تبدیل شود.