لغو سریالی بازی‌های دوستانه تیم ملی؛ تاج پرده از ماجرای گینه و ونزوئلا برداشت | فیفادی تلخ برای قلعه‌نویی

فدراسیون فوتبال در روزهای گذشته تلاش زیادی داشت تا بعد از بازگشت تیم ملی از روسیه، سومین مسابقه دوستانه مهرماه را قطعی کند. ابتدا نام گینه‌بیسائو به‌عنوان یکی از جدی‌ترین گزینه‌ها مطرح شد و پس از منتفی شدن آن، مذاکرات به سمت گینه استوایی رفت.

حتی دو سناریو برای محل مسابقه مطرح بود؛ ترکیه و قطر. با این حال، مشکلات مربوط به سفر تیم‌های آفریقایی به ترکیه و سپس انصراف از انجام مسابقه در قطر باعث شد هیچ‌یک از گزینه‌ها به مرحله نهایی نرسند.

تسنیم صبح یکشنبه ۱۲ مهر گزارش داد که برگزاری سومین مسابقه رسماً منتفی شده است. بر اساس این گزارش، مشکلاتی نظیر ویزا و در دسترس نبودن برخی بازیکنان حریف از موانع نهایی مذاکرات بوده است. 

این اتفاق به معنای پایان اردوی مهرماه تیم ملی است و بازیکنان بدون برگزاری مسابقه دیگری به باشگاه‌های خود بازمی‌گردند.

توضیح مهدی تاج درباره لغو بازی با گینه‌بیسائو و گینه استوایی

مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، روایت متفاوت و جزئی‌تری از اتفاقات ارائه کرده است.

به گفته تاج، قطر برای برگزاری دیدار ایران با گزینه‌هایی نظیر گینه و ونزوئلا تأییدیه لازم را صادر کرده و فدراسیون ایران نیز اقدامات مورد نیاز را انجام داده بود، اما سه حریف مورد مذاکره به‌صورت متوالی برنامه خود را لغو کردند.

او درباره تیم‌های آفریقایی نیز توضیح داده است که برخلاف ایران، شهروندان این کشورها برای ورود به ترکیه نیازمند دریافت ویزا هستند و همین مسئله یکی از مشکلات احتمالی برای برگزاری بازی در خاک ترکیه بوده است. با این حال حتی انتقال مسابقه به قطر نیز مشکل را حل نکرد. تاج تأکید کرده طرف‌های آفریقایی تصمیم دولت‌های خود را علت برگزار نشدن مسابقه عنوان کرده‌اند و گفته‌اند فدراسیون‌های فوتبال آنها امکان تغییر این تصمیم را نداشته‌اند. 

بنابراین بر اساس روایت رسمی رئیس فدراسیون، لغو این مسابقات تنها ناشی از ناتوانی فدراسیون فوتبال ایران برای پیدا کردن زمین یا اخذ مجوز نبوده و عوامل مربوط به کشورهای حریف نیز در آن نقش داشته‌اند.

ونزوئلا هم پیش از گینه‌ها از برنامه ایران خارج شده بود

ماجرای لغو مسابقات دوستانه فقط به دو تیم آفریقایی محدود نمی‌شود.

ونزوئلا نیز یکی از گزینه‌های قبلی تیم ملی بود که برنامه دیدارش با ایران منتفی شد. به این ترتیب فدراسیون در فاصله‌ای کوتاه با لغو یا ناکامی مذاکرات با سه گزینه روبه‌رو شده است.

این مسئله برای کادر فنی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا هر مسابقه دوستانه در فاصله باقی‌مانده تا تورنمنت‌های رسمی می‌تواند فرصتی برای آزمایش بازیکنان جدید، تغییر سیستم و برطرف کردن ایرادهای تاکتیکی باشد.

خصوصاً حالا که عملکرد تیم ملی مقابل ازبکستان و روسیه انتقادات زیادی ایجاد کرده، از دست رفتن یک بازی دیگر از منظر فنی بیش از شرایط عادی اهمیت پیدا می‌کند.

تیم ملی ازبکستان چگونه ایران را شکست داد؟

ایران اولین مسابقه این فیفادی را دوم مهر در فرغانه مقابل ازبکستان برگزار کرد.

شاگردان امیر قلعه‌نویی در آن مسابقه ۳ بر یک شکست خوردند. الدور شومورودوف دو بار برای ازبکستان گلزنی کرد و حسین نورچائف نیز در وقت‌های تلف‌شده گل سوم میزبان را به ثمر رساند. 

این مسابقه از آن جهت مورد توجه قرار گرفت که ایران در دوره حضور قلعه‌نویی بارها با ازبکستان روبه‌رو شده، اما این حریف آسیای مرکزی طی سال‌های اخیر فاصله خود را با قدرت‌های سنتی آسیا کاهش داده است.

نمایش ایران در فرغانه نیز انتقادهایی درباره خط دفاعی، گردش توپ و کیفیت انتقال تیم از دفاع به حمله به همراه داشت.

شکست دوم مقابل روسیه؛ فیفادی بدون امتیاز برای ایران

ایران در دومین مسابقه خود روز هفتم مهر در کازان برابر روسیه قرار گرفت و این بار با نتیجه ۲ بر صفر شکست خورد.

هر دو گل روسیه را الکساندر گولووین در نیمه نخست به ثمر رساند و ایران با وجود حضور همزمان مهدی طارمی و سردار آزمون نتوانست دروازه میزبان را باز کند. 

قلعه‌نویی پس از این بازی اعلام کرد مسابقات روسیه و ازبکستان به کادر فنی برای شناسایی نقاط ضعف کمک کرده است. او همچنین از احتمال کنار گذاشته شدن تعدادی از بازیکنان در اردوهای آینده خبر داد. 

بنابراین انجام مسابقه سوم می‌توانست فرصت مناسبی برای واکنش فنی به دو شکست قبلی باشد؛ فرصتی که اکنون از دست رفته است.

لغو بازی سوم چرا برای قلعه‌نویی مهم است؟

مسئله فقط یک مسابقه دوستانه نیست.

طبق گزارش تسنیم، تیم ملی در فاصله حدود ۱۰۰ روزه تا جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ قرار دارد و به همین دلیل تعداد اردوها و مسابقات باقی‌مانده محدودتر از ابتدای چرخه آماده‌سازی است. 

دو شکست متوالی، پنج گل خورده و تنها یک گل زده در این فیفادی، مجموعه‌ای از هشدارهای فنی را مقابل کادر مربیگری قرار داده است.

در چنین شرایطی، مسابقه سوم می‌توانست حداقل سه کارکرد داشته باشد: آزمایش بازیکنان کمتر استفاده‌شده، تغییر ترکیب خط دفاعی و بررسی یک سیستم متفاوت در شرایط مسابقه واقعی.

تمرینات تیم ملی نمی‌تواند کاملاً جای چنین آزمایشی را بگیرد؛ به‌خصوص وقتی کادر فنی پس از مسابقه روسیه خود به ضرورت برطرف کردن نقاط ضعف اشاره کرده است.

آیا فدراسیون در انتخاب حریفان مشکل دارد؟

لغو سه گزینه در مدت کوتاه طبیعتاً این پرسش را ایجاد می‌کند که برنامه‌ریزی بازی‌های دوستانه تیم ملی تا چه اندازه از قبل تثبیت شده است.

از یک سو، توضیحات تاج نشان می‌دهد بخشی از اتفاقات خارج از کنترل فدراسیون بوده است. اگر فدراسیون یک کشور به استناد تصمیم دولت خود مسابقه را لغو کند، امکان وادار کردن آن تیم به حضور وجود ندارد.

از سوی دیگر، تیم ملی در دوره آماده‌سازی برای رقابت‌های بزرگ به برنامه‌ای نیاز دارد که احتمال لغو مسابقات در آن به حداقل برسد. رسیدن به روزهای پایانی فیفادی و تلاش برای قطعی کردن یک حریف تازه، ریسک مشکلاتی نظیر ویزا، پرواز، محل اردو و عدم حضور بازیکنان اصلی تیم مقابل را افزایش می‌دهد.

تسنیم نیز در گزارش نهایی خود به مشکلات ویزا و غیبت احتمالی بازیکنان حریف اشاره کرده است.

یک پیامد دیگر؛ برنامه لیگ برتر تغییر نمی‌کند

منتفی شدن مسابقه سوم یک پیامد مستقیم برای فوتبال باشگاهی هم دارد.

برنامه‌ریزی اولیه به شکلی بود که احتمال برگزاری بازی سوم می‌توانست زمان بازگشت بازیکنان ملی‌پوش و در نتیجه برنامه لیگ را تحت تأثیر قرار دهد. اکنون با لغو مسابقه، هفته هشتم لیگ برتر طبق برنامه از ۱۶ مهر آغاز خواهد شد. این موضوع برای باشگاه‌هایی که تعداد بیشتری بازیکن در تیم ملی دارند اهمیت دارد؛ چرا که ملی‌پوشان زودتر در اختیار تیم‌های باشگاهی قرار خواهند گرفت.

فیفادی مهر برای ایران چگونه تمام شد؟

خروجی نهایی این اردو برای تیم ملی رضایت‌بخش نیست: شکست ۳ بر یک برابر ازبکستان، شکست ۲ بر صفر مقابل روسیه و سپس لغو مسابقه سوم.

البته نتیجه مسابقات دوستانه به‌تنهایی معیار نهایی ارزیابی یک تیم نیست و هدف اصلی چنین دیدارهایی باید آماده‌سازی برای مسابقات رسمی باشد. اما زمانی که تیم در هر دو بازی شکست می‌خورد، نقاط ضعف فنی آشکار می‌شود و سپس فرصت سوم برای آزمایش تغییرات نیز از بین می‌رود، فشار طبیعی بر کادر فنی و مدیران فدراسیون بیشتر خواهد شد.

ماجرای گینه‌بیسائو، گینه استوایی و ونزوئلا یک بار دیگر اهمیت برنامه‌ریزی زودهنگام و قراردادهای مطمئن برای مسابقات تدارکاتی را نشان داد. ایران فرصت چندانی برای آزمون‌وخطای طولانی پیش از جام ملت‌های آسیا ندارد و هر فیفادی از این پس می‌تواند بخشی تعیین‌کننده از پروژه بازسازی تیم باشد.

حالا مسئله اصلی برای فدراسیون فوتبال این است که در پنجره‌های بعدی، علاوه بر پیدا کردن حریفانی با کیفیت مناسب، مسابقات را به شکلی نهایی کند که احتمال لغو در روزهای آخر به حداقل برسد؛ زیرا بعد از دو شکست مهرماه، تیم قلعه‌نویی بیش از هر زمان دیگری به مسابقه، آزمون تاکتیکی و یک برنامه تدارکاتی باثبات نیاز دارد.