شوک تازه به بازار آیفون؛ iPhone 17 Pro Max تا ۶۳۸ میلیون تومان بالا رفت | چرا قیمت‌ها این‌قدر متفاوت است؟

اقتصادآنلاین در گزارش عصر دوشنبه، آیفون 17 Pro Max نسخه ZAA با حافظه ۵۱۲ گیگابایت را ۶۳۸ میلیون و ۶۸۰ هزار تومان و نسخه ۲۵۶ گیگابایتی را ۵۲۸ میلیون و ۹۹۹ هزار تومان اعلام کرده است. آیفون 17 نسخه CH با حافظه ۲۵۶ گیگابایت نیز در این منبع نزدیک ۳۷۰ میلیون تومان، آیفون 16 CH با حافظه ۱۲۸ گیگابایت ۳۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و آیفون 14 CH با حافظه ۱۲۸ گیگابایت بالاتر از ۲۷۱ میلیون تومان قیمت خورده است.

اما بررسی یک منبع دیگر در همان روز نشان می‌دهد بازار یک قیمت مشخص ندارد. فرارو iPhone 17 Pro Max ZAA 256GB را ۵۰۹ میلیون تومان، iPhone 17 CH 256GB را ۳۵۵ میلیون، iPhone 16 CH 128GB را ۳۳۹ میلیون و ۵۰۰ هزار و iPhone 14 CH 128GB را ۲۳۹ میلیون تومان گزارش کرده است.

این اختلاف‌ها نکته مهمی برای خریداران دارد: در بازار فعلی، یک عدد منتشرشده را نمی‌توان به‌تنهایی «قیمت قطعی آیفون» دانست. قیمت‌ها می‌توانند حتی در یک روز و برای حافظه و پارت‌نامبر یکسان، ده‌ها میلیون تومان تفاوت داشته باشند.

دلار ۲۷۰ هزار تومانی چگونه بازار موبایل را تکان داد؟

عامل اصلی جهش اخیر بدون تردید نرخ ارز است. دلار آزاد روز دوشنبه ۱۳ مهر در محدوده ۲۷۰ هزار و ۳۰۵ تومان معامله شده و نسبت به روز قبل نیز افزایش داشته است.

بازار موبایل وابستگی مستقیمی به ارز دارد. گوشی نهایی وارداتی است و بخش بزرگی از هزینه تأمین، حمل، ثبت سفارش و جایگزینی موجودی فروشگاه براساس ارزش ارز محاسبه می‌شود.

حتی فروشنده‌ای که کالای خود را ماه‌ها قبل با دلار ارزان‌تر وارد کرده، معمولاً هنگام قیمت‌گذاری به این سؤال نگاه می‌کند که برای جایگزینی همان دستگاه امروز چقدر باید پرداخت کند. به همین دلیل نرخ ارز می‌تواند سریع‌تر از ورود محموله‌های جدید، خودش را در قیمت ویترین نشان دهد.

این همان «هزینه جایگزینی» است که باعث می‌شود بازار موبایل تقریباً لحظه‌ای به حرکت دلار واکنش نشان دهد.

آیفون ۱۷ در کمتر از ۱۰ روز چقدر گران شد؟

برای بررسی روند واقعی افزایش قیمت بهتر است داده‌های یک منبع ثابت را با خودش مقایسه کنیم.

فرارو چهارم مهر، قیمت iPhone 17 CH 256GB را ۳۴۶ میلیون تومان گزارش کرده بود. همین گوشی ۱۳ مهر در همان منبع ۳۵۵ میلیون تومان قیمت داشت؛ یعنی حدود ۹ میلیون تومان افزایش.

iPhone 16 CH 128GB تغییر بزرگ‌تری داشته است. قیمت این مدل از ۳۰۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در چهارم مهر به ۳۳۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در ۱۳ مهر رسیده؛ افزایشی نزدیک به ۳۰.۷ میلیون تومان یا حدود ۱۰ درصد در تنها ۹ روز.

iPhone 17 Pro Max 256GB نیز در همان منبع از ۵۰۰ میلیون به ۵۰۹ میلیون تومان رسیده است. البته اقتصادآنلاین برای همین مدل نرخ بالاتر ۵۲۸ میلیون و ۹۹۹ هزار تومان را گزارش می‌کند که بار دیگر گستردگی دامنه قیمت در فروشگاه‌ها را نشان می‌دهد.

چرا آیفون ۶۰۰ میلیون تومانی فقط نتیجه دلار نیست؟

نرخ ارز بخش مهم ماجراست، اما همه ماجرا نیست.

طبق ابلاغ گمرک ایران برای سال ۱۴۰۵، گوشی‌های تلفن همراه با ارزش گمرکی ۶۰۰ تا ۹۰۰ یورو مشمول ۱۵ درصد حقوق ورودی و مدل‌های بالاتر از ۹۰۰ یورو مشمول ۳۰ درصد حقوق ورودی هستند. مالیات ارزش افزوده نیز امسال از ۹ به ۱۰ درصد افزایش یافته و عوارض دیگری مانند هلال احمر و پسماند هم در زنجیره واردات وجود دارد.

این مسئله برای سری Pro Max مهم است، زیرا قیمت جهانی آنها در رده بالاتر قرار می‌گیرد.

اپل در بازار آمریکا، iPhone 17 Pro Max 256GB را با قیمت پایه ۱۱۹۹ دلار و نسخه ۵۱۲ گیگابایتی را با قیمت ۱۳۹۹ دلار عرضه می‌کند.

اگر صرفاً قیمت ۱۳۹۹ دلاری را با دلار حدود ۲۷۰ هزار تومانی تبدیل کنیم، عدد خامی در حدود ۳۷۸ میلیون تومان حاصل می‌شود؛ اما بازار ایران برای نسخه ۵۱۲ گیگابایتی تا ۶۳۸ میلیون تومان قیمت ثبت کرده است. این فاصله تنها «سود فروشنده» نیست و مجموعه هزینه‌های واردات، حقوق گمرکی، مالیات، رجیستری، حمل، تأمین ارز، ریسک موجودی و حاشیه سود چند حلقه توزیع در آن نقش دارند.

با این حال گستردگی فاصله میان قیمت فروشگاه‌های داخلی نشان می‌دهد بخشی از قیمت نیز تحت تأثیر کمبود عرضه و شرایط غیرشفاف بازار است.

پارت‌نامبر CH و ZAA چرا روی قیمت اثر می‌گذارد؟

در بازار ایران پارت‌نامبر یکی از متغیرهای مهم قیمت‌گذاری آیفون است، زیرا نسخه‌های عرضه‌شده برای مناطق مختلف از نظر نحوه پشتیبانی سیم‌کارت می‌توانند متفاوت باشند.

اپل تأیید می‌کند مدل‌های آیفون 17، 17 Pro و 17 Pro Max عرضه‌شده برای سرزمین اصلی چین از ساختار دو سیم‌کارت فیزیکی nano-SIM پشتیبانی می‌کنند. همچنین شماره مدل نسخه چین با نسخه سایر مناطق متفاوت است.

همین مسئله باعث شده نسخه‌هایی که در بازار ایران با عنوان CH شناخته می‌شوند برای گروهی از خریداران جذابیت متفاوتی نسبت به نسخه‌های سایر مناطق داشته باشند.

البته صرف پارت‌نامبر نمی‌تواند اختلاف بسیار بزرگ قیمت را توجیه کند؛ حافظه، رنگ، موجودی، وضعیت رجیستری و فروشنده نیز باید همزمان بررسی شوند.

آیا آیفون واقعاً به «کالای سرمایه‌ای» تبدیل شده است؟

افزایش پیوسته قیمت باعث شده برخی خریداران و فروشندگان درباره آیفون مانند یک دارایی برای حفظ ارزش پول صحبت کنند. این رفتار در بازار ایران قابل مشاهده است، اما از نظر اقتصادی باید یک تفاوت مهم را در نظر گرفت.

گوشی موبایل همچنان یک کالای مصرفی مستهلک‌شونده است. باتری فرسوده می‌شود، نسل تازه وارد بازار می‌شود، پشتیبانی نرم‌افزاری نهایتاً کاهش می‌یابد و دستگاه دست‌دوم نسبت به نمونه نو افت ارزش دارد.

آنچه در ایران باعث رشد ریالی قیمت یک گوشی قدیمی می‌شود، الزاماً افزایش «ارزش واقعی» خود دستگاه نیست؛ بخش زیادی از آن نتیجه افت ارزش ریال و افزایش هزینه جایگزینی است.

برای نمونه iPhone 14 از نظر تکنولوژی چند نسل عقب‌تر از iPhone 17 قرار دارد، اما در یکی از گزارش‌های امروز هنوز بیش از ۲۷۱ میلیون تومان قیمت خورده است.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر این است که آیفون در ایران رفتاری شبه‌سرمایه‌ای در برابر تورم ارزی پیدا کرده، نه اینکه ذاتاً به یک سرمایه مشابه طلا یا ارز تبدیل شده باشد.

اختلاف ۳۲ میلیون تومانی برای یک آیفون ۱۴؛ زنگ خطر قیمت‌گذاری بازار

یکی از جالب‌ترین یافته‌های بررسی امروز، اختلاف قیمت iPhone 14 CH 128GB است.

اقتصادآنلاین نرخ بیش از ۲۷۱ میلیون تومان را ثبت کرده، در حالی که فرارو برای همان روز و مشخصات، قیمت ۲۳۹ میلیون تومان را نوشته است. فاصله بیش از ۳۰ میلیون تومان برای یک گوشی چند نسل قدیمی نشان می‌دهد خریداران بیش از گذشته باید قیمت را از چند فروشنده استعلام کنند.

برای iPhone 17 Pro Max 256GB نیز اختلاف نزدیک ۲۰ میلیون تومان دیده می‌شود.

در چنین بازاری، تفاوت قیمت می‌تواند از وضعیت رجیستر بودن دستگاه، گارانتی، رنگ، موجودی واقعی، نحوه پرداخت یا حتی زمان آخرین به‌روزرسانی فروشگاه ناشی شود.

بازار آیفون تا کجا گران می‌شود؟

پاسخ کوتاه این است که در شرایط فعلی، مسیر کوتاه‌مدت بیش از هر چیز به دلار بستگی دارد.

دلار ۱۳ مهر دوباره به حوالی ۲۷۰ هزار تومان رسیده و بازار موبایل نیز تقریباً همزمان واکنش نشان داده است. اگر ارز در همین محدوده تثبیت شود، بخشی از التهاب ممکن است تخلیه شود و فاصله قیمت فروشگاه‌ها کاهش پیدا کند؛ اما ادامه جهش ارز می‌تواند موج تازه‌ای از افزایش قیمت را به‌ویژه در مدل‌های گران‌تر ایجاد کند.

در این میان، آیفون 17 Pro Max 512GB با قیمت گزارش‌شده ۶۳۸ میلیون و ۶۸۰ هزار تومان نماد روشن شرایط امروز بازار است؛ گوشی‌ای که قیمت جهانی پایه آن بسیار پایین‌تر از معادل ریالی بازار ایران است، اما تعرفه بالا، مالیات، هزینه واردات، محدودیت عرضه و دلار ۲۷۰ هزار تومانی آن را به محدوده‌ای رسانده که برای بخش بزرگی از خریداران عملاً خارج از دسترس است.

بازار موبایل در مهر ۱۴۰۵ فقط گران نشده؛ فاصله قیمت‌ها نیز غیرعادی‌تر شده است. بنابراین در کنار دنبال کردن دلار، استعلام همزمان از چند فروشنده و بررسی دقیق رجیستری و پارت‌نامبر حالا به اندازه خود انتخاب مدل اهمیت پیدا کرده است.