زلزله انضباطی در فوتبال پایه؛ ۷۰ ماه محرومیت و ۷۳۰ میلیون جریمه برای دعوای استقلال و شاهین
دیدار استقلال و شاهین از هفته دوم لیگ برتر نوجوانان استان تهران روز ۷ مهر در ورزشگاه مرغوبکار برگزار شد، اما مسابقه با درگیری گسترده بازیکنان و عوامل دو تیم از مسیر عادی خارج شد.
براساس دستور موقت هیئت فوتبال تهران، نزاع ایجادشده موجب ۱۵ دقیقه توقف مسابقه شد و درگیری حتی به جایگاه تماشاگران نیز سرایت کرد. تصاویر این اتفاق نیز به سرعت در فضای مجازی منتشر شد و واکنش گستردهای ایجاد کرد.
شدت ماجرا به حدی بود که کمیته انضباطی در نخستین تصمیم، پیش از شناسایی دقیق افراد خاطی، همه بازیکنان حاضر در فهرست مسابقه دو تیم را تا اطلاع ثانوی از فعالیتهای مرتبط با فوتبال، فوتسال و فوتبال ساحلی محروم کرد.
در همان دستور، تیمهای نوجوانان استقلال و شاهین نیز موقتاً از برگزاری مسابقات خانگی با حضور تماشاگر محروم شدند و یکی از عوامل منتسب به شاهین به دلیل نقش اعلامشده در شروع درگیری، با دستور موقت جداگانه روبهرو شد.
این حکم موقت قرار بود تا بررسی فیلم مسابقه، گزارش ناظر و داور و شناسایی دقیق افراد درگیر ادامه داشته باشد.
حکم نهایی؛ ۱۴ بازیکن در فهرست محرومان
پس از حدود یک هفته بررسی، کمیته انضباطی هیئت فوتبال استان تهران در رأی نهایی به جای محرومیت جمعی اولیه، مسئولیت افراد حاضر در نزاع را تفکیک کرده است.
بر این اساس، ۱۴ بازیکن از استقلال و شاهین به دلیل مشارکت در درگیری به محرومیتهایی از یک تا شش ماه محکوم شدهاند.
جرایم نقدی بازیکنان نیز بسته به میزان نقش آنها در اتفاقات، بین حدود ۱۵ تا ۶۰ میلیون تومان تعیین شده است.
این تفاوت با دستور موقت اولیه اهمیت زیادی دارد. کمیته در شب حادثه به دلیل نبود امکان شناسایی دقیق تمام افراد، همه بازیکنان را موقتاً محروم کرده بود؛ اما در رأی نهایی پس از بررسی تصاویر و گزارشهای رسمی، مجازات تنها متوجه افرادی شده که نقش آنها در اتفاقات احراز شده است.
تسنیم پیش از صدور حکم نهایی نیز گزارش داده بود که دستور اولیه همچنان برقرار مانده و هیئت فوتبال در حال بررسی دقیق تخلفات برای صدور آرای تفکیکی است.
سنگینترین حکم برای دو هوادار استقلال و شاهین
شدیدترین محرومیتهای این پرونده نه به بازیکنان، بلکه به دو فرد منتسب به سکوها اختصاص یافته است.
امیرعلی مهروری، منتسب به استقلال، و امیر کشانی، منتسب به شاهین به دلیل فحاشی و درگیری با بازیکنان و اعضای کادر فنی حریف، هرکدام به یک سال محرومیت از تمامی فعالیتهای فوتبالی محکوم شدهاند.
برای این دو نفر به ترتیب ۲۵ و ۵۰ میلیون تومان جریمه نقدی نیز تعیین شده است.
این بخش از رأی نشان میدهد کمیته انضباطی تنها اتفاقات داخل زمین را عامل بحران ندانسته و سکوها را نیز بخشی از چرخه درگیری قلمداد کرده است.
در دستور موقت اولیه نیز صراحتاً به نزاع میان تماشاگران منتسب به دو تیم اشاره شده بود و همین اتفاق یکی از دلایل محرومیت اولیه از حضور تماشاگران محسوب میشد.
امین حاجمحمدی و سرمربی شاهین هم محروم شدند
مجازاتها به نوجوانان محدود نشده است.
امین حاجمحمدی، بازیکن سابق استقلال و مربی تیم نوجوانان این باشگاه، به دلیل توهین و فحاشی به کادر فنی حریف، با یک ماه محرومیت و ۲۰ میلیون تومان جریمه نقدی روبهرو شده است.
محسن پارسا، سرمربی شاهین نیز حکمی مشابه دریافت کرده است.
حضور مربیان در فهرست محکومان شاید یکی از مهمترین بخشهای پرونده باشد، زیرا در فوتبال پایه مسئولیت کادر فنی فقط به مسائل تاکتیکی و نتیجه مسابقه محدود نیست.
بازیکنان رده نوجوانان در مرحلهای از رشد قرار دارند که نحوه واکنش مربیان به اعتراض، تصمیم داوری و تنش کنار زمین مستقیماً میتواند روی رفتار آنها تأثیر بگذارد. وقتی درگیری به نیمکتها نیز کشیده میشود، مسئله دیگر صرفاً «هیجان نوجوانان» نیست و نحوه مدیریت بزرگسالان حاضر در محیط مسابقه نیز باید بررسی شود.
استقلال پنج بازی بدون تماشاگر؛ جریمه مستقیم باشگاه
شاید سنگینترین حکم تیمی پرونده متعلق به استقلال باشد.
کمیته انضباطی به دلیل عدم رعایت شرایط میزبانی و فراهم نشدن کنترل لازم برای جلوگیری از گسترش نزاع، استقلال را به پنج مسابقه محرومیت از حضور هواداران و پرداخت ۱۰۰ میلیون تومان جریمه نقدی محکوم کرده است.
طبق حکم اعلامشده، این محرومیت تماشاگر شامل شرایط میزبانی و میهمانی تیم نوجوانان نیز خواهد بود.
مسئله مسئولیت میزبان از همان ساعات نخست نیز در تصمیم هیئت فوتبال دیده میشد. مسابقه در ورزشگاه مرغوبکار و به میزبانی استقلال برگزار شده بود و کمیته در دستور موقت اولیه به درگیری روی سکوها و لزوم کنترل محیط مسابقه اشاره کرده بود.
از منظر انضباطی، این بخش از رأی یک پیام روشن دارد: مسئولیت باشگاه میزبان تنها تأمین زمین بازی نیست و کنترل تماشاگران و جلوگیری از ورود تنش سکوها به محوطه مسابقه نیز جزو وظایف آن محسوب میشود.
۷۰ ماه محرومیت؛ عدد عجیب یک مسابقه نوجوانان
اگر محرومیتهای صادرشده برای بازیکنان، مربیان و دو هوادار درگیر با یکدیگر جمع شود، رقم نهایی به حدود ۷۰ ماه میرسد.
این عدد بهتنهایی نشان میدهد کمیته انضباطی قصد داشته برخوردی بازدارنده انجام دهد.
بخش مهمی از ۷۰ ماه مربوط به دو محرومیت یکساله است، اما صدور محرومیتهای چندماهه برای تعدادی از بازیکنان نوجوان نیز میتواند بخش بزرگی از فصل آنها را از بین ببرد.
برای بازیکنی در این سن، شش ماه محرومیت فقط از دست دادن چند مسابقه نیست؛ ممکن است بخش مهمی از یک فصل حیاتی در مسیر رشد او از بین برود.
همین موضوع سبب میشود تصمیم کمیته دو وجه داشته باشد: از یک طرف برخورد سخت برای جلوگیری از عادی شدن خشونت در فوتبال پایه و از طرف دیگر ضرورت توجه به آثار تربیتی و ورزشی محرومیتهای طولانی برای نوجوانان.
جریمه ۷۳۰ میلیون تومانی؛ فوتبال پایه هم میلیونی شد
از منظر مالی نیز ارقام قابل توجه هستند.
مجموع جرایم نقدی صادرشده برای ۱۹ حکم به حدود ۷۳۰ میلیون تومان، معادل ۷.۳ میلیارد ریال میرسد.
برای یک پرونده مرتبط با لیگ نوجوانان تهران، چنین رقمی بسیار سنگین و دستکم کمسابقه است.
با این حال درباره عبارت «بیسابقه در تاریخ فوتبال ایران» باید با احتیاط صحبت کرد؛ آرشیو یکپارچه و قابل جستوجویی از تمام احکام انضباطی فوتبال پایه و بزرگسالان طی دهههای گذشته وجود ندارد که بتوان براساس آن چنین ادعایی را بهصورت قطعی اثبات کرد.
آنچه میتوان گفت این است که در منابع در دسترس، پیدا کردن نمونهای از یک مسابقه نوجوانان که همزمان ۱۴ بازیکن، مربیان، هواداران و باشگاه را با چنین مجموعهای از جرایم روبهرو کرده باشد، آسان نیست.
چرا این پرونده فراتر از استقلال و شاهین اهمیت دارد؟
اتفاق مرغوبکار یک مسئله بزرگتر را دوباره مقابل فوتبال ایران قرار داده است: فوتبال پایه قرار است فقط بازیکن تولید کند یا شخصیت حرفهای هم بسازد؟
در مسابقاتی که بازیکنان ۱۵، ۱۶ یا ۱۷ ساله حضور دارند، نتیجه نباید به تنها معیار موفقیت تبدیل شود.
وقتی حساسیت مسابقه، اعتراض به داوری و رقابت باشگاهی به نقطهای میرسد که بازیکنان نوجوان وارد نزاع دستهجمعی میشوند و درگیری به مربیان و سکوها سرایت میکند، صرفاً با مشکل رفتاری چند فوتبالیست مواجه نیستیم؛ ساختار محیط مسابقه نیز زیر سؤال میرود.
واکنش سریع هیئت فوتبال تهران در شب حادثه نیز نشان میداد مسئولان شدت موضوع را فراتر از یک درگیری معمولی ارزیابی کردهاند و با استناد به ماده ۱۰۰ مقررات انضباطی دستور موقت گستردهای صادر کردند.
حکم سنگین؛ پایان پرونده یا شروع یک هشدار؟
پرونده استقلال و شاهین حالا با ۷۰ ماه محرومیت، حدود ۷۳۰ میلیون تومان جریمه، محرومیت ۱۴ بازیکن، دو مربی، دو هوادار و پنج مسابقه بدون تماشاگر برای استقلال وارد مرحله تازهای شده است.
اما اثر واقعی این رأی زمانی مشخص خواهد شد که باشگاهها صرفاً به پرداخت جریمه یا تحمل محرومیت بسنده نکنند.
اگر چنین اتفاقی فقط با چند حکم سنگین تمام شود و آموزش کنترل خشم، رفتار حرفهای مربیان، امنیت مسابقات و نحوه مدیریت خانوادهها و هواداران در فوتبال پایه تغییر نکند، امکان تکرار حادثه همچنان وجود خواهد داشت.
فوتبال پایه جایی است که قرار است نسل آینده فوتبال ایران شکل بگیرد. به همین دلیل شاید مهمترین پیام اتفاق مرغوبکار نه رقم ۷۳۰ میلیون تومان باشد و نه حتی ۷۰ ماه محرومیت؛ پیام اصلی این است که فرهنگ حرفهای باید پیش از تاکتیک و نتیجه به بازیکن نوجوان آموزش داده شود.
در غیر این صورت، مسابقهای که قرار است محل رشد استعدادها باشد، میتواند ظرف چند دقیقه به صحنهای تبدیل شود که آینده همان استعدادها را تحت تأثیر قرار دهد.