کارنامه ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا؛ ۱۹ طلا و رتبه ششم / زنان تاریخ‌ساز شدند، اما ۶ طلا تا هدف اولیه فاصله ماند

جدول نهایی بازی‌های آسیایی نشان می‌دهد چین با ۱۶۹ طلا قهرمان شد، ژاپن با ۸۳ طلا در جایگاه دوم قرار گرفت و کره جنوبی نیز با ۳۹ طلا سوم شد. هند و ازبکستان بالاتر از ایران ایستادند و کاروان کشورمان در جایگاه ششم قرار گرفت. در مجموع ورزشکاران ۴۰ کشور حداقل یک مدال گرفتند و نمایندگان ۲۸ کشور نیز به مدال طلا رسیدند.

مقایسه با هانگژو اما تصویر جالبی ایجاد می‌کند. ایران در دوره قبلی ۱۳ طلا، ۲۱ نقره و ۲۰ برنز، یعنی مجموعاً ۵۴ مدال به دست آورده بود و هفتم شد. این بار مجموع مدال‌ها به ۵۲ کاهش یافت، اما تعداد طلا به ۱۹ رسید و همین افزایش کیفیت مدال‌ها باعث صعود یک‌پله‌ای شد.

این جدول شاید بهترین خلاصه ناگویا باشد؛ ایران مدال کمتری گرفت اما طلای بیشتری برد.

از نظر تعداد مطلق نیز افزایش ۱۳ طلا به ۱۹ طلا معادل رشد حدود ۴۶.۲ درصدی است.

یک مدال تا هدف کاروان؛ ۶ طلا تا هدف وزیر

اما کارنامه نهایی را باید با اهدافی که قبل از مسابقات مطرح شده بود نیز مقایسه کرد.

احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، سال گذشته از هدف کسب ۲۵ مدال طلا در ناگویا سخن گفته بود. ایران در نهایت ۱۹ طلا گرفت؛ یعنی شش طلا کمتر از آن هدف.

حتی چند روز قبل از شروع بازی‌ها، اصغر رحیمی، سرپرست کاروان ایران، گفته بود ایران حداقل به دنبال ۲۰ مدال طلا است. نتیجه نهایی با ۱۹ طلا فقط یک مدال با آن هدف حداقلی فاصله داشت.

این تفاوت مهم است؛ رتبه ششم و شش طلای بیشتر از هانگژو نشان‌دهنده پیشرفت است، اما نتیجه نهایی هنوز پایین‌تر از سقفی قرار دارد که مدیران ورزش کشور برای خود تعریف کرده بودند.

بنابراین ارزیابی ناگویا نباید در دوگانه «موفقیت کامل» یا «ناکامی» گرفتار شود. هر دو واقعیت همزمان وجود دارند.

بزرگ‌ترین برنده ناگویا؛ ورزش زنان ایران

شاید ماندگارترین بخش کاروان ایران نه رتبه ششم، بلکه اتفاقی باشد که در ورزش زنان افتاد.

گزارش فنی کمیته ملی المپیک، سه طلای زنان ایران را بهترین عملکرد تاریخی بانوان کشور در یک دوره بازی‌های آسیایی معرفی کرده است.

فاطمه مجلل در تک‌نفره سبک‌وزن نخستین طلای تاریخ روئینگ زنان ایران در بازی‌های آسیایی را به دست آورد. سپس زینب نوروزی و کیمیا زارعی در دونفره سبک‌وزن طلا گرفتند تا روئینگ زنان ایران در یک روز دو قهرمانی تاریخی ثبت کند.

ساغر مرادی نیز با قهرمانی در تکواندو، نخستین طلای تاریخ زنان ایران در این رشته در بازی‌های آسیایی را به دست آورد. در کنار این سه طلا، ریحانه کریمی نخستین مدال وزنه‌برداری زنان ایران در بازی‌های آسیایی را گرفت و زنان ایران در کاتای تیمی و مواد دوِ دوومیدانی نیز به نخستین‌های تازه‌ای رسیدند.

این نتایج یک پیام روشن دارند: ورزش زنان دیگر نباید صرفاً مکمل سبد مدالی ایران تلقی شود.

اگر برنامه‌ریزی، بودجه، اعزام بین‌المللی و فرصت رقابت در اختیار ورزشکاران زن قرار گیرد، آنها می‌توانند مستقیماً در تعیین جایگاه نهایی ایران در آسیا نقش داشته باشند.

مدال در ۲۱ رشته؛ وابستگی ایران کمتر شد

یکی از نقاط قوت مهم ناگویا، پراکندگی مدال‌ها بود.

براساس گزارش مرکز نظارت بر تیم‌های ملی کمیته ملی المپیک، ایران در ۲۱ رشته ورزشی صاحب مدال شد؛ رکوردی تازه که از رکورد قبلی ۲۰ رشته عبور کرد.

کشتی، وزنه‌برداری، تکواندو و والیبال همچنان نقش اصلی خود را حفظ کردند، اما مدال از رشته‌هایی نظیر روئینگ، دوومیدانی، ژیمناستیک، ورزش‌های الکترونیک، ووشو، کوراش، کبدی، سنگ‌نوردی، بسکتبال و بسکتبال سه‌نفره نیز به دست آمد.

این اتفاق برای آینده اهمیت زیادی دارد.

ورزش ایران در صورتی می‌تواند به رتبه‌های بالاتر آسیا برسد که علاوه بر حفظ «کارخانه‌های سنتی مدال»، تعداد رشته‌هایی را که توان رسیدن به فینال و طلا دارند افزایش دهد.

چین، ژاپن و کره جنوبی دقیقاً از همین عمق رشته‌ای سود می‌برند؛ از دست رفتن یک طلا در یک رشته، تمام جایگاه آنها را تهدید نمی‌کند.

تیراندازی؛ فقط یک برنز برای تیمی با چهره‌های باتجربه

یکی از نقاطی که نیاز به بررسی جدی دارد تیراندازی است.

ایران با ترکیبی شامل ورزشکارانی چون هانیه رستمیان، جواد فروغی، نجمه خدمتی، امیرمحمد نکونام و دیگر ملی‌پوشان شناخته‌شده وارد مسابقات شده بود.

اما خروجی نهایی این رشته تنها یک مدال برنز بود؛ مدالی که هانیه رستمیان و وحید گل‌خندان در تپانچه میکس ۱۰ متر کسب کردند. آنها در مقدماتی با امتیاز ۵۸۴ حتی رکورد ایران را شکستند و دوم شدند، اما در فینال پشت هند و کره جنوبی روی سکوی سوم ایستادند.

پس نمی‌توان گفت تیراندازی ایران کاملاً بدون دستاورد بود، اما یک برنز از مجموعه‌ای با این تعداد ورزشکار و سابقه بین‌المللی، طبیعتاً نیازمند بررسی فنی است.

اهمیت این موضوع برای ایران فراتر از بازی‌های آسیایی است؛ تیراندازی یک رشته المپیکی با تعداد زیادی ماده مدالی است و هر عقب‌گرد در آن مستقیماً بر برنامه لس‌آنجلس ۲۰۲۸ اثر می‌گذارد.

تیراندازی با کمان؛ تا یک قدمی مدال و در نهایت دست خالی

تیراندازی با کمان نیز ناگویا را بدون مدال ترک کرد.

تیم ریکرو مردان ایران با ترکیب صادق اشرفی، رضا شبانی و محمدحسین گلشنی تا نیمه‌نهایی پیش رفت، اما مقابل هند ۶ بر صفر شکست خورد و راهی دیدار رده‌بندی شد.

ایران در مسابقه برنز نیز با نتیجه ۶ بر ۲ مقابل چین‌تایپه شکست خورد و از سکو بازماند.

در این رشته بعضی نمایش‌ها امیدبخش بودند و حتی رئیس فدراسیون عملکرد بخش ریکرو را در مقطعی «غیرقابل تصور» توصیف کرده بود، اما در نهایت مهم‌ترین معیار بازی‌های آسیایی مدال است و ایران از این رشته سهمی در جدول نهایی نداشت.

برای رشته‌ای که می‌تواند هم در بخش انفرادی و هم تیمی فرصت مدال ایجاد کند، تبدیل نزدیک‌شدن به سکو به «مدال واقعی» باید یکی از اهداف چهار سال آینده باشد.

نباید ۱۹ طلا باعث فراموشی فرصت‌های از دست‌رفته شود

خود کمیته ملی المپیک نیز در گزارش فنی پس از مسابقات پذیرفته است که عملکرد برخی رشته‌ها با سطح انتظارات و ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده همخوانی نداشته و باید رشته‌به‌رشته مورد ارزیابی قرار گیرد.

این ارزیابی اگر قرار است برای آینده مفید باشد، باید از کلی‌گویی فاصله بگیرد.

برای هر فدراسیون باید مشخص شود با چه بودجه‌ای، چند ورزشکار، چند اردوی خارجی و چه هدف مدالی به ناگویا رفته است و نتیجه نهایی تا چه اندازه با آن هدف فاصله داشته است.

در مقابل، فدراسیون‌هایی که فراتر از انتظار نتیجه گرفته‌اند نیز باید شناسایی شوند تا الگوی موفقیت آنها قابل تکرار باشد.

این همان نقطه‌ای است که ناگویا می‌تواند از «یک مسابقه تمام‌شده» به داده‌ای برای برنامه‌ریزی آینده تبدیل شود.

لس‌آنجلس ۲۰۲۸؛ همه ۱۹ طلای ناگویا ارزش یکسان ندارند

مسئله مهم دیگر تفاوت بازی‌های آسیایی و المپیک است.

بخشی از رشته‌هایی که برای ایران در ناگویا مدال تولید کردند، در برنامه المپیک لس‌آنجلس وجود ندارند یا شرایط رقابت جهانی آنها به‌مراتب دشوارتر از آسیاست.

به همین دلیل برای المپیک ۲۰۲۸، صرف شمارش ۱۹ طلای ناگویا کافی نیست.

باید مشخص شود چه تعداد از این مدال‌ها در رشته‌ها و مواد المپیکی به دست آمده‌اند و کدام ورزشکاران واقعاً ظرفیت قرارگرفتن میان بهترین‌های جهان را دارند.

تیراندازی، تیراندازی با کمان، دوومیدانی، وزنه‌برداری، کشتی، تکواندو، ژیمناستیک، قایقرانی و والیبال از این منظر اهمیت متفاوتی پیدا می‌کنند.

ناگویا باید برای این رشته‌ها یک ایستگاه ارزیابی باشد، نه مقصد نهایی.

دوحه ۲۰۳۰؛ حفظ ششمی کافی نیست

برای بازی‌های آسیایی بعدی نیز چالش متفاوت است.

ایران در قرن بیست‌ویکم سابقه کسب ۲۰ طلا در گوانگژو ۲۰۱۰، ۲۱ طلا در اینچئون ۲۰۱۴ و ۲۰ طلا در جاکارتا ۲۰۱۸ را دارد. بنابراین ۱۹ طلای ناگویا اگرچه جهشی جدی نسبت به هانگژو است، هنوز رکورد بهترین دوره‌های اخیر ایران را نشکسته است.

هدف دوحه ۲۰۳۰ نباید فقط تکرار جایگاه ششم باشد.

اگر سه طلای زنان به یک روند پایدار تبدیل شود، ۲۱ رشته مدال‌آور حفظ و تقویت شوند و رشته‌هایی نظیر تیراندازی و تیراندازی با کمان دوباره به سطح بالای آسیا برگردند، امکان افزایش تعداد طلاها وجود دارد.

اما بدون اصلاح نقاط ضعف، رقبایی مانند هند و ازبکستان نیز متوقف نمی‌مانند.

ناگویا تمام شد؛ تحلیل واقعی تازه باید آغاز شود

کاروان «فرشتگان میناب» با ۵۲ مدال و رتبه ششم به کار خود پایان داد؛ نتیجه‌ای که نمی‌توان ارزش آن را نادیده گرفت. شش طلای بیشتر از هانگژو، صعود یک‌پله‌ای، مدال‌آوری در رکورد ۲۱ رشته و بهترین عملکرد تاریخی زنان مجموعه‌ای از پیشرفت‌های واقعی هستند.

اما همین کارنامه یک سوی دیگر هم دارد.

ایران از هدف ۲۵ طلایی اعلام‌شده شش مدال فاصله داشت، تیراندازی تنها یک برنز گرفت، تیراندازی با کمان بدون مدال ماند و برخی فرصت‌های قابل دستیابی در رشته‌های دیگر نیز از دست رفتند.

شاید مهم‌ترین دستاورد ناگویا همین باشد که تصویر آینده ورزش ایران را شفاف‌تر کرد: رشته‌های سنتی همچنان ستون اصلی هستند، اما بزرگ‌ترین ظرفیت رشد در گسترش منابع مدال و به‌خصوص ورزش زنان قرار دارد.

۱۹ طلا باید جشن گرفته شود، اما نباید اجازه داد درخشش آنها مدال‌هایی را که می‌توانست به دست بیاید و نیامد، پنهان کند.

اگر قرار است ناگویا مقدمه موفقیت در لس‌آنجلس ۲۰۲۸ و دوحه ۲۰۳۰ باشد، کار واقعی ورزش ایران نه در مراسم اختتامیه ژاپن، بلکه از روز بعد آن آغاز شده است.