پوستر متفاوت سپاهان همه را غافلگیر کرد؛ نقاشی کودکان دارای اوتیسم جای ستارههای فوتبال را گرفت + عکس
بخش رسانهای باشگاه سپاهان برای بازی هفته هشتم لیگ برتر برابر فجر سپاسی تصمیم گرفت قالب همیشگی پوسترهای قبل از مسابقه را کنار بگذارد.
در فوتبال ایران پوسترهای مسابقه معمولاً با تصاویر بازیکنان سرشناس، ورزشگاه، لوگوی دو باشگاه و عناصر گرافیکی مرتبط با رقابت ساخته میشوند. این بار اما شخصیت اصلی پوستر نه بازیکنان سپاهان بودند و نه یک طراحی حرفهای تبلیغاتی؛ نقاشیهای کودکان دارای اوتیسم مستقیماً در مرکز تصویر قرار گرفتند.
در این آثار، فوتبال و نشانههای سپاهان با همان زبان تصویری کودکانه بازسازی شدهاند و رنگ زرد که هویت بصری اصلی باشگاه اصفهانی است، در بخش قابل توجهی از نقاشیها دیده میشود. سپاهان نیز این آثار را بدون تبدیل کردن آنها به یک عنصر فرعی، در رسانه رسمی باشگاه منتشر کرده است.
همین انتخاب باعث شده پوستر بازی با فجر بیش از آنکه درباره نتیجه و رقابت باشد، درباره دیدهشدن گروهی از کودکان باشد که معمولاً سهم چندانی از فضای تبلیغاتی فوتبال حرفهای ندارند.
هفته ملی کودک؛ چرا زمان این حرکت اهمیت دارد؟
هفته ملی کودک سال ۱۴۰۵ از ۱۵ تا ۲۱ مهرماه برگزار میشود.
براساس دستورالعمل منتشرشده از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، در برنامههای امسال بر مشارکت واقعی کودکان، عدالت فرهنگی، توجه به سلامت روان و اجرای فعالیتهایی تأکید شده که حضور کودک صرفاً نمایشی نباشد.
در استان اصفهان نیز برنامههای این هفته با محورهایی مانند خلاقیت، فراگیری فرهنگی، حقوق کودک و نوجوان، خانواده و عاملیت کودکان برگزار میشود. مدیرکل کانون پرورش فکری استان گفته هدف این است که فعالیتها تنها به مرکز استان یا گروههای مشخص محدود نماند و کودکان در مناطق و شرایط مختلف بتوانند در برنامهها مشارکت کنند.
از این منظر، تصمیم سپاهان با فضای کلی هفته ملی کودک همخوانی دارد.
باشگاه فقط نام هفته کودک را روی پوستر درج نکرده؛ بلکه بخشی از مهمترین فضای رسانهای خود پیش از یک مسابقه لیگ برتری را عملاً به آثار کودکان اختصاص داده است.
چرا این پوستر از تبلیغات معمول فوتبالی متفاوت است؟
پوستر پیش از مسابقه برای باشگاههای بزرگ فقط یک تصویر ساده نیست.
این پوسترها هزاران بار در شبکههای اجتماعی دیده و بازنشر میشوند و در بسیاری از موارد یکی از اولین محتواهایی هستند که فضای یک بازی را برای هواداران شکل میدهند.
به همین دلیل سپردن چنین فضایی به نقاشی کودکان میتواند ارزش رسانهای بیشتری از برگزاری یک مراسم نمادین کوتاه داشته باشد.
در اینجا کودک تماشاگر یک برنامه نیست؛ اثر او خودِ محتوای اصلی باشگاه شده است.
این تفاوت مهمی است.
در بسیاری از کمپینهای مسئولیت اجتماعی، تصویر کودکان در حاشیه یک پیام تبلیغاتی قرار میگیرد، اما سپاهان این بار بخش اصلی هویت بصری مسابقه را از آنها گرفته است؛ اقدامی که میتواند به دیدهشدن توانایی هنری کودکان دارای اوتیسم کمک کند، بدون اینکه ضرورتاً آنها را فقط از زاویه محدودیت معرفی کند.
فوتبال از نگاه کودکان؛ وقتی نتیجه مهمترین موضوع پوستر نیست
نقاشیهای منتشرشده پیچیدگی بصری پوسترهای حرفهای را ندارند و اساس جذابیت آنها دقیقاً همین مسئله است.
زمین فوتبال، بازیکنان، توپ و رنگهای زرد از نگاه کودکان شکل گرفتهاند و نتیجه تصویری است که شباهتی به تبلیغات معمول یک مسابقه حساس لیگ ندارد.
این نوع روایت حتی فضای عاطفی متفاوتی نیز ایجاد میکند.
فوتبال حرفهای معمولاً حول برد و باخت، فشار هوادار، رقابت مربیان و جدول لیگ تعریف میشود. پوستر سپاهان برای چند ساعت این زبان را کنار گذاشته و مسابقه را بهانهای برای نمایش خلاقیت کودکان کرده است.
همین تضاد باعث شده اقدام باشگاه بازتاب رسانهای پیدا کند و رسانههای ورزشی نیز آن را بهعنوان یکی از اتفاقات متفاوت پیش از هفته هشتم پوشش دهند.
سپاهان در زمین اما یک بازی کاملاً جدی دارد
فضای متفاوت پوستر نباید حساسیت ورزشی مسابقه را پنهان کند.
سپاهان پنجشنبه ۱۶ مهر در ورزشگاه نقش جهان میزبان فجر شهید سپاسی است. برنامه زنده مسابقات، زمان شروع بازی را ۱۸:۴۵ ثبت کرده است.
سپاهان پیش از این مسابقه در رتبه پنجم جدول قرار گرفته و طبق گزارش ورزش سه، شش امتیاز با تراکتور صدرنشین فاصله دارد. بنابراین تیم محرم نویدکیا برای نزدیک ماندن به بالای جدول به سه امتیاز بازی خانگی نیاز جدی دارد.
از این جهت دو تصویر متفاوت در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ بیرون زمین یک کمپین آرام و اجتماعی و داخل زمین یک مسابقه مهم برای موقعیت سپاهان در جدول.
همین ترکیب شاید باعث شده پوستر بیش از یک اقدام مناسبتی دیده شود.
باشگاههای فوتبال و مسئولیت اجتماعی؛ فراتر از نتیجه مسابقه
باشگاههای بزرگ ورزشی به دلیل تعداد زیاد مخاطبان، ظرفیتی دارند که بسیاری از نهادهای فرهنگی از آن برخوردار نیستند.
یک پست در صفحه رسمی سپاهان ممکن است در مدت کوتاهی به تعداد زیادی از هواداران برسد. وقتی چنین تریبونی در اختیار یک موضوع اجتماعی قرار میگیرد، دامنه دیدهشدن آن نیز چند برابر میشود.
اما مسئولیت اجتماعی زمانی اثرگذاری بیشتری پیدا میکند که مقطعی و مناسبتی باقی نماند.
اگر استفاده از نقاشی کودکان دارای اوتیسم به همکاریهای مستمر، دعوت آنها به مسابقات، برگزاری کارگاههای ورزشی و هنری یا مناسبسازی تجربه حضور در ورزشگاه منتهی شود، اقدام امروز میتواند نقطه شروع یک برنامه گستردهتر باشد.
در غیر این صورت خطر آن وجود دارد که یک ایده جذاب رسانهای تنها به همان چند پوستر محدود شود.
بنابراین ارزش بلندمدت حرکت سپاهان را اقدامات بعدی باشگاه مشخص خواهد کرد.
اوتیسم را نباید فقط در مناسبتها دید
یکی از نقاط مثبت این کمپین، تمرکز روی اثر هنری کودکان است، نه صرفاً معرفی آنها با یک برچسب.
کودکان دارای اوتیسم نیز مانند دیگر کودکان علایق، تواناییها و شیوههای متفاوتی برای بیان خود دارند و هنر میتواند یکی از همین ابزارهای بیان باشد.
از این منظر، استفاده از آثار آنها در یک فضای عمومی و پرمخاطب، نوعی تغییر زاویه دید ایجاد میکند: مخاطب پیش از آنکه با یک پیام درباره اوتیسم مواجه شود، با یک نقاشی فوتبال روبهرو میشود که خالق آن یک کودک دارای اوتیسم است.
این تفاوت ظریف اما مهم است.
تمرکز از «محدودیت» به «توانایی و مشارکت» منتقل میشود؛ رویکردی که با تأکید برنامههای هفته ملی کودک بر فراگیری فرهنگی و مشارکت واقعی کودکان نیز همخوانی دارد.
رنگ زرد این بار معنای دیگری پیدا کرد
برای سپاهان، زرد سالها نماد هویت باشگاه، سکوهای نقش جهان و پیراهن تیم بوده است.
اما در پوسترهای جدید همین رنگ در قالب نقاشی کودکان ظاهر شده و معنای متفاوتی پیدا کرده است.
این بار زرد نه فقط نشانه رقابت با یک حریف، بلکه بخشی از یک روایت اجتماعی شده است.
شاید به همین دلیل این پوسترها بیش از بسیاری از طراحیهای پرهزینه باشگاهی مورد توجه قرار گرفتهاند؛ زیرا پیام آنها بدون نیاز به شعارهای طولانی منتقل میشود.
سپاهان فردا در نقش جهان برای سه امتیاز مقابل فجر سپاسی وارد زمین میشود، اما پیش از شروع مسابقه یک برد متفاوت ثبت کرده است: برای چند ساعت، قاب پرمخاطب فوتبال حرفهای را از ستارهها گرفت و به نقاشی کودکانی سپرد که این بار نه در حاشیه، بلکه در مرکز تصویر قرار گرفتند.
اگر باشگاه این مسیر را ادامه دهد، پوستر هفته هشتم میتواند بیش از یک اقدام مناسبتی باقی بماند و به نمونهای از نحوه استفاده باشگاههای پرهوادار از قدرت رسانهای فوتبال برای دیدهشدن گروههای مختلف جامعه تبدیل شود.
