خبر مهم برای بازار گوشت قرمز؛ عرضه ۳۰ درصد افزایش یافت، قیمت گوشت گوسفندی و گوساله ارزان میشود؟ + جدول
بازار دام زنده و گوشت قرمز در سومین هفته مهرماه ۱۴۰۵ نشانههایی از بهبود شرایط تولید و عرضه را تجربه میکند؛ اتفاقی که میتواند در ماههای آینده بر روند قیمت محصولات پروتئینی اثرگذار باشد.
منصور پوریان، رئیس شورای تأمینکنندگان دام، در تازهترین اظهارات خود اعلام کرده است که میزان عرضه دام و گوشت قرمز نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافته است.
به گفته وی، با وجود گذشت تنها دو هفته از فصل پاییز، شرایط تولید داخلی مناسب ارزیابی میشود و گزارشهای دریافتی از مناطق دامخیز نیز از بهبود وضعیت زایش دام حکایت دارند.
این افزایش عرضه در شرایطی رخ داده که بازار گوشت قرمز طی ماههای گذشته با محدودیت قدرت خرید خانوارها مواجه بوده است.
با وجود بهبود تأمین محصول، هنوز نمیتوان با قطعیت از آغاز روند کاهش قیمت گوشت سخن گفت؛ زیرا افزایش عرضه در سطح تولیدکننده لزوماً با همان سرعت به کاهش قیمت در فروشگاههای خردهفروشی منجر نمیشود.
نکته مهم دیگر آن است که رشد ۳۰ درصدی اعلامشده، مقایسه میزان عرضه با مدت مشابه سال گذشته است و به معنای کاهش ۳۰ درصدی قیمت گوشت در آینده نیست.
قیمت دام زنده امروز سهشنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵ چقدر است؟
طبق ارقام اعلامشده از سوی رئیس شورای تأمینکنندگان دام، قیمت دام زنده در گروههای مختلف متفاوت است.
دام سبک پرواری با نرخ ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان در هر کیلوگرم عرضه میشود، در حالی که نرخ برهمیش بین ۴۹۰ تا ۵۵۰ هزار تومان قرار دارد.
در بازار دام سنگین نیز قیمت گوساله پرواری با وزن ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلوگرم، بین ۶۷۰ تا ۷۱۰ هزار تومان اعلام شده است.
جدول قیمت دام زنده و گوساله در مهر ۱۴۰۵
| نوع دام | قیمت هر کیلوگرم (تومان) |
|---|---|
| دام سبک پرواری | ۶۸۰٬۰۰۰ تا ۷۲۰٬۰۰۰ |
| برهمیش | ۴۹۰٬۰۰۰ تا ۵۵۰٬۰۰۰ |
| گوساله پرواری ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلوگرمی | ۶۷۰٬۰۰۰ تا ۷۱۰٬۰۰۰ |
| گاو | ۵۰۰٬۰۰۰ تا ۵۵۰٬۰۰۰ |
| گاومیش | ۵۵۰٬۰۰۰ تا ۶۰۰٬۰۰۰ |
این نرخها مربوط به هر کیلوگرم وزن زنده دام هستند و نباید با قیمت گوشت پاکشده در قصابیها یکسان در نظر گرفته شوند.
همچنین گزارش قیمت دام زنده در روز ۲۱ مهر نشان میدهد که در میان نرخهای استانی اعلامشده، گوسفند زنده در خراسان رضوی به ۷۰۹ هزار تومان و در قم به ۶۹۹ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
در بازار گوساله نیز تهران با قیمت ۷۱۵ هزار تومان در میان بالاترین نرخهای گزارششده قرار دارد، در حالی که قیمت گوساله در قم و یزد ۶۶۵ هزار تومان اعلام شده است.
این اختلاف قیمت نشاندهنده تأثیر عواملی مانند هزینه حملونقل، شرایط منطقهای تولید، کیفیت و وزن دام و میزان عرضه و تقاضای محلی است.
چرا افزایش عرضه دام هنوز باعث ارزانی گوشت نشده است؟
یکی از مهمترین پرسشهای مصرفکنندگان این است که چرا با وجود افزایش عرضه دام، قیمت گوشت در فروشگاهها همچنان بالاست.
برای پاسخ به این پرسش باید زنجیره تولید تا مصرف گوشت قرمز بررسی شود.
قیمت دام زنده تنها یکی از اجزای تعیینکننده قیمت نهایی گوشت محسوب میشود. پس از خرید دام، هزینههایی مانند کشتار، تبدیل لاشه به قطعات مصرفی، حملونقل، سردخانه، بستهبندی و توزیع به قیمت تمامشده اضافه میشوند.
از سوی دیگر، تمام وزن زنده دام به گوشت قابلعرضه در فروشگاه تبدیل نمیشود و بخشی از وزن دام به پوست، استخوان، احشا و سایر اجزا اختصاص دارد.
در نتیجه، مقایسه مستقیم قیمت هر کیلوگرم دام زنده با یک کیلوگرم گوشت بدون استخوان، تصویری دقیق از سود فروشندگان ارائه نمیدهد.
عامل مهم دیگر، وضعیت تقاضاست. وقتی قیمت گوشت نسبت به درآمد خانوارها افزایش زیادی پیدا میکند، مصرفکنندگان ممکن است مقدار خرید خود را کاهش دهند یا به سراغ منابع پروتئینی ارزانتر بروند.
در چنین شرایطی، ثبات قیمت ممکن است بیش از آنکه حاصل تعادل کامل بازار باشد، نتیجه کاهش توان خرید مصرفکنندگان باشد.
جمعیت دام سبک ایران به ۶۸ میلیون رأس رسید
یکی دیگر از نکات مهم اظهارات پوریان به ظرفیت دامپروری کشور مربوط میشود.
رئیس شورای تأمینکنندگان دام جمعیت دام سبک کشور را حدود ۶۸ میلیون رأس اعلام کرده است.
به گفته وی، جمعیت دام سنگین نیز در حدود ۵.۵ میلیون رأس قرار دارد و آمار حدود ۱.۵ میلیون رأس گوساله و گاو بومی نیز مطرح شده است.
البته برای جمعبندی این ارقام باید محدوده آماری هر گروه مشخص باشد تا از شمارش مضاعف دامها جلوگیری شود.
پوریان همچنین به گزارشهایی از چندقلوزایی دام در مناطق جنوب غربی کشور اشاره کرده و آن را نشانهای مثبت برای آینده تولید دانسته است.
افزایش زایش میتواند در میانمدت ظرفیت عرضه دام پرواری را تقویت کند، اما اثر آن فوری نیست؛ زیرا دامهای متولدشده باید دوره رشد و پرواربندی را طی کنند تا وارد بازار مصرف شوند.
علاوه بر تعداد دام، دسترسی به خوراک، وضعیت مراتع، هزینه نهادهها و سلامت دامها نیز در تعیین تولید واقعی گوشت نقش اساسی دارند.
نیاز ماهانه ایران به گوشت قرمز چقدر است؟
یکی از مهمترین بخشهای سخنان رئیس شورای تأمینکنندگان دام، اعلام میزان نیاز کشور به گوشت قرمز است.
به گفته پوریان، نیاز ماهانه کشور به گوشت قرمز بین ۵۸ تا ۶۰ هزار تن برآورد میشود.
او معتقد است اگر میزان تولید ماهانه به حدود ۵۰ هزار تن برسد، شرایط برای نزدیک شدن عرضه و تقاضا و ایجاد ثبات بیشتر در بازار فراهم خواهد شد.
با این حال، مقایسه این دو عدد نشان میدهد که حتی در صورت تحقق تولید ۵۰ هزار تنی، فاصلهای معادل ۸ تا ۱۰ هزار تن میان تولید داخلی و نیاز ماهانه اعلامشده باقی میماند.
این فاصله باید از مسیرهایی مانند عرضه ذخایر، واردات یا افزایش بیشتر تولید داخلی مدیریت شود.
همچنین طبق برآورد پوریان، در برخی مناسبتهای خاص، نیاز ماهانه بازار ممکن است تا حدود ۷۰ هزار تن افزایش پیدا کند.
بنابراین رشد تولید داخلی، هرچند اتفاقی مثبت برای امنیت غذایی کشور است، اما بهتنهایی تضمینکننده خودکفایی کامل یا کاهش فوری قیمتها نخواهد بود.
واردات گوشت قرمز کمتر میشود؟
رئیس شورای تأمینکنندگان دام معتقد است با توجه به نوسانات نرخ ارز، واردات گوشت در شرایط فعلی از نظر اقتصادی جذابیت کمتری پیدا کرده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که قیمت نهایی گوشت وارداتی به نرخ ارز، هزینه حمل، بیمه، تأمین و توزیع وابسته است.
افزایش قیمت ارز میتواند مزیت قیمتی محصولات وارداتی را کاهش دهد و حتی باعث شود قیمت برخی اقلام خارجی به محصولات داخلی نزدیک شود.
با این حال، حذف یا کاهش ناگهانی واردات بدون اطمینان از کفایت عرضه داخلی ممکن است خطر ایجاد فشار قیمتی را افزایش دهد.
بنابراین واردات هدفمند، در کنار تقویت تولید داخلی، میتواند همچنان یکی از ابزارهای مدیریت بازار در دورههای افزایش مصرف باشد.
پیشبینی قیمت گوشت قرمز در نیمه دوم سال ۱۴۰۵
با توجه به افزایش عرضه دام، بهبود شرایط زایش و ثبات نسبی قیمت در بخش تولید، سه سناریو برای بازار گوشت قرمز در ماههای آینده قابل بررسی است.
سناریوی نخست؛ ثبات قیمت گوشت: اگر عرضه داخلی مطابق پیشبینیها افزایش یابد و هزینههای تولید جهش جدیدی نداشته باشد، بازار میتواند وارد دورهای از ثبات نسبی شود.
سناریوی دوم؛ کاهش محدود قیمتها: در صورت افزایش رقابت میان عرضهکنندگان، کاهش هزینه واسطهگری و تقویت عرضه مستقیم، امکان تعدیل قیمت برخی قطعات گوشت وجود خواهد داشت.
سناریوی سوم؛ بازگشت فشار افزایشی: چنانچه هزینه خوراک دام، حملونقل یا سایر نهادههای تولید افزایش یابد، ممکن است بخشی از اثر مثبت رشد عرضه خنثی شود.
در شرایط کنونی، ثبات نسبی همراه با احتمال تعدیل محدود قیمتها، سناریویی محتاطانهتر از پیشبینی کاهش شدید نرخهاست.
البته تحقق هر سناریو به میزان واقعی تولید، شرایط توزیع و روند تقاضای مصرفکنندگان وابسته خواهد بود.
آیا گوشت قرمز دوباره به سفره خانوارها بازمیگردد؟
آنچه در نهایت برای خانوارها اهمیت دارد، تنها افزایش تولید یا تعداد دامهای موجود نیست؛ بلکه امکان خرید گوشت با قیمت متناسب با درآمد است.
پوریان نیز در اظهارات خود تأکید کرده که اگرچه در برخی مراکز پرمصرف تغییر محسوسی در میزان مصرف مشاهده نشده، اما خانوارها با محدودیت مصرف مواجه هستند.
این مسئله نشان میدهد برای بهبود دسترسی مردم به گوشت قرمز، علاوه بر افزایش عرضه، تقویت قدرت خرید و اصلاح شبکه توزیع اهمیت دارد.
در همین راستا، کاهش هزینههای غیرضروری زنجیره تأمین، گسترش رقابت در خردهفروشی و حمایت هدفمند از خانوارهای کمدرآمد میتواند به انتقال بهتر اثر افزایش تولید به سفره مردم کمک کند.
جمعبندی: افزایش ۳۰ درصدی عرضه دام و گوشت قرمز، خبر امیدوارکنندهای برای بازار پروتئین کشور در مهر ۱۴۰۵ محسوب میشود. با این حال، قیمت دام سبک پرواری همچنان تا ۷۲۰ هزار تومان و گوساله پرواری تا ۷۱۰ هزار تومان در هر کیلوگرم اعلام شده است. بهبود شرایط تولید میتواند زمینه ثبات و حتی کاهش محدود قیمتها را فراهم کند، اما کاهش محسوس بهای گوشت برای مصرفکننده زمانی اتفاق میافتد که رشد عرضه با کنترل هزینههای تولید، توزیع کارآمد و تقویت قدرت خرید خانوارها همراه شود.