بازار جهانی انرژی معاملات هفته جدید را با کاهش قیمت نفت آغاز کرد؛ اتفاقی که پس از رشد قابل‌توجه قیمت‌ها در روزهای پایانی هفته گذشته رخ داد.

بر اساس گزارش رویترز، قیمت معاملات آتی نفت خام برنت در نخستین ساعات معاملات دوشنبه با کاهش یک دلار و ۴۳ سنت، معادل ۱.۳۰ درصد، به ۱۰۸ دلار و ۴۳ سنت برای هر بشکه رسید.

همچنین نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا با افت ۵۳ سنتی، معادل ۰.۵۲ درصد، در سطح ۱۰۰ دلار و ۸۸ سنت معامله شد.

با ادامه معاملات، فشار فروش افزایش یافت و قیمت‌ها افت بیشتری را تجربه کردند.

در به‌روزرسانی بعدی رویترز در ساعت ۰۶:۱۹ به وقت گرینویچ، قیمت برنت به ۱۰۷ دلار و ۵۷ سنت و نفت آمریکا به ۹۹ دلار و ۴۶ سنت رسید.

جدول قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ مهر ۱۴۰۵

افت امروز در شرایطی ثبت شده که نفت برنت در معاملات جمعه ۱۶ اکتبر تا سطح ۱۱۰ دلار افزایش یافته بود؛ بالاترین محدوده قیمتی این شاخص از ۱۹ مه ۲۰۲۶.

بنابراین کاهش امروز را باید در چارچوب اصلاح قیمت پس از یک رشد سریع نیز بررسی کرد، نه صرفاً نشانه پایان نگرانی‌های بازار انرژی.

چرا قیمت نفت امروز سقوط کرد؟ تصمیم ترامپ درباره روسیه

مهم‌ترین عامل کاهش قیمت نفت، تصمیم تازه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره تحریم‌های روسیه است.

ترامپ روز جمعه ۱۶ اکتبر فرمان اجرایی جدیدی را امضا کرد که بر اساس آن، اجرای بخش‌های مهمی از تحریم‌ها و تعرفه‌های پیش‌بینی‌شده در قانون موسوم به «گراهام» کنار گذاشته می‌شود.

این قانون که ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ به امضای ترامپ رسیده بود، با هدف افزایش فشار اقتصادی بر روسیه به دلیل جنگ اوکراین تدوین شده است.

بر اساس متن رسمی فرمان منتشرشده در وب‌سایت کاخ سفید، مقررات قانون گراهام شامل تعرفه‌های سنگین بر کالاهای روسی و همچنین فشار تعرفه‌ای بر برخی خریداران بزرگ نفت و گاز روسیه است.

بااین‌حال، رئیس‌جمهور آمریکا از اختیار قانونی خود برای معافیت بخش مهمی از این اقدامات استفاده کرده است.

نکته مهم اینکه این تصمیم به معنای لغو تمام تحریم‌های گذشته آمریکا علیه روسیه نیست؛ بلکه معافیت‌های مشخصی در ارتباط با قانون جدید اعمال شده‌اند.

انتشار این فرمان موجب شد معامله‌گران احتمال افزایش صادرات انرژی روسیه و کاهش فشار بر بازار جهانی سوخت را در محاسبات خود لحاظ کنند.

مهلت ۶۰ روزه آمریکا برای بررسی تحریم‌های روسیه؛ بازار نفت منتظر چه تصمیمی است؟

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرده است که دولت ترامپ قصد دارد طی دوره‌ای حداکثر ۶۰ روزه، پیامدهای اقتصادی اعمال تحریم‌ها و تعرفه‌های جدید علیه روسیه را بررسی کند.

به گفته روبیو، این ارزیابی تنها به اقتصاد آمریکا محدود نیست و تأثیر احتمالی اقدامات تجاری و تحریمی بر اقتصاد جهانی را نیز شامل می‌شود.

البته این مهلت ۶۰ روزه به معنای پایان خودکار معافیت‌ها پس از این دوره نیست. فرمان اجرایی ترامپ برای معافیت‌ها تاریخ انقضای مشخصی تعیین نکرده و بازنگری در آن‌ها به تصمیم مقام‌های مسئول آمریکا وابسته است.

به همین دلیل، بازار همچنان با عدم قطعیت درباره مدت اجرای معافیت‌ها و دامنه واقعی افزایش صادرات روسیه روبه‌روست.

توافق ترامپ و پوتین برای صادرات گازوئیل؛ روسیه به بازار انرژی بازمی‌گردد؟

یکی دیگر از تحولات تأثیرگذار بر بازار نفت، توافق آمریکا و روسیه درباره افزایش عرضه گازوئیل است.

بر اساس گزارش رویترز، توافق دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین می‌تواند زمینه صادرات حدود ۲.۳ میلیون بشکه گازوئیل روسیه در مرحله نخست و افزایش تدریجی آن تا حدود ۷.۶ میلیون بشکه در ماه را فراهم کند.

مقامات دولت آمریکا معتقدند این توافق می‌تواند به افزایش دسترسی بازار به سوخت و کاهش فشار قیمت‌ها کمک کند.

در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نسبت به پیامدهای این تصمیم هشدار داده و آن را اقدامی آسیب‌زا برای موقعیت اوکراین توصیف کرده است.

از منظر اقتصادی، افزایش صادرات گازوئیل روسیه می‌تواند بخشی از محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی را کاهش دهد.

بااین‌حال، افزایش عرضه گازوئیل دقیقاً معادل افزایش عرضه نفت خام نیست. میزان اثرگذاری این توافق بر قیمت نفت به ظرفیت پالایشگاه‌ها، مسیرهای حمل‌ونقل و حجم واقعی صادرات وابسته خواهد بود.

بحران تنگه هرمز؛ صادرات نفت خلیج فارس بیش از نصف کاهش یافت

در حالی که تصمیم ترامپ درباره روسیه فشار کاهشی بر قیمت نفت ایجاد کرده، تحولات امنیتی خاورمیانه همچنان عامل مهم حمایت از قیمت‌ها محسوب می‌شود.

بر اساس گزارش شرکت تحلیل داده‌های کپلر که رویترز منتشر کرده است، میانگین هفت‌روزه جریان نفت خام صادراتی از خلیج فارس در هفته گذشته به حدود ۸.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.

این رقم در هفته قبل از آن بیش از ۲۰ میلیون بشکه در روز بود.

این کاهش شدید در شرایطی اتفاق افتاده که حملات به کشتی‌های تجاری و افزایش خطرات عبور از آبراه‌های منطقه، فعالیت شرکت‌های کشتیرانی را دشوارتر کرده است.

طبق اطلاعات کپلر، دست‌کم ۱۰ حادثه تأییدشده برای کشتی‌های تجاری در هفته گذشته گزارش شده است.

چنین شرایطی باعث افزایش هزینه بیمه، حمل‌ونقل و ریسک تحویل محموله‌های نفتی می‌شود.

چرا با وجود کاهش صادرات خلیج فارس، قیمت نفت پایین آمد؟

در نگاه نخست ممکن است کاهش شدید صادرات منطقه با افت قیمت نفت تناقض داشته باشد.

اما قیمت معاملات آتی نفت تنها تحت تأثیر مقدار نفت موجود در بازار نیست؛ بلکه انتظارات معامله‌گران از عرضه آینده، میزان تقاضا و تحولات سیاسی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

در روزهای گذشته، خطر اختلال در صادرات خاورمیانه موجب افزایش قیمت نفت شد و برنت را به مرز ۱۱۰ دلار رساند.

پس از انتشار خبر معافیت‌های آمریکا برای روسیه، معامله‌گران احتمال ورود عرضه بیشتر به بازار را مطرح کردند و بخشی از موقعیت‌های خرید خود را بستند.

تحلیلگران شرکت ANZ نیز معتقدند بخشی از افت امروز می‌تواند ناشی از اصلاح تکنیکال پس از رشد قابل‌توجه هفته گذشته باشد.

بااین‌حال، تا زمانی که مشکلات واقعی حمل‌ونقل و صادرات نفت برطرف نشوند، فشار ناشی از کمبود عرضه ممکن است همچنان بر بازار باقی بماند.

پیش‌بینی قیمت نفت در هفته آینده؛ برنت دوباره ۱۱۰ دلار می‌شود؟

با توجه به شرایط فعلی، سه سناریو برای حرکت قیمت نفت در روزهای آینده قابل بررسی است.

در سناریوی نخست، اگر اجرای معافیت‌های تحریمی به افزایش واقعی صادرات روسیه منجر شود و تنش‌های خاورمیانه تشدید نشوند، احتمال تداوم فشار فروش در بازار نفت وجود دارد.

در سناریوی دوم، افزایش دوباره حملات به نفتکش‌ها یا اختلال جدی‌تر در مسیرهای صادرات خلیج فارس می‌تواند موجب رشد تقاضای احتیاطی و بازگشت قیمت برنت به محدوده ۱۱۰ دلار شود.

در سناریوی سوم، بازار ممکن است در شرایطی نوسانی و بدون روند مشخص باقی بماند؛ زیرا دو عامل افزایش احتمالی عرضه روسیه و محدودیت صادرات خاورمیانه در جهت مخالف یکدیگر عمل می‌کنند.

بانک DBS در تحلیل خود پیش‌بینی کرده که قیمت نفت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند عمدتاً در محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار نوسان کند.

این محدوده صرفاً برآورد تحلیلی است و نباید آن را کف یا سقف تضمین‌شده قیمت در نظر گرفت.

کاهش قیمت نفت چه تأثیری بر اقتصاد ایران دارد؟

برای اقتصاد ایران، نوسانات قیمت جهانی نفت اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا درآمدهای نفتی و هزینه‌های تجارت انرژی از تحولات این بازار تأثیر می‌پذیرند.

در حالت معمول، افزایش قیمت جهانی نفت می‌تواند ارزش بالقوه صادرات نفتی را بالا ببرد، اما این موضوع به حجم صادرات، تخفیف‌های فروش، هزینه حمل‌ونقل و امکان دریافت درآمد نیز وابسته است.

در شرایط فعلی، خطرات حمل‌ونقل دریایی و تغییر سیاست‌های تحریمی آمریکا می‌توانند تأثیری هم‌اندازه یا حتی بیشتر از تغییر قیمت شاخص برنت داشته باشند.

بنابراین افزایش قیمت نفت جهانی الزاماً به معنای رشد متناسب درآمد نفتی ایران نیست.

از سوی دیگر، ادامه قیمت‌های بالای انرژی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و تولید کالاها را در بازارهای بین‌المللی افزایش دهد و فشارهای تورمی ایجاد کند.

چشم‌انداز بازار جهانی نفت؛ بحران انرژی هنوز پایان نیافته است

معاملات روز دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار نفت پس از جهش هفته گذشته، بار دیگر به تحولات سیاست خارجی آمریکا واکنش نشان داده است.

تصمیم ترامپ برای معافیت بخش مهمی از تحریم‌های جدید روسیه، امید به افزایش عرضه را تقویت کرده و به کاهش قیمت برنت و نفت آمریکا منجر شده است.

اما هم‌زمان، کاهش جریان صادرات نفت خلیج فارس، افزایش خطر حمله به کشتی‌های تجاری و هزینه بالای حمل‌ونقل نشان می‌دهد مشکلات بنیادین بازار انرژی همچنان پابرجاست.

در مجموع، کاهش قیمت نفت به محدوده ۱۰۷ دلار را نمی‌توان به معنای پایان بحران جهانی انرژی دانست. تا زمانی که مسیرهای صادرات خاورمیانه به ثبات نرسند و حجم واقعی عرضه روسیه مشخص نشود، بازار مستعد نوسانات شدید باقی خواهد ماند.

اکنون دو عامل بیش از همه برای معامله‌گران اهمیت دارند: تصمیم نهایی دولت آمریکا درباره تحریم‌های روسیه و وضعیت امنیت کشتیرانی در خلیج فارس. تغییر در هر یک از این متغیرها می‌تواند جهت معاملات نفت در روزهای آینده را به‌سرعت تغییر دهد.