فولاد ایرانیان
پیام مهم پزشکیان به صادرکنندگان در روز ملی صادرات؛ اختیارات واگذار شد، موانع تجارت ایران چه می‌شود؟
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، امروز چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ در مراسم روز ملی صادرات با تأکید بر حمایت دولت از فعالان اقتصادی، از واگذاری اختیارات به استانداران و وزرا برای رفع موانع تجارت خبر داد. او با اشاره به فشارهای ناشی از جنگ و تحریم‌های آمریکا اعلام کرد که ایران قصد آغاز جنگ ندارد، اما در برابر فشارهای خارجی نیز عقب‌نشینی نخواهد کرد. رئیس‌جمهور همچنین از تلاش صادرکنندگان برای حفظ فعالیت‌های اقتصادی کشور قدردانی کرد و در پایان مراسم به ۱۳ صادرکننده ممتاز ملی لوح تقدیر و تندیس اهدا شد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که صادرکنندگان ایرانی همچنان با مشکلاتی مانند بازگشت ارز صادراتی، هزینه حمل‌ونقل، محدودیت‌های تجاری و مقررات اداری روبه‌رو هستند. اکنون مهم‌ترین پرسش این است که آیا وعده‌های تازه دولت می‌تواند به کاهش موانع صادرات غیرنفتی و بهبود تجارت خارجی ایران منجر شود؟
۱۵:۱۰ - ۲۹ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
سی‌امین آیین روز ملی صادرات امروز با حضور مسعود پزشکیان، وزیر صنعت، معدن و تجارت، وزیر امور خارجه و جمعی از تولیدکنندگان، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی در سالن اجلاس سران برگزار شد.
رئیس‌جمهور در این مراسم با گرامیداشت یاد کشته‌شدگان جنگ و رهبر پیشین جمهوری اسلامی، از نقش فعالان اقتصادی در ادامه فعالیت‌های تولیدی و تجاری کشور قدردانی کرد.
پزشکیان با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی، صادرکنندگان را از عوامل مهم حفظ فعالیت اقتصادی در دوره فشارهای خارجی دانست.
او همچنین اظهار داشت که به باور وی، پایداری ایران در برابر فشارها باعث تغییر نگاه برخی کشورها به توانایی‌های اقتصادی و سیاسی ایران شده است.
با این حال، این ارزیابی رئیس‌جمهور درباره تغییر نگاه دیگر کشورهاست و برای سنجش میزان تغییر روابط تجاری ایران با شرکای خارجی، باید آمار مبادلات و قراردادهای اقتصادی نیز بررسی شود.
واگذاری اختیارات به استانداران؛ تصمیم تازه دولت برای رفع موانع صادرات
یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان پزشکیان، تأکید بر تفویض اختیارات اجرایی به مدیران استانی و وزرا بود.
رئیس‌جمهور توضیح داد که دولت در شرایط جنگی تلاش کرده است بخشی از تصمیم‌گیری‌ها را به سطوح منطقه‌ای منتقل کند تا مشکلات فعالان اقتصادی با سرعت بیشتری بررسی شوند.
به گفته او، تغییر برخی مقررات متناسب با شرایط اضطراری نیز با هدف جلوگیری از توقف فعالیت‌های تولیدی و تجاری انجام شده است.
پزشکیان اعلام کرد که این رویکرد باید در مسیر تسهیل تجارت و صادرات ادامه پیدا کند.
از منظر اقتصادی، تفویض اختیارات می‌تواند در کاهش زمان رسیدگی به درخواست‌های فعالان تجاری مؤثر باشد.
برای مثال، اگر تصمیم‌گیری درباره برخی مجوزهای اجرایی یا هماهنگی‌های استانی در همان منطقه انجام شود، صادرکنندگان ممکن است کمتر به مکاتبات طولانی با دستگاه‌های مستقر در تهران نیاز داشته باشند.
با این حال، میزان اثربخشی این سیاست به حدود قانونی اختیارات واگذارشده، نحوه هماهنگی دستگاه‌ها و اجرای واقعی تصمیمات بستگی دارد.
بنابراین اعلام واگذاری اختیارات به‌تنهایی به معنای برطرف شدن تمام موانع صادراتی نیست.
پزشکیان درباره جنگ و تحریم‌های آمریکا چه گفت؟
بخش دیگری از سخنان رئیس‌جمهور به تحولات سیاسی و امنیتی و تأثیر آنها بر اقتصاد ایران اختصاص داشت.
پزشکیان با اشاره به حملات نظامی و تحریم‌های آمریکا، تأکید کرد که دولت ایران قصد آغاز جنگ ندارد، اما در برابر فشارهایی که آنها را غیرقابل‌قبول می‌داند نیز تسلیم نخواهد شد.
او همچنین سیاست‌های آمریکا را از عوامل تشدید تنش‌های منطقه‌ای توصیف کرد.
این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که تحریم‌های مالی، محدودیت‌های بانکی و اختلال در برخی مسیرهای حمل‌ونقل بر تجارت خارجی ایران تأثیر گذاشته‌اند.
از منظر اقتصادی، ادامه تنش‌های خارجی می‌تواند هزینه بیمه، حمل کالا، نقل‌وانتقال پول و انعقاد قراردادهای بین‌المللی را افزایش دهد.
در مقابل، حفظ دسترسی به مسیرهای امن تجاری و کاهش موانع پرداخت می‌تواند به صادرکنندگان برای انجام تعهدات و حفظ بازارهای خارجی کمک کند.
به همین دلیل، فعالان اقتصادی علاوه بر مواضع سیاسی دولت، به آثار عملی تحولات دیپلماتیک بر تجارت نیاز دارند.
مهم‌ترین مشکلات صادرکنندگان ایرانی در مهر ۱۴۰۵ چیست؟
بررسی گزارش‌های منتشرشده در آستانه روز ملی صادرات نشان می‌دهد صادرکنندگان کشور با مجموعه‌ای از چالش‌های داخلی و خارجی مواجه هستند.
در گزارش روز ۲۹ مهر شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، فعالان صادراتی از مشکلات سیاست‌های ارزی، دشواری بازگشت ارز و اختلال در مسیرهای زمینی تجارت سخن گفته‌اند.
همچنین موضوع مقررات مربوط به تعهدات ارزی همچنان یکی از اختلافات مهم میان بخش خصوصی و نهادهای سیاست‌گذار است.
بازگشت ارز صادراتی از آن جهت اهمیت دارد که صادرکنندگان برای ادامه فعالیت خود باید هم تعهدات قانونی را انجام دهند و هم هزینه تولید و تأمین کالاهای صادراتی را مدیریت کنند.
اگر فرآیند رفع تعهد ارزی پیچیده یا پیش‌بینی‌ناپذیر باشد، ممکن است برنامه‌ریزی مالی بنگاه‌ها دشوارتر شود.
از سوی دیگر، سیاست‌گذار نیز بازگشت منابع ارزی را برای تأمین نیازهای وارداتی و مدیریت بازار ارز ضروری می‌داند.
بنابراین حل این مسئله به سازوکاری نیاز دارد که هم امکان نظارت بر منابع ارزی را فراهم کند و هم هزینه‌های غیرضروری صادرکنندگان را کاهش دهد.
تمدید مهلت بازگشت ارز صادراتی تا آذر ۱۴۰۵
یکی از تحولات مرتبط با شرایط صادرکنندگان، ابلاغ بخشنامه جدید درباره مهلت ایفای تعهدات ارزی است.
طبق گزارش منتشرشده در ۲۸ مهر ۱۴۰۵، سازمان امور مالیاتی مهلت ایفای تعهدات ارزی حاصل از صادرات سال ۱۴۰۴ را تا ۳۰ آذر ۱۴۰۵ تمدید کرده است.
این تصمیم با رعایت سقف زمانی تعیین‌شده انجام شده و طبق بخشنامه مربوط، مهلت جدید غیرقابل تمدید اعلام شده است.
همچنین استفاده از معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی صادراتی همچنان به رعایت ضوابط رفع تعهد ارزی وابسته خواهد بود.
این تصمیم می‌تواند برای برخی صادرکنندگان فرصت بیشتری برای تکمیل فرآیندهای قانونی فراهم کند.
با این حال، تمدید مهلت به معنای حذف اصل تعهد ارزی نیست و مشکلات ساختاری نقل‌وانتقال پول یا اختلاف درباره نرخ‌های تسویه را به‌تنهایی برطرف نمی‌کند.
رشد ارزش هر تن کالای صادراتی؛ آمار چه می‌گوید؟
برای تحلیل وضعیت صادرات ایران، تنها بررسی حجم فروش کافی نیست؛ زیرا ترکیب کالاها و ارزش اقتصادی آنها نیز اهمیت دارد.
ایرج معصومی، مدیرکل دفتر ترویج تجارت سازمان توسعه تجارت ایران، در گزارشی که ششم مهر منتشر شد، اعلام کرد ارزش متوسط هر تن کالای صادراتی در داده‌های پنج‌ماهه مورد بررسی از ۳۴۱ دلار به ۳۸۱ دلار افزایش یافته است.
این تغییر معادل رشد نزدیک به ۱۲ درصدی ارزش واحد صادرات است.
البته افزایش ارزش متوسط هر تن کالا الزاماً به معنای رشد کل درآمد صادراتی نیست.
تغییر قیمت‌های جهانی، ترکیب کالاهای صادراتی و سهم محصولات مختلف می‌تواند بر این شاخص تأثیر بگذارد.
با این حال، حرکت به سمت صادرات محصولات فرآوری‌شده، صنعتی و دارای ارزش افزوده بالاتر می‌تواند یکی از راه‌های تقویت درآمد ارزی باشد.
برای دستیابی به این هدف، توسعه فناوری، بهبود کیفیت محصولات، دسترسی به بازارهای جدید و تقویت خدمات بازرگانی اهمیت دارد.
تقدیر پزشکیان از ۱۳ صادرکننده ممتاز؛ جزئیات انتخاب برترین‌ها
در پایان مراسم روز ملی صادرات، رئیس‌جمهور از ۱۳ صادرکننده ممتاز ملی با اهدای لوح و تندیس قدردانی کرد.
محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، پیش‌تر درباره فرآیند انتخاب برگزیدگان توضیح داده بود که ۳۶۵ شرکت برای حضور در این فرآیند اعلام آمادگی کرده‌اند.
از میان این شرکت‌ها، پرونده ۲۷۵ متقاضی به مرحله نهایی ارزیابی راه یافته و در نهایت ۴۳ صادرکننده نمونه ملی و ۱۳ صادرکننده ممتاز انتخاب شده‌اند.
به گفته رئیس سازمان توسعه تجارت، ارزیابی امسال بر اساس معیارهای امتیازبندی‌شده و به‌صورت سیستمی انجام شده است.
تقدیر از صادرکنندگان می‌تواند فرصتی برای معرفی تجربه بنگاه‌های موفق باشد، اما بهبود عملکرد کل بخش صادرات به سیاست‌های عملی و قابل اندازه‌گیری نیز وابسته است.
آیا وعده‌های پزشکیان می‌تواند صادرات غیرنفتی را افزایش دهد؟
مهم‌ترین موضوع پس از سخنان رئیس‌جمهور، چگونگی تبدیل وعده‌های حمایتی به تغییرات اجرایی است.
کاهش زمان صدور مجوزها، بهبود هماهنگی میان گمرک و دستگاه‌های اجرایی، تسهیل رفع تعهد ارزی و تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل از حوزه‌هایی هستند که می‌توان اثر اقدامات دولت را در آنها ارزیابی کرد.
در کنار این موارد، صادرکنندگان برای توسعه فعالیت خود به ثبات مقررات نیاز دارند.
تغییرات ناگهانی در سیاست‌های تجاری می‌تواند قراردادهای بلندمدت را با مشکل مواجه کند و هزینه فعالیت در بازارهای خارجی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، حمایت مؤثر از صادرات باید همراه با نظارت و شفافیت باشد تا تسهیل فرآیندها به کاهش پاسخگویی یا افزایش رانت منجر نشود.
در چنین شرایطی، انتشار گزارش‌های دوره‌ای درباره مدت زمان انجام تشریفات تجاری، هزینه صادرات و میزان تحقق برنامه‌ها می‌تواند به سنجش نتایج سیاست‌های دولت کمک کند.
جمع‌بندی؛ روز ملی صادرات و آزمون تازه دولت پزشکیان
اظهارات مسعود پزشکیان در روز ملی صادرات ۲۹ مهر ۱۴۰۵ نشان داد که دولت همچنان بر کاهش موانع تجارت، تفویض اختیارات اجرایی و حمایت از صادرکنندگان تأکید دارد.
در عین حال، فشارهای ناشی از جنگ، تحریم‌ها، مشکلات بازگشت ارز و محدودیت‌های حمل‌ونقل، بخشی از چالش‌های مهم تجارت خارجی ایران باقی مانده‌اند.
مهم‌ترین پیام اقتصادی مراسم امروز این است که تقویت صادرات فقط با قدردانی از فعالان اقتصادی یا اعلام حمایت دولت محقق نمی‌شود؛ بلکه به ثبات سیاست‌گذاری، تسهیل فرآیندهای تجاری و کاهش هزینه فعالیت بنگاه‌ها نیاز دارد.
با معرفی ۱۳ صادرکننده ممتاز و تأکید رئیس‌جمهور بر واگذاری اختیارات، توجه‌ها اکنون به نتایج اجرایی این رویکرد معطوف شده است.
در نهایت، موفقیت سیاست‌های حمایتی دولت زمانی قابل ارزیابی خواهد بود که صادرکنندگان بتوانند با هزینه کمتر، پیش‌بینی‌پذیری بیشتر و دسترسی پایدارتر به بازارهای خارجی فعالیت کنند و آثار این تغییرات در آمار تجارت خارجی کشور نیز نمایان شود.
مصطفی معینی‌آرانی با تأکید بر ضرورت تسریع در معرفی وزرای پیشنهادی نفت و اطلاعات از سوی دولت گفت: در شرایط حساس کنونی کشور، وزارتخانه‌های نفت و اطلاعات از جایگاه ویژه‌ای در تأمین منافع اقتصادی و امنیت ملی برخوردارند و هرگونه تأخیر در تعیین تکلیف مدیریت این دو وزارتخانه راهبردی، به مصلحت کشور نیست. نماینده مردم کاشان، آران و بیدگل در مجلس شورای اسلامی افزود: وزارت نفت نقش اساسی در تأمین منابع ارزی، مدیریت انرژی و پشتیبانی از اقتصاد ملی دارد و وزارت اطلاعات نیز مسئولیت خطیر صیانت از امنیت کشور، مقابله با نفوذ بیگانگان و خنثی‌سازی تهدیدات امنیتی را بر عهده دارد. این نماینده مجلس تصریح کرد: انتظار داریم رئیس‌جمهور با توجه به شرایط ویژه کشور، هرچه سریع‌تر نسبت به معرفی افراد توانمند، متخصص، باتجربه و برخوردار از روحیه انقلابی برای تصدی این دو وزارتخانه اقدام کند. معینی‌آرانی در پایان خاطرنشان کرد: مجلس شورای اسلامی نیز با درک حساسیت شرایط موجود، آمادگی دارد در چارچوب وظایف قانونی خود، صلاحیت وزرای پیشنهادی را با دقت و در کوتاه‌ترین زمان ممکن بررسی کند. امروز کشور بیش از هر زمان دیگری به ثبات مدیریتی، انسجام در تصمیم‌گیری و تقویت اقتدار اقتصادی و امنیتی نیازمند است.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
