فولاد ایرانیان
واکنش جنجالی وزیر جهاد کشاورزی به گرانی مرغ؛ قیمت‌ها باز هم بالا می‌رود؟ | خبر مهم درباره روغن، شیر و نهاده‌های دامی
در شرایطی که افزایش قیمت مرغ، لبنیات و سایر مواد غذایی فشار بیشتری بر هزینه‌های زندگی خانوارها وارد کرده، وزیر جهاد کشاورزی توضیح تازه‌ای درباره گرانی این محصولات ارائه داده است. غلامرضا نوری قزلجه معتقد است افزایش اخیر قیمت مرغ غیرمتعارف نیست و این محصول پس از یک دوره فروش با نرخ پایین، در حال بازگشت به قیمت تعادلی است. او مشکلات سامانه کالابرگ، تأخیر در تسویه‌حساب با فروشگاه‌ها و زیان مرغداران را از عوامل مؤثر در نوسانات گذشته دانسته و تأکید کرده است که نگرانی از جهش دوباره قیمت وجود ندارد. وزیر همچنین از ثبات نسبی بازار روغن و برنامه کاهش حداقل دو میلیون تنی واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی در سال جاری خبر داده است. اما آیا این توضیحات به معنای پایان گرانی مرغ و مواد غذایی است؟
۱۰:۲۱ - ۰۵ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره نوسانات قیمت کالاهای اساسی، افزایش بهای مرغ را ناشی از حرکت بازار به سمت تعادل توصیف کرد.
به گفته او، قیمت مرغ در هفته‌های گذشته به دلایل مختلف از سطحی که بتواند هزینه‌های تولید را پوشش دهد پایین‌تر آمده بود.
وزیر معتقد است بخشی از افزایش کنونی، جبران همان کاهش قبلی است و نباید آن را با جهش غیرمعمول قیمت اشتباه گرفت.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مرغ یکی از مهم‌ترین منابع پروتئین در سبد غذایی خانوارهای ایرانی است و تغییر قیمت آن به‌سرعت بر هزینه‌های زندگی تأثیر می‌گذارد.
با این حال، میان برداشت تولیدکننده و مصرف‌کننده از قیمت مناسب تفاوت مهمی وجود دارد.
برای مرغداری که با افزایش هزینه خوراک طیور، حمل‌ونقل و خدمات روبه‌روست، بالا رفتن نرخ فروش ممکن است به معنای کاهش زیان باشد؛ اما برای خانواری که درآمدش متناسب با قیمت مواد غذایی افزایش پیدا نکرده، همین تغییر فشار اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کند.
قیمت مرغ امروز چقدر است؟ بازار در محدوده ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان
بر اساس گزارش‌های رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به اول آبان ۱۴۰۵، قیمت هر کیلوگرم مرغ در برخی مراکز عرضه به حدود ۳۶۰ هزار تومان رسیده بود.
همچنین در برخی گزارش‌های روزهای اخیر، نرخ حدود ۳۵۰ هزار تومان برای مرغ کامل اعلام شده است.
این ارقام مربوط به نمونه‌های گزارش‌شده از بازار هستند و نباید به‌عنوان نرخ قطعی و یکسان برای تمام شهرها و فروشگاه‌ها تلقی شوند.
قیمت مرغ با توجه به محل فروش، نوع بسته‌بندی، وزن محصول و شرایط عرضه می‌تواند متفاوت باشد.
نکته مهم این است که وزیر جهاد کشاورزی در اظهارات جدید خود عدد مشخصی را به‌عنوان نرخ تعادلی مرغ اعلام نکرده است.
بنابراین برای ارزیابی اینکه قیمت‌های فعلی واقعاً در محدوده تعادل قرار دارند یا خیر، باید هزینه تمام‌شده تولید، قیمت خرید مرغ زنده از تولیدکننده و نرخ نهایی فروش به مصرف‌کننده بررسی شود.
علت گرانی مرغ چیست؟ نقش کالابرگ در زیان مرغداران
یکی از بخش‌های قابل توجه سخنان وزیر جهاد کشاورزی، ارتباط دادن مشکلات گذشته بازار مرغ با نحوه اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی است.
نوری قزلجه اعلام کرده است که اختلالات مرتبط با کالابرگ و تسویه مطالبات فروشگاه‌ها، در کنار عوامل دیگر، باعث شده بود قیمت مرغ در مقطعی پایین‌تر از سطح واقعی قرار گیرد و مرغداران متضرر شوند.
اما ارتباط میان کالابرگ و قیمت مرغ چگونه شکل می‌گیرد؟
در زنجیره تأمین مواد غذایی، سرعت گردش پول اهمیت زیادی دارد.
اگر فروشگاه‌ها محصولات را از تولیدکنندگان یا عمده‌فروشان خریداری کنند، اما وصول مطالبات آنها با تأخیر همراه شود، ممکن است نقدینگی موردنیاز برای سفارش‌های بعدی کاهش پیدا کند.
این شرایط می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر حجم خرید، زمان پرداخت به تأمین‌کنندگان و قیمت‌های پیشنهادی اثر بگذارد.
البته برای مشخص شدن سهم دقیق مشکلات کالابرگ در تغییر قیمت مرغ، انتشار داده‌هایی درباره مدت تأخیر تسویه‌ها، میزان مطالبات و هزینه تولید ضروری است.
بدون چنین اطلاعاتی نمی‌توان تمام نوسانات بازار مرغ را به عملکرد سامانه کالابرگ نسبت داد.
مرغداران چرا زیان می‌کنند؟ هزینه تولید زیر فشار نهاده‌های دامی
یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت مرغداری، وابستگی بخشی از خوراک طیور به نهاده‌های وارداتی است.
ذرت و کنجاله سویا از مواد اصلی مورد استفاده در تغذیه مرغ‌های گوشتی محسوب می‌شوند.
تغییر قیمت این نهاده‌ها می‌تواند هزینه تولید را افزایش دهد و بر قیمت نهایی مرغ اثر بگذارد.
علاوه بر خوراک، هزینه جوجه یک‌روزه، انرژی، حمل‌ونقل، واکسن، دارو و خدمات دامپزشکی نیز در محاسبه قیمت تمام‌شده اهمیت دارد.
اگر مرغدار محصول خود را برای مدت طولانی پایین‌تر از هزینه تولید بفروشد، ممکن است توان مالی لازم برای ادامه فعالیت یا آغاز دوره بعدی پرورش را از دست بدهد.
در چنین شرایطی، کاهش جوجه‌ریزی می‌تواند با فاصله زمانی بر عرضه مرغ در بازار اثر بگذارد.
از همین رو، سیاست‌گذار باید میان حمایت از تولیدکننده و حفظ قدرت خرید مصرف‌کننده تعادل برقرار کند.
افزایش بیش از حد قیمت، خرید خانوارها را دشوار می‌کند و پایین نگه داشتن طولانی‌مدت نرخ فروش بدون جبران هزینه تولید نیز ممکن است پایداری عرضه را به خطر بیندازد.
وزیر جهاد کشاورزی درباره افزایش دوباره قیمت مرغ چه گفت؟
وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده است که با مدیریت تولید و جوجه‌ریزی، دولت تلاش می‌کند از شکل‌گیری جهش‌های غیرمتعارف قیمت جلوگیری کند.
او همچنین وعده داده است که با موارد گران‌فروشی برخورد خواهد شد.
با این حال، باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد: جلوگیری از تخلفات فروش و مهار افزایش هزینه تولید.
نظارت بر بازار می‌تواند در شناسایی تخلفاتی مانند فروش بالاتر از نرخ‌های لازم‌الاجرا، کم‌فروشی یا احتکار مؤثر باشد.
اما اگر هزینه نهاده‌های دامی و سایر عوامل تولید افزایش یابد، برخورد با فروشندگان به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل ریشه‌ای قیمت را برطرف کند.
از طرف دیگر، مدیریت جوجه‌ریزی نیز به برنامه‌ریزی دقیق نیاز دارد؛ زیرا افزایش یا کاهش شدید تولید ممکن است در هفته‌های بعد بر عرضه بازار تأثیر بگذارد.
بنابراین وعده جلوگیری از جهش قیمت، هنوز تضمینی برای ثابت ماندن نرخ مرغ در روزهای آینده نیست.
قیمت شیر و لبنیات چرا افزایش پیدا می‌کند؟
وزیر جهاد کشاورزی در توضیح نوسانات بازار شیر و محصولات لبنی، به تأثیر نرخ ارز و هزینه‌های تولید دامداری‌ها اشاره کرده است.
به گفته او، بخشی از نهاده‌های مورد استفاده در دامداری‌ها از خارج کشور تأمین می‌شود و قیمت آنها از تغییرات ارزی اثر می‌پذیرد.
در کنار نهاده‌ها، هزینه نگهداری دام، ماشین‌آلات، تجهیزات، انرژی و خدمات نیز بر بهای تمام‌شده شیر خام تأثیر دارد.
افزایش قیمت شیر خام می‌تواند به‌تدریج در قیمت محصولاتی مانند ماست، پنیر و شیر بسته‌بندی‌شده منعکس شود.
البته قیمت نهایی لبنیات تنها به هزینه شیر خام وابسته نیست.
بسته‌بندی، فرآوری، حمل‌ونقل، نگهداری سردخانه‌ای و هزینه شبکه توزیع نیز در آن نقش دارند.
از این رو، برای ارزیابی میزان موجه بودن افزایش قیمت لبنیات باید سهم هر یک از این عوامل در قیمت نهایی مشخص شود.
وزیر در اظهارات مورد بحث، نرخ جدید مشخصی برای شیر، ماست یا پنیر اعلام نکرده است.
خبر مهم درباره قیمت روغن؛ وزیر از ثبات نسبی بازار گفت
یکی دیگر از محورهای سخنان غلامرضا نوری قزلجه، وضعیت بازار روغن خوراکی بود.
او اعلام کرد که برخلاف برخی دیگر از اقلام غذایی، قیمت روغن در ماه‌های اخیر تغییر چشمگیری نداشته و حتی بعضی محصولات در مقایسه با ماه‌های گذشته ارزان‌تر شده‌اند.
این ارزیابی به معنای کاهش قیمت تمام انواع روغن در همه فروشگاه‌ها نیست.
روغن مایع پخت‌وپز، روغن سرخ‌کردنی و روغن نیمه‌جامد از نظر ترکیب مواد اولیه، حجم بسته‌بندی و قیمت‌گذاری تفاوت دارند.
همچنین مقایسه قیمت دو محصول زمانی معتبر است که برند، حجم و نوع روغن یکسان باشد.
بنابراین برای تأیید ثبات بازار روغن باید قیمت محصولات مشخص در چند مقطع زمانی بررسی شود.
اظهارات وزیر درباره نبود مشکل در این بازار، موضع رسمی دولت درباره شرایط تأمین و قیمت روغن است؛ اما وضعیت واقعی قدرت خرید مصرف‌کنندگان نیازمند بررسی جداگانه است.
کاهش دو میلیون تنی واردات کالاهای اساسی؛ وعده مهم وزارت جهاد کشاورزی
وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود از برنامه کاهش واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی خبر داد.
بر اساس این اعلام، افزایش تولید داخلی قرار است زمینه کاهش دست‌کم دو میلیون تن واردات را در سال جاری فراهم کند.
این پیش‌بینی پیش‌تر نیز در اظهارات نوری قزلجه در استان قزوین مطرح شده بود.
کاهش وابستگی به واردات می‌تواند از نظر امنیت غذایی و مدیریت هزینه‌های ارزی اهمیت داشته باشد.
با این حال، کاهش واردات زمانی نشانه موفقیت تولید داخلی است که تأمین نیاز مصرف‌کنندگان و واحدهای تولیدی با اختلال روبه‌رو نشود.
برای ارزیابی دقیق این برنامه باید مشخص شود چه میزان از کاهش واردات مربوط به ذرت، جو، کنجاله و سایر نهاده‌هاست و تولید داخلی هر محصول چقدر افزایش یافته است.
همچنین باید میان «پیش‌بینی کاهش واردات تا پایان سال» و «کاهش تحقق‌یافته واردات» تفاوت گذاشت.
رقم دو میلیون تن فعلاً یک هدف اعلام‌شده است و نتیجه نهایی آن باید با آمار رسمی تجارت و تولید در پایان دوره بررسی شود.
کاهش واردات نهاده‌های دامی، مرغ را ارزان می‌کند؟
افزایش تولید داخلی نهاده‌های دامی می‌تواند در بلندمدت بخشی از وابستگی زنجیره تولید مرغ به بازارهای خارجی را کاهش دهد.
اما این موضوع لزوماً به معنای کاهش فوری قیمت مرغ نیست.
اگر نهاده داخلی با هزینه بالا تولید شود یا هزینه حمل و توزیع آن زیاد باشد، ممکن است کاهش واردات اثر محدودی بر قیمت نهایی داشته باشد.
در مقابل، افزایش بهره‌وری تولید، کاهش ضایعات و بهبود دسترسی مرغداران به خوراک باکیفیت می‌تواند به کنترل هزینه‌ها کمک کند.
عامل مهم دیگر، پایداری عرضه است.
مرغداران برای برنامه‌ریزی دوره‌های پرورش به دسترسی قابل پیش‌بینی به نهاده‌ها نیاز دارند.
هرگونه اختلال در تأمین خوراک ممکن است حتی با وجود تولید داخلی بیشتر، فشار تازه‌ای بر هزینه تولید ایجاد کند.
بنابراین اثر واقعی کاهش واردات بر قیمت مرغ به کیفیت اجرای برنامه و شرایط زنجیره تأمین بستگی خواهد داشت.
چرا مردم گرانی مرغ را بیشتر از آمارهای دولتی احساس می‌کنند؟
یکی از مهم‌ترین نکات در ارزیابی بازار مواد غذایی، تفاوت میان قیمت اسمی و قدرت خرید است.
ممکن است از نگاه تولیدکننده، قیمت یک محصول پس از دوره‌ای زیان‌ده به سطح قابل قبول نزدیک شده باشد.
اما مصرف‌کننده افزایش قیمت همان محصول را در مقایسه با درآمد ماهانه خود ارزیابی می‌کند.
برای خانوارهایی که بخش زیادی از درآمدشان صرف خوراک، اجاره مسکن و هزینه‌های ضروری می‌شود، حتی افزایش محدود قیمت چند قلم کالا می‌تواند فشار قابل توجهی ایجاد کند.
به همین دلیل، تعادل در بازار مواد غذایی تنها به معنی متناسب شدن قیمت فروش با هزینه تولید نیست.
قیمت زمانی از نظر اجتماعی نیز پایدارتر خواهد بود که خانوارها توان خرید کالاهای ضروری را حفظ کنند.
این موضوع اهمیت سیاست‌های حمایتی هدفمند، پرداخت به‌موقع اعتبار کالابرگ و شفافیت قیمت‌ها را افزایش می‌دهد.
پیش‌بینی قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ بازار آرام می‌شود؟
با توجه به سخنان وزیر جهاد کشاورزی، دولت انتظار دارد قیمت مرغ در محدوده‌ای نزدیک به سطح تعادلی حرکت کند.
با این حال، برای روزهای آینده می‌توان سه وضعیت احتمالی را در نظر گرفت.
اگر عرضه مرغ کافی باشد، نهاده‌ها به‌موقع تأمین شوند و تقاضا تغییر شدیدی نکند، امکان ثبات نسبی قیمت وجود دارد.
اگر هزینه تولید کاهش پیدا کند یا عرضه نسبت به تقاضا افزایش یابد، احتمال تعدیل بعضی نرخ‌ها مطرح خواهد شد.
در مقابل، افزایش نرخ نهاده‌ها، اختلال در توزیع یا کاهش جوجه‌ریزی می‌تواند فشار صعودی تازه‌ای ایجاد کند.
در شرایط فعلی، بدون دسترسی به آمار به‌روز تولید، موجودی بازار و هزینه تمام‌شده، اعلام یک قیمت قطعی برای روزهای آینده قابل اتکا نیست.
جمع‌بندی؛ آیا نگرانی از گرانی مرغ و روغن تمام شده است؟
اظهارات تازه وزیر جهاد کشاورزی نشان می‌دهد دولت افزایش اخیر قیمت مرغ را بیشتر به‌عنوان بازگشت بازار از یک دوره قیمت‌گذاری پایین و زیان‌ده ارزیابی می‌کند.
غلامرضا نوری قزلجه در کنار تأکید بر مدیریت جوجه‌ریزی، از ثبات نسبی قیمت روغن و برنامه کاهش دو میلیون تنی واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی سخن گفته است.
با این حال، هنوز اعداد دقیق مربوط به نرخ تعادلی مرغ و هزینه تولید در این اظهارات ارائه نشده‌اند.
مهم‌ترین پرسش این است که آیا قیمت تعادلی مورد نظر دولت، علاوه بر جبران هزینه تولیدکننده، با توان خرید خانوارها نیز سازگار خواهد بود؟
پاسخ این پرسش به وضعیت نهاده‌های دامی، نرخ ارز، کارآمدی نظام توزیع، اجرای صحیح کالابرگ و میزان حمایت از مصرف‌کنندگان بستگی دارد.
بنابراین سخنان وزیر را می‌توان نشانه تلاش دولت برای اطمینان‌بخشی به بازار دانست، اما پایان نوسانات قیمت مرغ و دیگر مواد غذایی هنوز نیازمند شواهد عملی و ثبات پایدار قیمت‌هاست.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
