جهش قیمت نفت به دنبال حادثه تنگه هرمز؛ برنت از ۱۱۶ دلار عبور کرد | پیش‌بینی قیمت نفت در آبان ۱۴۰۵

بازار جهانی انرژی در آخرین روز معاملاتی ماه اکتبر با افزایش قیمت نفت خام مواجه شد؛ روندی که نشان می‌دهد نگرانی معامله‌گران درباره امنیت عرضه نفت همچنان بر تصمیم‌های بازار تأثیرگذار است.

بر اساس گزارش تازه رویترز، در ساعت ۰۷:۲۷ به وقت گرینویچ، قیمت معاملات آتی نفت برنت برای تحویل دسامبر با افزایش یک دلار و ۷۱ سنت، معادل ۱.۴۹ درصد، به ۱۱۶ دلار و ۵۹ سنت در هر بشکه رسید.

قرارداد فعال‌تر ژانویه نیز با افزایش یک دلار و ۷۱ سنتی، در سطح ۱۱۲ دلار و ۵۱ سنت معامله شد.

در همین حال، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) با رشد یک دلار و ۴۵ سنتی، معادل ۱.۴۲ درصد، به ۱۰۳ دلار و ۴۵ سنت در هر بشکه رسید.

این ارقام نسبت به گزارش ساعات ابتدایی معاملات، افزایش بیشتری را نشان می‌دهند.

جدول قیمت جهانی نفت امروز ۸ آبان ۱۴۰۵

بر اساس برآورد به‌روزشده رویترز، نفت برنت در آستانه ثبت رشد نزدیک به ۱۳ درصدی و نفت آمریکا در مسیر افزایش حدود ۱۴ درصدی طی اکتبر قرار گرفته‌اند.

این چهارمین ماه متوالی افزایش قیمت نفت محسوب می‌شود؛ روندی که از تداوم نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه انرژی در بازار جهانی حکایت دارد.

حادثه جدید در تنگه هرمز؛ نفتکش هدف مواد منفجره قرار گرفت

یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت نفت در معاملات اخیر، انتشار گزارش حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز است.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد حادثه‌ای در حدود ۲۵ مایل دریایی شمال شرقی خصب عمان رخ داده است.

بر اساس اطلاعات تکمیلی این سازمان، یک قایق کوچک به نفتکش نزدیک شده و دو وسیله انفجاری را به بدنه آن، بالاتر از خط آب، متصل کرده است.

انفجار این مواد باعث آتش‌سوزی در موتورخانه و توقف موقت حرکت نفتکش شد.

با این حال، آتش مهار شد و کشتی توانست مسیر خود را به سمت بندر مقصد ادامه دهد. طبق گزارش تکمیلی، خدمه کشتی سالم هستند و خسارت زیست‌محیطی گزارش نشده است.

این حادثه در اواخر پنجشنبه ۲۹ اکتبر رخ داد و جزئیات آن روز جمعه منتشر شد.

نکته مهم اینکه هویت عاملان حمله هنوز به‌طور مستقل مشخص نشده و نمی‌توان بدون شواهد معتبر، مسئولیت آن را به طرف خاصی نسبت داد.

با این وجود، انتشار خبر چنین حمله‌ای در یکی از حساس‌ترین مسیرهای انتقال نفت، برای افزایش نگرانی بازار کافی بوده است.

چرا تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت جهان را تغییر دهد؟

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال نفت و فرآورده‌های نفتی جهان است و هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند بر تجارت جهانی انرژی تأثیر بگذارد.

بر اساس اطلاعات اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ روزانه به‌طور متوسط ۲۰ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از این مسیر عبور می‌کرد.

این مقدار معادل حدود یک‌پنجم مصرف جهانی مایعات نفتی در آن دوره بود.

اهمیت این مسیر به‌ویژه برای کشورهای صادرکننده نفت حاشیه خلیج فارس بالاست.

عربستان سعودی و امارات بخشی از ظرفیت انتقال جایگزین را در اختیار دارند، اما همه حجم عبوری از تنگه هرمز را نمی‌توان به مسیرهای دیگر منتقل کرد.

در چنین شرایطی، حتی اگر جریان صادرات نفت به‌طور کامل متوقف نشود، افزایش خطر حملات می‌تواند هزینه بیمه نفتکش‌ها، حمل‌ونقل دریایی و عملیات صادرات را بالا ببرد.

این هزینه‌ها در نهایت بر قیمت نفت تحویلی به خریداران تأثیر می‌گذارند.

غول‌های نفتی آمریکا سفر به امارات را لغو کردند

هم‌زمان با افزایش قیمت نفت، خبر دیگری نیز توجه فعالان صنعت انرژی را جلب کرده است.

بر اساس گزارش اختصاصی رویترز در ۲۹ اکتبر، شرکت‌های اکسون‌موبیل و شورون برنامه حضور برخی مدیران ارشد خود در نمایشگاه بین‌المللی انرژی ابوظبی، موسوم به ADIPEC، را لغو کرده‌اند.

دارن وودز، مدیرعامل اکسون‌موبیل، قرار بود در این رویداد حضور داشته باشد. همچنین کلی نف، رئیس بخش بالادستی شورون، از دیگر مدیرانی بود که برنامه سفر او لغو شد.

دو منبع آگاه، نگرانی‌های امنیتی را علت این تصمیم اعلام کردند؛ هرچند خود شرکت‌ها درباره جزئیات آن اظهار نظر نکردند.

لغو این سفرها به معنای توقف فعالیت‌های تجاری شرکت‌های آمریکایی در منطقه نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای از افزایش احتیاط در ارزیابی خطرات امنیتی باشد.

برای معامله‌گران نفت، چنین تصمیم‌هایی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد پیامدهای تنش‌های منطقه‌ای تنها به میدان‌های نفتی و کشتی‌ها محدود نمی‌شود و بر فعالیت‌های مدیریتی و سرمایه‌گذاری نیز اثر می‌گذارد.

نگرانی از گسترش درگیری‌ها؛ بازار نفت در انتظار تحولات سیاسی

یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار بر قیمت نفت، ابهام درباره آینده درگیری‌های نظامی منطقه است.

در گزارش رویترز آمده است که حوثی‌های یمن مدعی حمله به چند تأسیسات انرژی در عربستان سعودی، از جمله پالایشگاه رأس تنوره و تأسیسات مرتبط با شرکت آرامکو شده‌اند.

از سوی دیگر، ائتلاف تحت رهبری عربستان از رهگیری یک موشک کروز خبر داده است.

این ادعاها و گزارش‌ها در فضایی منتشر شده‌اند که معامله‌گران همچنان احتمال تشدید حملات به زیرساخت‌های انرژی را دنبال می‌کنند.

سائول کاوونیک، رئیس تحقیقات انرژی شرکت MST Marquee، معتقد است تداوم اقدامات نظامی اطراف تنگه هرمز و تردید درباره دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک، عامل مهم باقی ماندن قیمت نفت در سطوح بالاست.

در واقع، بازار نفت علاوه بر میزان واقعی عرضه و تقاضا، به احتمال اختلال در عرضه آینده نیز واکنش نشان می‌دهد.

این موضوع می‌تواند باعث شود قیمت‌ها حتی پیش از وقوع کاهش محسوس صادرات، افزایش پیدا کنند.

پیش‌بینی قیمت نفت؛ چرا بازگشت به محدوده ۶۰ دلار دشوار شده است؟

اوله هانسن، رئیس استراتژی کالا در ساکسو بانک، در نشست خبری روز پنجشنبه در سنگاپور اعلام کرد افزایش عدم قطعیت، پیش‌بینی قیمت نفت را دشوار کرده است.

او انتظار دارد حتی پس از پایان درگیری‌ها، نفت خام در محدوده ۷۰ تا ۹۰ دلار در هر بشکه معامله شود؛ در حالی که پیش از جنگ، قیمت‌ها عموماً در بازه ۶۰ تا ۷۰ دلار قرار داشتند.

این پیش‌بینی به معنای سقوط فوری قیمت از محدوده فعلی به زیر ۹۰ دلار نیست، بلکه تصویری از سطح احتمالی قیمت در دوره پس از کاهش تنش‌ها ارائه می‌دهد.

یکی از دلایل این ارزیابی، احتمال تداوم هزینه‌های امنیتی و نگرانی از آغاز دوباره درگیری‌هاست.

عامل دیگر، نیاز کشورها و شرکت‌ها به بازسازی ذخایر نفتی است. اگر در دوره بحران بخشی از ذخایر مصرف شده باشد، افزایش تقاضا برای ذخیره‌سازی مجدد می‌تواند از قیمت‌ها حمایت کند.

بنابراین حتی آتش‌بس یا توافق سیاسی نیز لزوماً به معنای بازگشت سریع بازار نفت به وضعیت پیشین نخواهد بود.

پیش‌بینی قیمت نفت در آبان ۱۴۰۵؛ سه سناریوی پیش روی بازار

با توجه به شرایط موجود، آینده قیمت نفت به چند متغیر مهم وابسته است.

سناریوی افزایشی: اگر حوادث امنیتی در تنگه هرمز بیشتر شود یا تأسیسات بزرگ نفتی در منطقه با اختلال مواجه شوند، احتمال افزایش دوباره قیمت‌ها وجود دارد. در چنین وضعیتی عبور نفت برنت از سطوح فعلی و حرکت به سمت قیمت‌های بالاتر قابل تصور است.

سناریوی ثبات نسبی: اگر تنش‌های سیاسی ادامه پیدا کند، اما اختلال گسترده‌ای در صادرات ایجاد نشود، بازار می‌تواند برای مدتی در محدوده‌های قیمتی بالا و همراه با نوسان باقی بماند.

سناریوی کاهشی: اگر مذاکرات سیاسی پیشرفت کند، امنیت مسیرهای کشتیرانی بهبود یابد و نگرانی از کمبود عرضه کاهش پیدا کند، احتمال عقب‌نشینی قیمت نفت وجود دارد.

این سناریوها پیش‌بینی قطعی نیستند و مسیر واقعی قیمت‌ها به تحولات سیاسی، حجم صادرات، میزان تقاضای جهانی و تصمیم تولیدکنندگان نفت بستگی خواهد داشت.

افزایش قیمت نفت چه تأثیری بر اقتصاد جهانی و ایران دارد؟

افزایش قیمت نفت می‌تواند هم‌زمان پیامدهای متفاوتی برای کشورهای صادرکننده و واردکننده داشته باشد.

برای کشورهای صادرکننده، بالا رفتن قیمت هر بشکه نفت ممکن است درآمد بالقوه صادراتی را افزایش دهد؛ البته این موضوع به حجم فروش، هزینه حمل‌ونقل، تخفیف‌های صادراتی و امکان دریافت درآمد بستگی دارد.

در مقابل، اقتصادهای واردکننده انرژی با افزایش هزینه سوخت، حمل‌ونقل و تولید روبه‌رو می‌شوند.

برای ایران نیز رشد قیمت جهانی نفت لزوماً به معنای افزایش متناسب درآمد نفتی نیست؛ زیرا محدودیت‌های تجاری، هزینه‌های صادرات و میزان نفت فروخته‌شده در درآمد نهایی نقش دارند.

از سوی دیگر، تداوم قیمت بالای انرژی می‌تواند فشارهای تورمی در اقتصاد جهانی را تقویت کند و بر هزینه حمل کالا، محصولات پتروشیمی و مواد اولیه تأثیر بگذارد.

جمع‌بندی؛ آیا نفت وارد دوره تازه‌ای از گرانی شده است؟

افزایش قیمت نفت در معاملات روز جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار جهانی انرژی همچنان به تحولات خاورمیانه حساس است.

عبور نفت برنت از ۱۱۶ دلار، افزایش قیمت نفت آمریکا به محدوده ۱۰۳ دلار و حمله جدید به یک نفتکش در تنگه هرمز، مجموعه‌ای از عوامل را شکل داده‌اند که نگرانی درباره امنیت عرضه را افزایش می‌دهند.

در همین حال، لغو سفر مدیران اکسون‌موبیل و شورون به امارات نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ انرژی نیز خطرات منطقه‌ای را با جدیت دنبال می‌کنند.

مهم‌ترین پرسش بازار نفت در هفته‌های آینده این است که آیا تنش‌های سیاسی و امنیتی به اختلال گسترده‌تر در صادرات انرژی منجر خواهد شد یا شرایط به سمت کاهش تنش حرکت می‌کند؟

اگر امنیت تنگه هرمز بهبود پیدا نکند، احتمال باقی ماندن قیمت نفت در سطوح بالا وجود دارد. در مقابل، پیشرفت دیپلماسی و کاهش خطر حملات می‌تواند بخشی از فشار افزایشی را از بازار بردارد.

به این ترتیب، آینده قیمت نفت در آبان ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه گره خورده است؛ بازاری که فعلاً نگرانی از اختلال در عرضه، یکی از اصلی‌ترین عوامل تعیین‌کننده مسیر آن است.