فولاد ایرانیان
افزایش قیمت برق از اول آبان ۱۴۰۵؛ قبض چه کسانی گران‌تر می‌شود؟ | جزئیات تعرفه‌های جدید و معافیت‌ها
بورس تهران در معاملات امروز یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ یکی از روزهای پرتنش خود را پشت سر گذاشت؛ روزی که شاخص کل با ریزش بیش از ۱۸۴ هزار واحدی به کانال ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد عقب‌نشینی کرد و نزدیک به هشت هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد. هم‌زمان، سقوط شاخص هم‌وزن، منفی شدن حدود سه‌چهارم نمادها و افزایش صف‌های فروش نشان داد که فشار عرضه تنها محدود به شرکت‌های بزرگ نیست. تشدید نااطمینانی‌های سیاسی و امنیتی در کنار ضعف تقاضای مؤثر، چشم‌انداز بازار سرمایه را مبهم کرده است. اکنون مهم‌ترین پرسش سهامداران این است که آیا بورس فردا دوشنبه ۱۱ آبان به تعادل بازمی‌گردد یا موج ریزش شاخص کل ادامه خواهد یافت؟
۲۰:۲۵ - ۱۰ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
این دسته‌بندی مربوط به نحوه اعمال هزینه سوخت نیروگاهی است. در اظهارات منتشرشده، مبلغ ریالی دقیق هر پله اعلام نشده است.
با آغاز آبان‌ماه ۱۴۰۵، تغییر تازه‌ای در سازوکار محاسبه هزینه برق مصرفی خانوارها و سایر مشترکان اعمال شده است؛ تغییری که به افزایش نرخ سوخت تحویلی به نیروگاه‌ها و بازنگری در قیمت برق در بازار عمده‌فروشی مربوط می‌شود.
احسان ذبیح‌زاده، سخنگوی صنعت برق، روز یکشنبه ۱۰ آبان اعلام کرد که در پی افزایش نرخ سوخت نیروگاه‌ها و اعلام نرخ گواهی سوخت از سوی وزارت نفت، سقف قیمت برق در بازار عمده‌فروشی از ابتدای آبان افزایش یافته است.
به گفته او، بخشی از این تغییر هزینه بر اساس نوع مشترک و میزان مصرف در صورتحساب‌ها اعمال می‌شود و قرار نیست همه مصرف‌کنندگان افزایش یکسانی را تجربه کنند.
این تصمیم در شرایطی اجرا شده که هزینه‌های انرژی و سایر مخارج زندگی برای بسیاری از خانوارها اهمیت زیادی پیدا کرده است. از همین رو، نحوه توزیع هزینه جدید میان مشترکان کم‌مصرف و پرمصرف می‌تواند بر بودجه خانوارها اثر متفاوتی بگذارد.
جزئیات افزایش قیمت برق در آبان ۱۴۰۵؛ چه چیزی تغییر کرده است؟
بر اساس مصوبه هیئت تنظیم بازار برق، سقف قیمت انرژی در بازار عمده‌فروشی با احتساب هزینه سوخت نیروگاه‌ها و حق‌الزحمه کارگزاری، از ابتدای آبان به ۷ هزار و ۹۵ ریال برای هر کیلووات‌ساعت رسیده است.
گزارش‌های منتشرشده درباره اطلاعیه‌های شرکت‌های تولید برق نشان می‌دهد سقف قبلی ۴ هزار و ۳۴۵ ریال بوده است؛ بنابراین سقف جدید بازار عمده‌فروشی حدود ۶۳ درصد بالاتر از سطح قبلی قرار دارد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
افزایش ۶۳ درصدی سقف قیمت عمده‌فروشی به معنای افزایش ۶۳ درصدی قبض برق تمام خانوارها نیست.
قیمت معاملات برق میان تولیدکنندگان و خریداران عمده با تعرفه نهایی مشترکان خانگی متفاوت است. مبلغ قبض علاوه بر سازوکار تأمین برق، به میزان مصرف، منطقه جغرافیایی، تعرفه‌های قانونی و سایر اجزای صورتحساب وابسته است.
بنابراین نباید عدد ۷ هزار و ۹۵ ریال را بدون در نظر گرفتن ضوابط تعرفه، قیمت قطعی هر کیلووات‌ساعت برق خانگی دانست.
جدول چهار پله جدید محاسبه هزینه سوخت نیروگاهی
سخنگوی صنعت برق اعلام کرده است که هزینه سوخت نیروگاهی برای مشترکان خانگی با توجه به چهار سطح مصرف تعیین می‌شود.
|
سطح مصرف برق خانگی |
محدوده مصرف نسبت به الگو |
وضعیت هزینه سوخت |
|---|---|---|
|
پله اول |
تا سقف الگوی مصرف |
کمترین میزان افزایش |
|
پله دوم |
بیش از الگو تا ۱.۵ برابر الگو |
نرخ پلکانی بالاتر |
|
پله سوم |
بیش از ۱.۵ تا ۲.۵ برابر الگو |
نرخ متناسب با مصرف بالاتر |
|
پله چهارم |
بیش از ۲.۵ برابر الگو |
بالاترین سطح مصرف اعلام‌شده |
هدف اعلام‌شده از این شیوه، آن است که مشترکان در محدوده الگوی مصرف کمترین فشار هزینه‌ای را متحمل شوند و مصرف‌کنندگان با مصرف بالاتر، سهم بیشتری از افزایش هزینه پرداخت کنند.
بااین‌حال، میزان واقعی افزایش قبض هر خانوار تنها با دانستن پله مصرف مشخص نمی‌شود؛ زیرا منطقه، دوره قرائت کنتور و سایر اقلام قبض نیز در مبلغ نهایی نقش دارند.
الگوی مصرف برق در آبان ۱۴۰۵ چقدر است؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های مشترکان این است که چه میزان مصرف برق، کم‌مصرف یا پرمصرف محسوب می‌شود.
بر اساس بخشنامه تعرفه‌های برق سال ۱۴۰۵، الگوی مصرف در ماه‌های غیرگرم برای بسیاری از مناطق عادی کشور، ۲۰۰ کیلووات‌ساعت در ماه تعیین شده است.
این رقم در فصل گرم برای مناطق عادی ۳۰۰ کیلووات‌ساعت است؛ بنابراین خانواری که مصرف خود را متناسب با کاهش دما پایین نیاورد، ممکن است در پاییز وارد پله‌های بالاتر شود.
البته در مناطق گرمسیری شرایط متفاوت است. برای نمونه، در منطقه گرمسیر یک، الگوی مصرف در دوره مهر تا آذر می‌تواند ۲ هزار کیلووات‌ساعت در ماه باشد. تعیین دقیق الگو به منطقه، طبقه‌بندی اقلیمی و بازه زمانی بستگی دارد.
برای روشن‌شدن موضوع، اگر الگوی مصرف یک خانوار ۲۰۰ کیلووات‌ساعت در ماه باشد، چهار سطح اعلام‌شده برای هزینه سوخت نیروگاهی به این صورت قابل تفسیر است:
-
تا ۲۰۰ کیلووات‌ساعت: محدوده الگوی مصرف
-
بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلووات‌ساعت: تا ۱.۵ برابر الگو
-
بیش از ۳۰۰ تا ۵۰۰ کیلووات‌ساعت: تا ۲.۵ برابر الگو
-
بیش از ۵۰۰ کیلووات‌ساعت: بالاتر از ۲.۵ برابر الگو
این اعداد صرفاً نمونه‌ای برای منطقه‌ای با الگوی ۲۰۰ کیلووات‌ساعتی هستند و نباید به همه شهرها تعمیم داده شوند.
قبض برق مشترکان پرمصرف چقدر افزایش پیدا می‌کند؟
طبق اعلام صنعت برق، هدف از نرخ‌گذاری پلکانی آن است که افزایش هزینه متناسب با سطح مصرف مشترکان باشد.
به این ترتیب، خانواری که برق بیشتری نسبت به الگوی تعیین‌شده مصرف می‌کند، ممکن است سهم بیشتری از هزینه سوخت نیروگاهی پرداخت کند.
اما هنوز مبلغ ریالی دقیق چهار پله در گزارش سخنگوی صنعت برق منتشر نشده است.
در نتیجه، محاسبه اینکه قبض یک خانوار با مصرف ۳۰۰ یا ۵۰۰ کیلووات‌ساعت دقیقاً چند تومان افزایش پیدا می‌کند، بدون دسترسی به نرخ‌های اجرایی و جزئیات صورتحساب ممکن نیست.
برای ارزیابی مبلغ نهایی، علاوه بر مصرف دوره جدید، باید مبلغ قبض دوره مشابه قبلی، منطقه مصرف، تعداد روزهای صورتحساب و سایر اجزای تعرفه نیز بررسی شود.
نکته دیگر اینکه مشترکان باید میان تعرفه اصلی برق و هزینه سوخت نیروگاهی تفاوت قائل شوند. این دو به یکدیگر مرتبط‌اند، اما لزوماً یک رقم واحد نیستند.
کدام خانوارها از افزایش هزینه سوخت نیروگاهی معاف هستند؟
یکی از بخش‌های مهم مصوبه جدید، معافیت مشترکان کم‌برخوردار تحت پوشش نهادهای حمایتی است.
احسان ذبیح‌زاده اعلام کرده مشترکان مشمول حمایت کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی از پرداخت هزینه سوخت نیروگاهی معاف هستند.
بااین‌حال، این معافیت را نباید با معافیت نامحدود از پرداخت تمام اجزای قبض برق اشتباه گرفت.
در بخشنامه تعرفه‌های سال ۱۴۰۵ نیز بهای برق خانوارهای تحت پوشش این دو نهاد تا سقف الگوی مصرف متعارف، صفر در نظر گرفته شده است؛ اما مصرف مازاد بر الگو تابع مقررات تعرفه‌ای مربوط است.
بنابراین لازم است مشترکان مشمول، هنگام دریافت قبض بررسی کنند که معافیت‌های مربوط به وضعیت حمایتی آنها به‌درستی اعمال شده باشد.
در صورت مشاهده مغایرت نیز باید موضوع از طریق شرکت توزیع برق محل اشتراک پیگیری شود.
چرا دولت هزینه سوخت نیروگاه‌ها را در قبض برق اعمال می‌کند؟
در شیوه‌نامه مصوب ششم اردیبهشت ۱۴۰۵، سازوکاری برای محاسبه نرخ سوخت نیروگاهی بر مبنای نرخ گواهی سوخت پیش‌بینی شده است.
مطابق این مقررات، ضریب محاسبه نرخ سوخت نیروگاهی در سال ۱۴۰۵ معادل هشت درصد نرخ مرجع تعیین شده و برای دوره‌های بعد نیز مسیر افزایش تدریجی در نظر گرفته شده است.
همچنین کارگروهی با حضور نمایندگان وزارتخانه‌های نفت، نیرو و اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه مسئول تعیین میزان اعمال هزینه سوخت در قبوض شده است.
منطق اقتصادی این سیاست آن است که هزینه تولید برق، از جمله سوخت مصرفی نیروگاه‌ها، در سازوکار قیمت‌گذاری شفاف‌تر شود.
بااین‌حال، چنین تغییری می‌تواند فشار مالی بیشتری بر بخشی از مصرف‌کنندگان وارد کند؛ به همین دلیل، نحوه حمایت از خانوارهای کم‌درآمد و تفاوت‌گذاری میان کم‌مصرف‌ها و پرمصرف‌ها اهمیت زیادی دارد.
ارزیابی موفقیت این سیاست نیز نباید صرفاً براساس افزایش درآمد حاصل از قبض‌ها انجام شود. باید مشخص شود منابع جدید چه تأثیری بر کیفیت تأمین برق و کاهش مشکلات شبکه خواهند داشت.
درآمد حاصل از افزایش تعرفه برق کجا هزینه می‌شود؟
سخنگوی صنعت برق درباره محل مصرف منابع ناشی از تغییر نرخ سوخت اعلام کرده این مبالغ برای پرداخت هزینه حمل سوخت به نیروگاه‌ها، توسعه بخش بخار نیروگاه‌های گازی و افزایش راندمان نیروگاه‌های موجود استفاده خواهد شد.
افزودن بخش بخار به نیروگاه گازی و تبدیل آن به نیروگاه سیکل ترکیبی می‌تواند بدون افزایش متناسب مصرف سوخت، تولید برق بیشتری ایجاد کند.
این موضوع از نظر بهره‌وری اهمیت دارد؛ زیرا افزایش تولید برق بدون مصرف سوخت اضافی می‌تواند به استفاده مؤثرتر از منابع انرژی کمک کند.
البته تحقق چنین هدفی به اجرای واقعی پروژه‌ها، تأمین منابع مالی و زمان‌بندی تکمیل واحدهای نیروگاهی وابسته است.
همچنین براساس مصوبه هیئت تنظیم بازار برق، مقرر شده نتایج اجرای تغییر نرخ سوخت پس از یک دوره سه‌ماهه بررسی و به این هیئت گزارش شود.
افزایش هزینه برق چه تأثیری بر صنایع و کسب‌وکارها دارد؟
تغییرات جدید صرفاً به بخش خانگی محدود نیست.
سخنگوی صنعت برق تأکید کرده نرخ سوخت قابل اعمال در قبوض برای بخش‌های صنعتی، تجاری، عمومی و کشاورزی نیز با توجه به شرایط اختصاصی آنها تعیین شده است.
این مسئله می‌تواند بر هزینه فعالیت برخی واحدهای اقتصادی اثر بگذارد؛ به‌ویژه کسب‌وکارهایی که برق سهم قابل‌توجهی از هزینه‌های عملیاتی آنها را تشکیل می‌دهد.
در واحدهای صنعتی انرژی‌بر، تغییر هزینه تأمین برق ممکن است بر هزینه تمام‌شده تولید تأثیر بگذارد. در بخش تجاری نیز مصرف تجهیزات سرمایشی، روشنایی و دستگاه‌های برقی اهمیت زیادی دارد.
بااین‌حال، افزایش هزینه برق الزاماً به همان نسبت به قیمت نهایی کالاها منتقل نمی‌شود؛ زیرا میزان رقابت، سهم برق در هزینه تولید و قدرت قیمت‌گذاری بنگاه‌ها متفاوت است.
آیا در زمستان ۱۴۰۵ محدودیت برق صنایع ادامه پیدا می‌کند؟
در کنار تغییر تعرفه‌ها، مسئله تأمین برق در فصل سرد نیز مورد توجه قرار گرفته است.
ذبیح‌زاده اعلام کرده در چهار ماه گرم امسال، برق تحویلی به صنایع ۱۱ درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته بوده است.
او همچنین تأکید کرده ظرفیت تولید برق کشور در زمستان، در صورت تأمین سوخت کافی، پاسخ‌گوی نیاز مصرف خواهد بود.
اما در صورت محدودیت تأمین گاز نیروگاه‌ها یا کاهش ذخایر سوخت مایع، امکان اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف وجود دارد.
به این ترتیب، افزایش هزینه سوخت نیروگاهی را نباید تضمینی برای حذف خاموشی‌ها دانست.
تأمین پایدار برق علاوه بر منابع مالی، به وضعیت شبکه انتقال و توزیع، سوخت نیروگاه‌ها، تعمیرات تجهیزات و ظرفیت عملی تولید وابسته است.
چگونه هزینه قبض برق آبان را کاهش دهیم؟
با توجه به پلکانی بودن هزینه سوخت نیروگاهی، کنترل مصرف می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
در ماه‌های غیرگرم، خاموش‌کردن وسایل برقی غیرضروری، استفاده از تجهیزات روشنایی کم‌مصرف و مدیریت زمان استفاده از دستگاه‌های پرمصرف می‌تواند به کاهش مصرف کمک کند.
بررسی سلامت یخچال و فریزر، تنظیم مناسب دمای آنها و استفاده بهینه از ماشین لباس‌شویی و ظرف‌شویی نیز در مصرف برق مؤثر است.
در مناطقی که برای گرمایش از وسایل برقی استفاده می‌شود، انتخاب تجهیزات استاندارد و جلوگیری از هدررفت حرارت ساختمان اهمیت ویژه‌ای دارد.
البته صرفه‌جویی نباید به قیمت کاهش ایمنی یا ایجاد شرایط نامناسب برای افراد آسیب‌پذیر تمام شود.
مهم‌ترین اقدام مشترکان، بررسی الگوی مصرف درج‌شده در صورتحساب و مقایسه مصرف ماهانه با سقف تعیین‌شده برای محل سکونت است.
جمع‌بندی؛ قبض برق آبان برای چه کسانی گران‌تر می‌شود؟
از ابتدای آبان ۱۴۰۵، هزینه سوخت نیروگاهی با سازوکاری جدید در قبوض برق مشترکان محاسبه می‌شود.
بر اساس اعلام سخنگوی صنعت برق، مشترکان خانگی در چهار سطح مصرف قرار گرفته‌اند و میزان افزایش هزینه آنها به فاصله مصرف از الگوی تعیین‌شده بستگی دارد.
در این میان، خانوارهایی که مصرفشان در محدوده الگو قرار دارد، کمترین افزایش را تجربه خواهند کرد و مصرف‌کنندگان پرمصرف ممکن است هزینه بیشتری بپردازند.
همچنین معافیت هزینه سوخت نیروگاهی برای خانوارهای کم‌برخوردار تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی در نظر گرفته شده است.
نکته کلیدی این است که افزایش سقف قیمت برق در بازار عمده‌فروشی به ۷ هزار و ۹۵ ریال، معادل افزایش یکسان قبض تمام مشترکان نیست.
در حال حاضر، نرخ ریالی تفکیکی پله‌های جدید در توضیحات منتشرشده اعلام نشده و بنابراین ارائه رقم قطعی برای افزایش قبض هر خانوار ممکن نیست.
در نهایت، اثر واقعی تصمیم جدید زمانی روشن‌تر خواهد شد که نخستین صورتحساب‌های مشمول نرخ‌های آبان صادر شوند و میزان افزایش پرداختی خانوارهای کم‌مصرف، متوسط‌مصرف و پرمصرف قابل مقایسه باشد.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
