ابهام بزرگ درباره هزینه سفر کاروان ایران به ناگویا؛ بلیت یک میلیارد تومانی و پرسشهای بیپاسخ از کمیته ملی پارالمپیک
پنجمین دوره بازیهای پاراآسیایی از ۲۶ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۱۸ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، در استان آیچی و شهر ناگویا برگزار شد. ایران در پایان این مسابقات با مجموع ۱۰۲ مدال در رتبه ششم جدول رسمی قرار گرفت؛ نتیجهای که در وبسایت برگزارکنندگان بازیها نیز ثبت شده است.
روز پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، خبرآنلاین در گزارشی درباره نحوه اعزام کاروان ایران، از مطرح شدن رقم بیش از یک میلیارد تومان برای خرید بلیت هر نفر خبر داد و خواستار انتشار جزئیات هزینهها شد. این گزارش همچنین انتخاب مسیر هوایی کاروان را مورد پرسش قرار داده است. با این وجود، هیچ قرارداد خرید بلیت، صورتحساب رسمی یا سند پرداختی که این مبلغ را تأیید کند، در گزارش منتشرشده ارائه نشده است.
هزینه بلیت کاروان ایران به ناگویا واقعاً یک میلیارد تومان بود؟
مهمترین ادعای مطرحشده درباره اعزام کاروان ایران، هزینه خرید بلیت هواپیما برای ورزشکاران و همراهان است. طبق گزارش منتشرشده، گفته میشود مبلغ پرداختی برای هر نفر از مرز یک میلیارد تومان عبور کرده است.
این رقم در صورت تأیید، برای یک اعزام گروهی بسیار قابل توجه خواهد بود و ضرورت بررسی شیوه انتخاب پرواز، زمان خرید بلیت و شرایط قرارداد با شرکت ارائهدهنده خدمات سفر را افزایش میدهد.
اما باید میان مبلغ مطرحشده در رسانهها و هزینه واقعی ثبتشده در اسناد مالی تفاوت گذاشت. هنوز مشخص نیست این رقم ادعایی مربوط به بلیت رفتوبرگشت، مجموعه خدمات سفر، جابهجایی تجهیزات ویژه یا صرفاً حملونقل هوایی عادی است.
بنابراین، اعلام هزینه یک میلیارد تومانی بهعنوان واقعیت قطعی یا نتیجهگیری درباره تخلف مالی بر اساس این ادعا، پیش از انتشار مستندات، دقیق نیست.
مسیر سفر کاروان ایران به ژاپن؛ چرا استانبول و مانیل انتخاب شدند؟
یکی از نکات مهمی که در بررسی این پرونده باید مورد توجه قرار گیرد، توضیح قبلی رئیس کمیته ملی پارالمپیک درباره مسیر اعزام است.
غفور کارگری روز ۱۳ مهر ۱۴۰۵ در مراسم بدرقه کاروان ایران اعلام کرده بود که به دلیل محدودیتهای پروازی و شرایط ورزشکاران ویلچری، مسیر سفر از استانبول و مانیل به ناگویا انتخاب شده است. او گفته بود برنامه پروازی شامل حدود ۱۲ ساعت توقف در هر یک از دو فرودگاه استانبول و مانیل است.
بنابراین، برخلاف این برداشت که هیچ توضیحی درباره انتخاب مسیر ارائه نشده، کمیته ملی پارالمپیک پیش از مسابقات دلیلی کلی برای انتخاب مسیر اعلام کرده بود.
با این حال، این توضیح بهتنهایی پاسخگوی پرسش درباره میزان هزینه واقعی، مقایسه قیمت مسیرهای جایگزین و دلیل انتخاب نهایی شرکت هواپیمایی نیست.
آیا مسیر پروازی از چین برای اعزام کاروان ایران ارزانتر بود؟
در گزارش انتقادی منتشرشده، به امکان سفر از تهران به شانگهای یا گوانگجو و سپس پرواز به ژاپن اشاره شده است. این پیشنهاد از آن جهت مورد توجه قرار گرفته که کاروان ایران در بازیهای آسیایی ناگویا نیز تجربه استفاده از مسیر چین را داشته است.
خبرگزاری تسنیم در گزارشی به تاریخ ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرده بود که بخشی از کاروان ایران برای حضور در بازیهای آسیایی از تهران به شانگهای و سپس ناگویا سفر کرده است.
با این حال، آن سفر مربوط به بازیهای آسیایی بود، نه بازیهای پاراآسیایی. شرایط جابهجایی کاروانی با تعداد قابل توجهی ورزشکار دارای معلولیت، ممکن است تفاوتهای عملیاتی مهمی داشته باشد.
برای مثال، امکان انتقال ویلچرهای ورزشی، تجهیزات تخصصی، خدمات جابهجایی مسافران و ظرفیت پذیرش گروهی شرکتهای هواپیمایی باید بررسی شود.
بنابراین، وجود یک مسیر جایگزین الزاماً به معنای ارزانتر یا مناسبتر بودن آن برای تمام اعضای کاروان نیست. پرسش اصلی این است که آیا کمیته ملی پارالمپیک پیش از انتخاب مسیر نهایی، پیشنهادهای قابل اجرا را از نظر قیمت، زمان سفر و امکانات دسترسی مقایسه کرده است؟
بودجه ۳۵۰ میلیارد تومانی اعزام به ناگویا؛ سهم بلیت هواپیما چقدر بود؟
موضوع هزینههای سفر زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که ارقام بودجه پیشبینیشده برای حضور ایران در بازیهای پاراآسیایی بررسی شود.
غفور کارگری، رئیس کمیته ملی پارالمپیک، روز ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در نشست خبری اعلام کرده بود که بودجه سالانه این نهاد یکهزار و ۱۵۰ میلیارد تومان است و برای اعزام کاروان به ناگویا به ۳۵۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.
او همچنین گفته بود تا آن زمان ۲۰۰ میلیارد تومان از منابع مورد نیاز تخصیص یافته و مسئولان امیدوارند اعتبار باقیمانده نیز تأمین شود.
البته این ارقام مربوط به برآورد و تخصیص بودجه پیش از مسابقات هستند و نباید آنها را معادل هزینه قطعی انجامشده در پایان سفر دانست.
برای مشخص شدن سهم حملونقل هوایی از هزینههای کاروان، انتشار گزارش تفصیلی مخارج ضروری است.
این گزارش میتواند تفاوت میان هزینه پیشبینیشده و هزینه واقعی را روشن کند و مشخص سازد چه مقدار از بودجه صرف بلیت هواپیما، حمل تجهیزات، اقامت، اردوهای آمادهسازی و سایر خدمات شده است.
ابهام در تعداد ورزشکاران اعزامی؛ ۱۶۶ نفر یا ۱۶۷ نفر؟
در گزارشهای منتشرشده درباره کاروان ایران، اختلاف کوچکی در تعداد ورزشکاران مشاهده میشود که نیازمند توضیح است.
برخی گزارشها تعداد ورزشکاران را ۱۶۷ نفر اعلام کردهاند؛ در حالی که تعداد ۶۲ ورزشکار زن و ۱۰۴ ورزشکار مرد در همان گزارشها ذکر شده است.
مجموع این دو عدد ۱۶۶ نفر است.
همچنین فهرستی که کمیته ملی پارالمپیک پیش از مسابقات منتشر کرده و خبرگزاری تسنیم در ۱۱ مهر بازتاب داده بود، تعداد ورزشکاران را ۱۶۶ نفر اعلام میکرد.
ممکن است اختلاف به تغییرات فهرست نهایی اعزام مربوط باشد، اما بدون اطلاعات تکمیلی نمیتوان علت آن را مشخص کرد.
اهمیت تعیین تعداد دقیق زمانی بیشتر میشود که قرار باشد هزینه بلیتها محاسبه شود؛ زیرا تعداد مسافران الزاماً برابر با تعداد ورزشکاران نیست و مربیان، کادر پزشکی، سرپرستان و عوامل اجرایی نیز ممکن است در سفر حضور داشته باشند.
سقوط ایران از رتبه دوم به ششم؛ عملکرد ناگویا چرا زیر سؤال رفت؟
کاروان ایران در بازیهای پاراآسیایی ۲۰۲۶ موفق به کسب ۱۰۲ مدال شامل ۲۶ طلا، ۳۶ نقره و ۴۰ برنز شد و در رده ششم جدول ایستاد.
در دوره قبلی بازیها که در سال ۲۰۲۳ در هانگژوی چین برگزار شد، ایران با کسب ۱۳۱ مدال شامل ۴۴ طلا، ۴۶ نقره و ۴۱ برنز در جایگاه دوم قرار گرفته بود.
بنابراین، کاروان ایران در ناگویا ۲۹ مدال کمتر به دست آورد و تعداد مدالهای طلای آن نیز ۱۸ عدد کاهش یافت.
با این حال، مقایسه مستقیم این دو دوره نیازمند توجه به تغییرات برنامه مسابقات است.
غفور کارگری پیش از آغاز رقابتها توضیح داده بود که تعداد رشتههای بازیها از ۲۲ به ۱۸ کاهش یافته و حذف برخی رشتهها از جمله شطرنج و پاراکانو، بر ظرفیت مدالآوری ایران تأثیر میگذارد.
در نتیجه، کاهش تعداد مدالها و افت رتبه بهتنهایی تمام ابعاد عملکرد کاروان را توضیح نمیدهد. ارزیابی فنی دقیق باید تغییر تعداد مواد مدالی، اندازه کاروان، کیفیت حریفان و عملکرد هر رشته را نیز در نظر بگیرد.
آیا هزینه سفر کاروان با نتایج ورزشی تناسب داشت؟
یکی از پرسشهای مطرحشده پس از بازیهای ناگویا، تناسب میان هزینههای اعزام و نتایج کسبشده است.
این موضوع از منظر مدیریت منابع قابل بررسی است، اما نمیتوان ارزش یک اعزام پارالمپیکی را صرفاً با تقسیم هزینه کل بر تعداد مدالها محاسبه کرد.
حضور ورزشکاران دارای معلولیت در رویدادهای بینالمللی، علاوه بر رقابت برای مدال، با اهدافی مانند توسعه ورزش، کسب تجربه و فراهم کردن فرصت حضور در مسابقات قارهای ارتباط دارد.
رئیس کمیته ملی پارالمپیک نیز پیش از مسابقات اعلام کرده بود که در انتخاب اعضای کاروان، علاوه بر شانس مدالآوری، معیارهای حمایتی و توسعهای لحاظ شده است.
با این وجود، وجود اهداف توسعهای به معنای بینیازی از حسابرسی مالی نیست.
مدیریت کارآمد مستلزم آن است که منابع موجود با رعایت شرایط تخصصی ورزشکاران و بر اساس بررسی گزینههای قابل اجرا هزینه شود.
چرا شفافسازی کمیته ملی پارالمپیک اهمیت دارد؟
پس از انتشار ادعای هزینه میلیاردی بلیتها، مهمترین موضوع ارائه اطلاعات دقیق از سوی متولیان اعزام است.
انتشار قرارداد شرکت هواپیمایی، تعداد بلیتهای خریداریشده، هزینه نهایی رفتوبرگشت، خدمات ویژه و دلیل انتخاب مسیر میتواند به روشن شدن موضوع کمک کند.
همچنین اعلام اینکه چه تعداد از مسافران ورزشکار، مربی، پزشک یا عضو کادر اجرایی بودهاند، امکان بررسی دقیقتر هزینهها را فراهم میکند.
در چنین شرایطی، پاسخ رسمی باید فراتر از یک توضیح کلی درباره محدودیتهای پروازی باشد.
بهویژه آنکه کارگری پیش از اعزام به وجود محدودیتهایی برای جابهجایی ورزشکاران ویلچری اشاره کرده بود، ارائه مستندات درباره همین محدودیتها میتواند مشخص کند آیا مسیر انتخابشده از نظر فنی مناسبترین گزینه بوده است یا خیر.
از سوی دیگر، انتشار یک گزارش مالی قابل بررسی، احتمال گسترش ارقام تأییدنشده در فضای رسانهای را کاهش میدهد.
جمعبندی؛ پرونده هزینههای ناگویا در انتظار انتشار اسناد رسمی
کاروان ایران در بازیهای پاراآسیایی ناگویا ۲۰۲۶ با کسب ۱۰۲ مدال در جایگاه ششم آسیا قرار گرفت؛ نتیجهای که در مقایسه با دوره گذشته با کاهش تعداد مدالها و افت رتبه همراه بود.
در روزهای پس از مسابقات، پرسشهایی درباره شیوه اعزام کاروان و هزینه سفر هوایی مطرح شده و خبرآنلاین از احتمال پرداخت بیش از یک میلیارد تومان برای بلیت هر نفر سخن گفته است.
با این حال، این مبلغ هنوز با اسناد رسمی تأیید نشده است. در مقابل، رئیس کمیته ملی پارالمپیک پیش از اعزام توضیح داده بود که محدودیتهای پروازی و شرایط ورزشکاران ویلچری در انتخاب مسیر استانبول و مانیل نقش داشتهاند.
بنابراین، مسئله اصلی در حال حاضر اثبات وقوع تخلف نیست، بلکه روشن شدن هزینه واقعی سفر، بررسی گزینههای جایگزین و مشخص شدن مبنای تصمیمگیری مسئولان است.
انتشار جزئیات مالی و اجرایی اعزام میتواند هم به پرسشهای مطرحشده پاسخ دهد و هم زمینه ارزیابی منصفانه عملکرد مدیریت کاروان را فراهم کند.
تا آن زمان، رقم یک میلیارد تومان برای هر بلیت باید در حد ادعایی تأییدنشده باقی بماند؛ ادعایی که اهمیت بررسی مستند آن، با توجه به منابع مالی اختصاصیافته به ورزش پارالمپیکی، قابل چشمپوشی نیست.