قیمت کنسرو تن ماهی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵؛ گرانی ۳۰ هزار تومانی تأیید شد / ماجرای واردات ۹۰۰ تنی ماهی چیست؟
بازار کنسرو تن ماهی در چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ با خبر افزایش قیمت این محصول پرمصرف بار دیگر مورد توجه قرار گرفت. در شرایطی که هزینه تأمین مواد غذایی بخش قابل توجهی از بودجه خانوارها را به خود اختصاص میدهد، رشد قیمت کنسرو ماهی میتواند بر انتخاب مصرفکنندگان و میزان تقاضای بازار تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، فعالان صنعت شیلات هشدار میدهند که پایین ماندن قیمت ماهی صیدشده در شرایط افزایش هزینههای عملیاتی، ممکن است انگیزه اقتصادی صیادان را تضعیف کند. این وضعیت نشان میدهد صنعت کنسرو ماهی با چالشی دوطرفه مواجه است؛ حفظ قدرت خرید مردم در کنار تأمین هزینههای تولید و استمرار فعالیت صیادان و کارخانهها.
قیمت جدید کنسرو تن ماهی؛ هر قوطی چند تومان گران شد؟
بر اساس اظهارات عباس مختاری در نشست خبری روز ۲۷ آبان، قیمت اعلامشده برای کنسرو ۱۸۰ گرمی تن ماهی با درِ آسانبازشو به ۳۲۹ هزار تومان رسیده است. این محصول پیشتر ۲۹۹ هزار تومان قیمت داشت و اکنون ۳۰ هزار تومان گرانتر شده است.
محاسبه تغییر قیمت نشان میدهد افزایش اخیر حدود ۱۰.۰۳ درصد بوده است. بنابراین، خانواری که قبلاً برای خرید چهار قوطی کنسرو تن ماهی یک میلیون و ۱۹۶ هزار تومان پرداخت میکرد، اکنون برای همان تعداد باید یک میلیون و ۳۱۶ هزار تومان هزینه کند. این یعنی تنها در خرید چهار قوطی، ۱۲۰ هزار تومان به هزینه خانوار اضافه شده است.
خبرگزاری تسنیم در گزارش ۲۷ آبان این رقم را بهعنوان قیمت مصوب کنسرو ۱۸۰ گرمی اعلام کرده است. بااینحال، جزئیات بخشنامه رسمی و شمول قیمت برای برندهای مختلف در گزارش بررسیشده مشخص نیست؛ بنابراین نباید نرخ ۳۲۹ هزار تومان را بدون توجه به وزن و مشخصات محصول به تمام کنسروهای موجود در بازار تعمیم داد.
علت افزایش قیمت تن ماهی چیست؟ نقش قوطی و روغن در گرانی محصول
یکی از نکات مهم اظهارات مدیرکل دفتر بهبود کیفیت، فرآوری و توسعه بازار آبزیان، توضیح درباره علت افزایش قیمت کنسرو ماهی است. مختاری تأکید کرده که برخلاف آنچه ممکن است تصور شود، رشد اخیر قیمت کنسرو ناشی از گران شدن ماهی تن نبوده و افزایش هزینه قوطی فلزی و روغن در این روند نقش داشته است.
در صنعت کنسروسازی، ماده اولیه تنها بخشی از هزینه تمامشده محصول را تشکیل میدهد. کارخانهها علاوه بر خرید ماهی، باید هزینههای مربوط به پاکسازی، پخت، استریلسازی، بستهبندی، نیروی انسانی، انرژی، حملونقل و نگهداری محصول را نیز پرداخت کنند.
قوطی فلزی و درِ آسانبازشو از اجزای ضروری بستهبندی هستند و افزایش قیمت آنها میتواند هزینه تولید هر واحد کنسرو را بالا ببرد. همچنین روغن مورد استفاده در برخی انواع کنسرو تن ماهی، یکی دیگر از نهادههایی است که تغییر قیمت آن بر هزینه نهایی محصول تأثیر میگذارد.
در چنین شرایطی، حتی اگر قیمت ماهی در مبادی صید ثابت بماند، احتمال افزایش قیمت کنسرو وجود خواهد داشت. به همین دلیل، بررسی بازار محصولات فرآوریشده تنها بر اساس نرخ ماده اولیه نمیتواند تصویری کامل از وضعیت تولید ارائه دهد.
قیمت ماهی تن به زیر ۴۰۰ هزار تومان رسید؛ چرا صیادان نگران هستند؟
در حالی که افزایش قیمت کنسرو تن ماهی برای مصرفکنندگان خبر خوشایندی نیست، فعالان بخش صید نیز از شرایط قیمتگذاری ماهی خام ابراز نگرانی میکنند.
عباس مختاری اعلام کرده که قیمت ماهی تن در محدوده کمتر از ۴۰۰ هزار تومان ممکن است از نگاه مصرفکنندگان مطلوب باشد، اما با توجه به افزایش هزینههای صید، برای تولیدکنندگان نگرانی ایجاد کرده است.
به گفته وی، در سفر سوم صید در خردادماه، قیمت ماهی حدود ۳۹۰ هزار تومان محاسبه شده و نرخ فروش محصول در محدوده ۳۹۰ تا ۴۲۰ هزار تومان قرار داشته است. وی همچنین از لحاظ شدن سود بیش از ۳۰ درصدی برای صیادان سخن گفته، اما جزئیات مبنای این محاسبه در گزارش منتشرشده مشخص نشده است.
فعالیت صیادی هزینههای متعددی دارد. تأمین سوخت شناورها، تعمیر موتور و تجهیزات، پرداخت دستمزد خدمه، خرید ابزار صید و نگهداری مناسب ماهی از جمله هزینههایی هستند که بر سودآوری این فعالیت تأثیر میگذارند.
اگر هزینههای عملیاتی با سرعت بیشتری نسبت به قیمت فروش ماهی افزایش پیدا کند، درآمد واقعی صیادان ممکن است کاهش یابد. در بلندمدت، چنین وضعیتی میتواند بر انگیزه ادامه فعالیت و میزان عرضه ماده اولیه به کارخانهها اثر بگذارد.
واردات ماهی تن به ۹۰۰ تن رسید؛ فاصله چشمگیر با مجوز ۲۰ هزار تنی
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات مختاری به وضعیت واردات ماهی برای صنایع کنسروسازی اختصاص دارد. وی اعلام کرده که برای ششماهه نخست سال ۱۴۰۵ مجوز واردات ۲۰ هزار تن ماهی صادر شده، اما میزان واردات انجامشده تا زمان ارائه گزارش تنها حدود ۹۰۰ تن بوده است.
محاسبه این ارقام نشان میدهد فقط ۴.۵ درصد از ظرفیت مجوز اعلامشده به واردات تحققیافته تبدیل شده است. به بیان دیگر، فاصله میان سقف مجاز واردات و حجم واردشده به ۱۹ هزار و ۱۰۰ تن میرسد.
البته این اختلاف بهتنهایی به معنای کمبود ۱۹ هزار و ۱۰۰ تنی ماهی در بازار نیست. مجوز واردات، سقف امکان تأمین خارجی را نشان میدهد و نیاز واقعی صنعت باید با توجه به میزان تولید داخلی، ذخایر و ظرفیت فعالیت کارخانهها محاسبه شود.
مختاری تأکید کرده که بخشی از نیاز کشور به ماهی مورد استفاده در کنسروسازی از طریق افزایش صید داخلی تأمین شده است. بااینحال، آمار دقیق سهم صید داخلی در جبران کاهش واردات ارائه نشده است.
این موضوع نشان میدهد برای ارزیابی وضعیت تأمین مواد اولیه، بررسی همزمان واردات و صید داخلی ضرورت دارد.
مقایسه واردات ماهی تن در سالهای گذشته؛ تأمین مواد اولیه چه تغییری کرده است؟
مدیرکل دفتر توسعه بازار آبزیان در بخش دیگری از اظهارات خود به سابقه واردات ماهی اشاره کرده است. به گفته وی، در مقطعی میزان واردات این محصول به حدود ۵۷ هزار تن رسیده بود.
همچنین در یک دوره ۱۶ ماهه که قیمت کنسرو ماهی ثابت نگه داشته شده بود، حدود ۳۸ هزار تن ماهی وارد کشور شد.
این ارقام نشان میدهد استفاده از واردات برای تأمین مواد اولیه کارخانهها در دورههای گذشته سهم قابل توجهی داشته است. بااینحال، به دلیل تفاوت بازههای زمانی، نمیتوان آمار واردات فعلی را مستقیماً با آن دورهها مقایسه و درصد دقیق کاهش سالانه را محاسبه کرد.
از منظر اقتصادی، افزایش سهم صید داخلی میتواند به کاهش وابستگی به واردات کمک کند؛ اما این سیاست زمانی پایدار خواهد بود که ظرفیت صید، وضعیت ذخایر آبزیان و صرفه اقتصادی فعالیت صیادان نیز مورد توجه قرار گیرد.
در مقابل، واردات هدفمند میتواند در زمان محدودیت عرضه داخلی، از اختلال در فعالیت کارخانهها جلوگیری کند. ایجاد تعادل میان این دو مسیر برای حفظ تولید و کنترل هزینهها اهمیت دارد.
آیا افزایش قیمت کنسرو تن ماهی به معنای سود بیشتر کارخانههاست؟
یکی از مسائل مهم صنعت کنسروسازی، تفاوت میان افزایش قیمت فروش و افزایش سود تولیدکنندگان است.
اگرچه قیمت هر قوطی کنسرو از ۲۹۹ هزار تومان به ۳۲۹ هزار تومان رسیده، اما این افزایش لزوماً به معنای رشد درآمد خالص کارخانهها نیست.
در شرایطی که هزینه بستهبندی، روغن، انرژی و حملونقل افزایش پیدا میکند، ممکن است بخش عمده افزایش قیمت فروش صرف جبران هزینهها شود.
برای مثال، اگر رشد هزینه تولید از افزایش قیمت نهایی بیشتر باشد، حاشیه سود کارخانه حتی پس از گران شدن محصول نیز کاهش پیدا میکند.
مختاری نیز در نشست خبری تأکید کرده که برای ارزیابی وضعیت تولیدکنندگان باید مجموعه هزینههای واقعی تولید بررسی شود و افزایش قیمت محصول نهایی را نباید با افزایش قطعی سود برابر دانست.
این مسئله برای تداوم فعالیت کارخانهها اهمیت دارد. کاهش سودآوری میتواند توان واحدهای تولیدی برای خرید مواد اولیه، پرداخت هزینههای جاری و سرمایهگذاری در تجهیزات جدید را محدود کند.
گرانی تن ماهی چه تأثیری بر سبد غذایی خانوارها دارد؟
افزایش قیمت کنسرو تن ماهی از منظر مصرفکنندگان نیز اهمیت زیادی دارد. این محصول به دلیل امکان نگهداری نسبتاً طولانی و سهولت آمادهسازی، در سبد غذایی بخشی از خانوارها جایگاه مشخصی دارد.
با رسیدن قیمت هر قوطی ۱۸۰ گرمی به ۳۲۹ هزار تومان، هزینه خرید شش قوطی به یک میلیون و ۹۷۴ هزار تومان میرسد. همین تعداد با نرخ قبلی یک میلیون و ۷۹۴ هزار تومان هزینه داشت.
افزایش ۱۸۰ هزار تومانی هزینه چنین خریدی میتواند برای خانوارهایی که بودجه غذایی محدودی دارند، قابل توجه باشد.
در صورت ادامه رشد قیمت محصولات فرآوریشده، ممکن است بخشی از مصرفکنندگان تعداد دفعات خرید را کاهش دهند یا به سراغ برندها و بستهبندیهای اقتصادیتر بروند.
از سوی دیگر، کاهش تقاضای مصرفکننده نیز میتواند فروش کارخانهها را تحت فشار قرار دهد. بنابراین، تولیدکنندگان نمیتوانند بدون توجه به قدرت خرید خانوارها، تمام افزایش هزینههای تولید را به قیمت نهایی منتقل کنند.
پیشبینی قیمت کنسرو تن ماهی تا پایان پاییز ۱۴۰۵
با توجه به شرایط اعلامشده، آینده قیمت کنسرو تن ماهی بیش از هر چیز به وضعیت تأمین ماهی، هزینه قوطی و روغن و میزان تقاضای مصرفکنندگان بستگی خواهد داشت.
در سناریوی نخست، اگر قیمت نهادههای بستهبندی و روغن در سطح فعلی تثبیت شود و صید داخلی نیز بتواند نیاز کارخانهها را تأمین کند، احتمال کاهش فشار برای افزایش دوباره قیمت وجود خواهد داشت.
در چنین شرایطی، کارخانهها میتوانند با پیشبینی بهتر هزینههای تولید، برنامه عرضه خود را تنظیم کنند.
در سناریوی مقابل، اگر هزینه مواد اولیه و بستهبندی همچنان افزایش پیدا کند یا تأمین ماهی با محدودیت مواجه شود، احتمال افزایش فشار هزینهای بر تولیدکنندگان وجود دارد.
البته این وضعیت لزوماً به معنای تصویب افزایش قیمت جدید نیست. تصمیمگیری درباره نرخ فروش به شرایط بازار، مقررات قیمتگذاری و توان خرید مصرفکنندگان نیز وابسته خواهد بود.
تا زمان انتشار گزارش، نرخ جدیدی بالاتر از ۳۲۹ هزار تومان برای همین کنسرو ۱۸۰ گرمی در اظهارات بررسیشده اعلام نشده است.
آینده صنعت کنسرو ماهی؛ تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در برابر یک چالش مشترک
تحولات اخیر نشان میدهد صنعت کنسرو ماهی با مجموعهای از مسائل بههمپیوسته مواجه است. صیادان نسبت به افزایش هزینههای فعالیت و پایین بودن قیمت فروش ماهی نگرانی دارند؛ کارخانهها با رشد هزینه بستهبندی و فرآوری روبهرو هستند و مصرفکنندگان نیز افزایش قیمت نهایی محصول را تجربه میکنند.
در چنین شرایطی، حفظ تعادل میان این سه بخش میتواند نقش مهمی در پایداری تولید داشته باشد.
حمایت از تأمین پایدار مواد اولیه، افزایش بهرهوری کارخانهها، کاهش هزینههای غیرضروری توزیع و شفافسازی سازوکار قیمتگذاری از عواملی هستند که میتوانند به کاهش فشار بر تولیدکننده و مصرفکننده کمک کنند.
همچنین انتشار آمار دقیق میزان صید، واردات و مصرف کارخانهها میتواند تصویر روشنتری از وضعیت واقعی بازار ارائه دهد و امکان تصمیمگیری مناسبتر را برای فعالان صنعت فراهم کند.
جمعبندی؛ آیا کنسرو تن ماهی دوباره گران میشود؟
بازار کنسرو تن ماهی در روز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ با افزایش حدود ۱۰ درصدی قیمت محصول ۱۸۰ گرمی مواجه شده است. بر اساس اظهارات عباس مختاری، هزینه قوطی فلزی و روغن از عوامل اصلی این افزایش بوده و قیمت ماهی صیدشده عامل مستقیم گرانی اخیر معرفی نشده است.
از سوی دیگر، تحقق تنها ۹۰۰ تن واردات در برابر مجوز ۲۰ هزار تنی، اهمیت وضعیت تأمین مواد اولیه از محل صید داخلی را بیشتر کرده است.
در مجموع، قیمت اعلامشده کنسرو تن ماهی به ۳۲۹ هزار تومان رسیده، اما ادامه افزایش قیمت در روزهای آینده هنوز قطعی نیست. وضعیت هزینه تولید، میزان صید داخلی، تأمین وارداتی و قدرت خرید خانوارها تعیین خواهد کرد که بازار در هفتههای آینده به سمت ثبات حرکت میکند یا با فشار قیمتی تازهای مواجه خواهد شد.
مهمترین چالش پیش روی این صنعت، حفظ صرفه اقتصادی فعالیت صیادان و کارخانهها بدون حذف تدریجی کنسرو ماهی از سبد خرید مصرفکنندگان است؛ مسئلهای که حل آن به مدیریت همزمان هزینه تولید و شبکه تأمین نیاز دارد.