قیمت دام زنده امروز ۲۶ تیر ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۶۳ هزار و گوساله ۵۳۰ هزار تومان

تازه‌ترین نرخ‌های منتشرشده برای پنجشنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار دام زنده برخلاف برخی بازارهای کالایی، فعلاً با جهش ناگهانی قیمت روبه‌رو نشده است. در تهران، میانگین قیمت گوسفند زنده به ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله زنده به ۵۳۵ هزار تومان رسیده است. اصفهان و خراسان رضوی نیز قیمت‌هایی نزدیک به همین محدوده ثبت کرده‌اند. تمام ارقام این گزارش به ازای هر کیلوگرم دام زنده است.

جدول قیمت دام زنده در ۲۶ تیر ۱۴۰۵

این نرخ‌ها میانگین‌های اعلامی بازار هستند و قیمت معامله واقعی می‌تواند با توجه به وزن، نژاد، سن، جنسیت، سلامت دام، میزان گوشت‌دهی، محل تحویل و تعداد دام مورد معامله متفاوت باشد. اتحادیه سراسری صنعت دامپروران نیز برای تهران بازه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان را برای گوسفند و ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان را برای گوساله ثبت کرده است؛ دامنه‌ای که ارقام میانگین جدول را تأیید می‌کند.

اختلاف قیمت استان‌ها چقدر است؟

در میان سه استان مورد بررسی، فاصله بالاترین و پایین‌ترین قیمت گوسفند تنها هفت هزار و ۵۰۰ تومان است. این اختلاف نسبت به قیمت خراسان رضوی حدود ۱.۱ درصد محاسبه می‌شود. در بازار گوساله نیز فاصله تهران با خراسان رضوی هشت هزار و ۵۰۰ تومان، معادل حدود ۱.۶ درصد است.

قیمت گوسفند در تهران فقط حدود ۰.۶ درصد بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد و نرخ گوساله تهران نیز کمتر از یک درصد بیشتر از متوسط کشور است. این فاصله محدود نشان می‌دهد فعلاً شکاف معناداری میان بازارهای عمده ایجاد نشده و هزینه حمل، وضعیت عرضه محلی و کیفیت دام بیشتر از یک بحران سراسری بر تفاوت قیمت‌ها اثر گذاشته‌اند.

اصفهان در بخش گوسفند اندکی بالاتر از میانگین کشور قرار دارد، اما قیمت گوساله آن حدود نیم درصد کمتر از متوسط کشوری است. در خراسان رضوی نیز هر دو گروه دام کمی پایین‌تر از میانگین قیمت دارند.

قیمت دام نسبت به خرداد کاهش یافته است؟

مقایسه نرخ‌های فعلی با ارقام منتشرشده در ۱۵ خرداد، از کاهش محسوس قیمت در بعضی استان‌ها حکایت دارد. در آن مقطع، گوسفند زنده در تهران ۷۵۰ هزار تومان و گوساله ۶۰۰ هزار تومان اعلام شده بود. نرخ فعلی تهران به‌ترتیب حدود ۱۱ و ۱۰.۸ درصد پایین‌تر از آن ارقام است.

در اصفهان نیز قیمت اعلامی گوسفند از ۷۳۹ هزار به ۶۶۵ هزار تومان کاهش یافته که افتی نزدیک به ۱۰ درصد است. گوساله اصفهان نیز از ۵۷۰ هزار به حدود ۵۲۸ هزار تومان رسیده است. در خراسان رضوی افت قیمت گوسفند محدودتر بوده و قیمت گوساله تقریباً در همان محدوده قبلی باقی مانده است.

البته مقایسه این گزارش‌های مقطعی باید با احتیاط انجام شود؛ زیرا ترکیب دام‌های عرضه‌شده، کیفیت نمونه‌ها، استان‌های مورد محاسبه و روش جمع‌آوری نرخ ممکن است در دو تاریخ کاملاً یکسان نباشد. بااین‌حال، داده‌ها دست‌کم نشانه‌ای از نبود روند صعودی پرشتاب در فاصله نیمه خرداد تا اواخر تیر ارائه می‌کنند.

چرا بازار دام زنده آرام مانده است؟

یکی از دلایل احتمالی ثبات بازار، افزایش عرضه دام در ماه‌های اخیر است. رئیس شورای تأمین دام اعلام کرده بارندگی‌های مناسب، بهبود مراتع و افزایش زایش‌های بهاره موجب رشد تولید شده و جمعیت دام سبک کشور به بیش از ۷۳ میلیون رأس رسیده است. او همچنین مدعی شده عرضه داخلی بیش از ۸۵ درصد نیاز بازار گوشت قرمز را پوشش می‌دهد. این ارقام اظهارات یک مقام صنفی است و باید در کنار آمار رسمی تولید و کشتار بررسی شود.

آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار و ۱۹۴ تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور عرضه شده است. از این میزان، ۲۱ هزار و ۱۴۹ تن مربوط به گاو و گوساله و ۱۲ هزار و ۷۰۲ تن مربوط به گوسفند و بره بوده است. سهم گوشت گاو و گوساله از کل عرضه رسمی به ۵۶.۹ درصد رسیده است.

عامل دوم می‌تواند ضعف تقاضای مصرفی باشد. دبیر انجمن صنعت بسته‌بندی گوشت و مواد پروتئینی گفته است تقاضای فروشگاه‌های عرضه‌کننده در فروردین نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵۰ درصد کاهش داشته است. این عدد نیز برآورد یک تشکل صنفی است، اما نشان می‌دهد ثبات قیمت الزاماً فقط نتیجه وفور عرضه نیست و کاهش قدرت خرید خانوارها نیز ممکن است از رشد قیمت جلوگیری کرده باشد.

به بیان دیگر، بازار می‌تواند از نظر قیمت آرام باشد، اما این آرامش هم‌زمان حاصل عرضه مناسب و تقاضای ضعیف‌تر باشد. بنابراین نباید ثبات نرخ دام زنده را به‌تنهایی نشانه رونق بازار یا بهبود کامل شرایط مصرف‌کنندگان دانست.

نقش نهاده‌های دامی در ادامه ثبات

خوراک دام یکی از مهم‌ترین اجزای هزینه دامداری است و هر اختلال در تأمین ذرت، جو، کنجاله سویا و مکمل‌ها می‌تواند با فاصله زمانی بر قیمت دام زنده اثر بگذارد.

معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در اواخر خرداد اعلام کرده بود نهاده‌های دامی با حداقل قیمت در سامانه بازارگاه عرضه می‌شوند و واحدهای تولیدی امکان خرید سهمیه ماه‌های آینده را دارند. فعالان صنفی نیز از کافی بودن ذخایر نهاده برای چند ماه سخن گفته‌اند. این اعلام‌ها فعلاً از کاهش خطر کمبود فوری خوراک حکایت دارد، هرچند هزینه حمل، نرخ ارز و نحوه توزیع همچنان می‌تواند برای دامداران مسئله‌ساز شود.

ادامه ثبات بازار به این وابسته است که نهاده واقعاً و به‌موقع به دست تولیدکننده برسد. وجود کالا در انبار یا ثبت عرضه در سامانه، زمانی بر هزینه تمام‌شده اثر مثبت می‌گذارد که دامدار بتواند آن را با قیمت اعلامی و بدون تأخیر دریافت کند.

چرا قیمت دام زنده با گوشت قصابی تفاوت زیادی دارد؟

قیمت هر کیلوگرم دام زنده را نباید مستقیماً با قیمت یک کیلوگرم گوشت در فروشگاه مقایسه کرد. وزن زنده شامل استخوان، پوست، احشا و بخش‌هایی است که به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شوند. پس از کشتار نیز هزینه‌های حمل، کشتارگاه، بازرسی دامپزشکی، قطعه‌بندی، سردخانه، بسته‌بندی و حاشیه سود توزیع به قیمت اضافه می‌شود.

اتحادیه دامپروران در همان جدول ۲۶ تیر، نرخ لاشه گوسفندی را در تهران بین یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان و نرخ کشتار گوساله را حدود یک میلیون و ۱۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام کرده است. قیمت نهایی قطعات مختلف گوشت در خرده‌فروشی می‌تواند از این مبالغ نیز بالاتر باشد.

بنابراین کاهش یا ثبات دام زنده لزوماً با همان سرعت و همان درصد به بازار گوشت منتقل نمی‌شود. موجودی قبلی فروشندگان، هزینه توزیع و تفاوت قیمت قطعات پرتقاضا در این انتقال اثر دارند.

ارزان‌ترین و گران‌ترین بازار کدام است؟

در میان سه استان بررسی‌شده، تهران بالاترین قیمت گوسفند و گوساله را دارد. خراسان رضوی با گوسفند ۶۶۰ هزار تومانی و گوساله ۵۲۶ هزار و ۵۰۰ تومانی، پایین‌ترین نرخ این فهرست را ثبت کرده است. بااین‌حال، اختلاف چند هزار تومانی میان استان‌ها به اندازه‌ای نیست که انتقال دام در مسافت‌های طولانی را برای همه معامله‌گران اقتصادی کند؛ زیرا هزینه حمل، افت وزن، مجوزهای بهداشتی و خطرات جابه‌جایی می‌تواند مزیت قیمت پایین‌تر را از بین ببرد.

بازه‌های اتحادیه نشان می‌دهد در استان‌های دیگر نیز قیمت گوسفند عموماً بین حدود ۶۳۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و گوساله بین ۵۱۳ تا ۵۵۰ هزار تومان قرار دارد. چهارمحال‌وبختیاری و یزد در کف برخی بازه‌ها قرار گرفته‌اند، درحالی‌که تهران و مرکزی سقف بالاتری برای دام سنگین دارند.

پیش‌بینی قیمت دام زنده در روزهای آینده

در صورت تداوم عرضه فعلی، ثبات تأمین نهاده و نبود موج تازه تقاضا، احتمالاً بازار در کوتاه‌مدت در محدوده کنونی باقی می‌ماند. فاصله کم قیمت استان‌ها و کاهش نرخ برخی بازارها نسبت به خرداد نیز از نبود فشار فوری برای جهش قیمت حمایت می‌کند.

بااین‌حال، تغییر سیاست صادرات دام یا گوشت، اختلال در تأمین خوراک، افزایش هزینه حمل‌ونقل، بیماری‌های دامی و نوسان شدید ارز می‌تواند این تعادل را برهم بزند. افزایش صادرات ممکن است درآمد دامدار را بهبود دهد، اما در صورت نبود مدیریت عرضه، قیمت داخلی را بالا ببرد.

جمع‌بندی داده‌های ۲۶ تیر نشان می‌دهد بازار دام زنده فعلاً آرام است: گوسفند به‌طور میانگین حدود ۶۶۳ هزار تومان و گوساله حدود ۵۳۰ هزار تومان قیمت دارد و اختلاف استان‌ها محدود است. بااین‌حال، مهم‌ترین شاخص برای خانوارها قیمت نهایی گوشت و قدرت خرید است؛ شاخصی که ممکن است به‌رغم ثبات دام زنده، همچنان تحت فشار باقی بماند.