۴ میلیون دانشآموز پای هوش مصنوعی؛ کاظمی از ۲۴ هزار کلاس جدید و یک خط قرمز برای مدارس گفت
علیرضا کاظمی در آستانه سال تحصیلی جدید، تصویری پرعدد از کارنامه آموزشوپرورش ارائه کرد؛ از ساخت ۲۴۰۰ فضای آموزشی و نزدیک به ۲۴ هزار کلاس درس تا آموزش هوش مصنوعی به حدود ۴ میلیون دانشآموز و ۲۵۰ هزار معلم. با این حال وزیر آموزشوپرورش در کنار این دستاوردها از سه مسئلهای سخن گفت که نشان میدهد پرونده تحول آموزشی هنوز فاصله زیادی تا بستهشدن دارد: معیشت معلمان، وضعیت دانشگاه فرهنگیان و تعطیلی مکرر مدارس. جمله کلیدی او نیز روشن بود؛ آموزشوپرورش باید در شرایط خاص، «آخرین دستگاهی» باشد که تعطیل میشود.
۱۳:۲۱ - ۲۷ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
سیونهمین اجلاس رؤسای آموزشوپرورش سراسر کشور روز سهشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ به سومین روز خود رسید؛ اجلاسی که با محور «حماسه همدلی برای ایران» در اردوگاه شهید باهنر تهران برگزار شد و محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور نیز در برنامه روز سوم آن حضور یافت.
علیرضا کاظمی در این نشست هم گزارشی از عملکرد یکسال گذشته ارائه کرد و هم بخشی از اولویتهای آموزشوپرورش برای مهرماه را توضیح داد. مجموعه اعدادی که وزیر اعلام کرد، نشان میدهد دولت تلاش دارد «عدالت آموزشی» و «کیفیت» را دو محور اصلی سیاست خود معرفی کند؛ با این حال چالشهای مطرحشده از سوی خود او نشان میدهد افزایش بودجه و ساخت مدرسه بهتنهایی برای حل مسائل نظام آموزشی کافی نیست.
۲۴۰۰ فضای آموزشی و ۲۴ هزار کلاس؛ عدد بزرگ نهضت مدرسهسازی
یکی از مهمترین بخشهای سخنان کاظمی به توسعه فضای آموزشی اختصاص داشت. او اعلام کرد طی سال گذشته حدود ۲۴۰۰ فضای آموزشی ساخته و نزدیک به ۲۴ هزار کلاس درس ایجاد شده است. وزیر همچنین از استانداردسازی ۵۰ هزار کلاس، بهسازی بیش از ۱۵۰ هزار کلاس و حرکت به سمت تجهیز کلاسهای درس به فناوریهای جدید سخن گفت.
این ارقام زمانی معنا پیدا میکند که آنها را کنار ابعاد کل نظام آموزشی قرار دهیم. سخنگوی وزارت آموزشوپرورش چند روز قبل اعلام کرده بود در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ حدود ۱۲۵ هزار مدرسه و نزدیک به ۶۸۷ هزار کلاس درس در کشور فعال است. جمعیت دانشآموزی نیز حدود ۱۶ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر برآورد شده است.
بنابراین ایجاد ۲۴ هزار کلاس تازه اتفاق کوچکی نیست، اما مسئله فقط تعداد کلاسها نیست. توزیع این فضاها نیز اهمیت دارد؛ زیرا بخش قابلتوجهی از مدارس کشور در مناطق روستایی قرار گرفتهاند و وزارت آموزشوپرورش همچنان با هزاران کلاس چندپایه و تفاوت جدی امکانات میان مناطق مختلف روبهروست. براساس آمار تازه وزارتخانه، بیش از ۴۸ هزار کلاس چندپایه فقط در دوره ابتدایی فعالیت میکنند.
به همین دلیل مفهوم «عدالت آموزشی» زمانی قابل سنجش خواهد بود که مشخص شود کلاسها و مدارس تازه دقیقاً در کدام مناطق ساخته شدهاند و چه میزان از شکاف میان مدارس برخوردار و مناطق محروم را کاهش دادهاند.
آموزش هوش مصنوعی به ۴ میلیون دانشآموز؛ پروژهای در مقیاس ملی
شاید جذابترین عدد سخنان وزیر آموزشوپرورش مربوط به هوش مصنوعی باشد.
کاظمی گفت نزدیک به ۴ میلیون دانشآموز در برنامههای مرتبط با هوش مصنوعی آموزش دیدهاند و همزمان حدود ۲۵۰ هزار معلم نیز در این حوزه آموزش دریافت کردهاند. او طرح «ایران دیجیتال»، کدنویسی، برنامهنویسی و آموزش هوش مصنوعی را از برنامههای مهم آموزشوپرورش معرفی کرد.
با توجه به جمعیت حدود ۱۶.۲ میلیون نفری دانشآموزان کشور، عدد چهار میلیون نشان میدهد این برنامه دستکم از نظر جامعه هدف به مقیاسی نزدیک به یکچهارم کل جمعیت دانشآموزی رسیده است. این مقایسه بر پایه آمار تازه وزارت آموزشوپرورش از جمعیت دانشآموزان انجام میشود.
اما در مرحله بعد سؤال مهمتر از تعداد افراد آموزشدیده مطرح میشود: دانشآموزان دقیقاً چه چیزی از هوش مصنوعی یاد گرفتهاند؟
اگر آموزش تنها به آشنایی اولیه با ابزارها محدود شود، اثر بلندمدت آن متفاوت از برنامهای خواهد بود که سواد داده، تفکر محاسباتی، برنامهنویسی، شیوه استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی و تشخیص خطا و اطلاعات نادرست را آموزش دهد. تجربه جهانی نیز نشان میدهد ورود هوش مصنوعی به مدارس علاوه بر فرصتهای آموزشی، نیازمند چارچوبهایی برای استفاده مسئولانه و ایمن است.
مدال طلای هوش مصنوعی؛ یک نشانه از تغییر نسل المپیادی ایران
کاظمی در بخش دیگری از سخنانش عملکرد دانشآموزان ایرانی در المپیادهای بینالمللی را برجسته کرد و گفت تا این مقطع از سال، دانشآموزان ایرانی ۱۳ مدال طلا گرفتهاند؛ در حالی که به گفته او مجموع مدالهای طلای سال گذشته ۱۱ مورد بوده است. او همچنین از نخستین مدال ایران در المپیاد جغرافیا سخن گفت.
در حوزه هوش مصنوعی، موفقیت ایران بهطور مستقل نیز تأیید شده است. تیم ایران در سومین المپیاد جهانی هوش مصنوعی ۲۰۲۶ در آستانه قزاقستان موفق به کسب یک مدال طلا، دو نقره و یک برنز شد. نتیجهای که نخستین طلای ایران در این رقابت به شمار میرود.
نتایج رسمی IOAI نیز نام شرکتکننده ایرانی را در میان مدالآوران طلایی ثبت کرده است.
ترکیب این موفقیت با آموزش چندمیلیونی هوش مصنوعی میتواند از نظر سیاست آموزشی مهم باشد؛ زیرا برای نخستینبار ظرفیت نخبگانی یک حوزه نوظهور با تلاش برای عمومیکردن آموزش آن در مدارس همزمان شده است.
خط قرمز تازه کاظمی؛ «مدرسه آخرین جایی باشد که تعطیل میشود»
اما خبرسازترین بخش سخنان وزیر نه درباره بودجه و هوش مصنوعی، بلکه درباره تعطیلی مدارس بود.
کاظمی گفت تعطیلی مدارس یکی از موضوعاتی است که او را «رنج میدهد» و از محمدرضا عارف خواست اجازه دهد گزارشی به دولت ارائه کند تا آموزشوپرورش در شرایط خاص، آخرین دستگاهی باشد که فعالیت حضوری آن متوقف میشود.
این موضع پس از تجربه ماههای اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است. کاظمی گفت در شرایط جنگی، آموزش با سه مسیر «شاد»، مدرسه تلویزیونی ایران و بستههای آفلاین برای مناطق محروم ادامه پیدا کرد و بیش از ۸ هزار فضای آموزشی نیز در اختیار نهادهای امدادی، آسیبدیدگان و دستگاههای نیازمند قرار گرفت.
سخنگوی وزارتخانه نیز پیشتر اعلام کرده بود برنامه رسمی این است که مدارس از مهرماه حضوری باشند و سال تحصیلی بدون تأخیر آغاز شود.
با این حال، سیاست «تعطیلی بهعنوان آخرین گزینه» یک شرط مهم دارد: ایمنی دانشآموز و معلم باید همچنان مقدم باشد.
چارچوب جامع ایمنی مدارس یونسکو نیز بر دو اصل همزمان تأکید میکند؛ تداوم آموزش از یک طرف و حفاظت از سلامت، امنیت و رفاه دانشآموزان و کارکنان از طرف دیگر. به بیان دیگر، هدف سیاست آموزشی در بحران باید کمترین اختلال ممکن باشد، اما ادامه آموزش الزاماً همیشه به معنای حضور فیزیکی در ساختمان مدرسه نیست.
تجربههای بینالمللی نیز نشان میدهد در بحرانها، آموزش مجازی، فضای آموزشی موقت، تلویزیون، محتوای آفلاین و بازگشایی مرحلهای میتوانند جایگزین تعطیلی کامل آموزش شوند.
افزایش ۶۷ درصدی اعتبارات؛ آیا به سفره معلمان هم میرسد؟
کاظمی اعلام کرد اعتبارات آموزشوپرورش ۶۷ درصد افزایش یافته؛ در حالی که به گفته او رشد اعتبارات بسیاری از دستگاهها بین ۲۰ تا ۳۰ درصد بوده است. او همچنین از افزایش قابل توجه سرانهها و رشد نزدیک به ۲۰۰ درصدی بودجه دانشگاه فرهنگیان خبر داد.
رشد ۶۷ درصدی بودجه موضوع تازهای نیست و وزیر آموزشوپرورش پیشتر نیز همین رقم را درباره افزایش بودجه این وزارتخانه اعلام کرده بود.
اما خود کاظمی در همان سخنرانی از «شکاف معیشتی معلمان» بهعنوان مسئلهای بهشدت آزاردهنده یاد کرد. همین همزمانی، یکی از مهمترین نقاط تحلیلی سخنان اوست: افزایش بودجه لزوماً به معنای حل مسئله معیشت معلمان نیست.
بخش بزرگی از بودجه آموزشوپرورش صرف حقوق، نیروی انسانی، ساختمان، تجهیزات و تعهدات مختلف میشود. بنابراین برای جامعه معلمان، معیار ملموس موفقیت سیاست بودجهای نه درصد رشد کل اعتبار، بلکه تغییر قدرت خرید و کاهش فاصله درآمدی با سایر گروههای حرفهای خواهد بود.
دانشگاه فرهنگیان؛ بودجه ۲۰۰ درصد بالا رفت اما «هنوز کار زیادی دارد»
دانشگاه فرهنگیان نیز در سخنان وزیر یک موقعیت دوگانه داشت. از یک سو کاظمی از رشد نزدیک به ۲۰۰ درصدی بودجه این دانشگاه خبر داد و از سوی دیگر صراحتاً پذیرفت که دانشگاه فرهنگیان «هنوز کار زیادی دارد».
اهمیت این دانشگاه برای آموزشوپرورش از یک واقعیت ساده ناشی میشود: کیفیت مدرسه در نهایت به کیفیت معلم وابسته است. حتی بهترین کلاس هوشمند و جدیدترین ابزار هوش مصنوعی بدون معلمی که آموزش حرفهای دیده باشد، نمیتواند تحول پایدار ایجاد کند.
به همین دلیل افزایش بودجه دانشگاه فرهنگیان زمانی به دستاورد تبدیل میشود که به افزایش کیفیت تربیت معلم، بهبود امکانات، جذب استادان مناسب و کاهش کمبود نیروی متخصص در مدارس منجر شود.
مهر ۱۴۰۵؛ آزمون واقعی وعدههای بزرگ آموزشوپرورش
سخنان علیرضا کاظمی در آستانه سال تحصیلی جدید مجموعهای از اعداد امیدوارکننده و هشدارهای مهم بود: ۲۴۰۰ فضای آموزشی، ۲۴ هزار کلاس جدید، آموزش هوش مصنوعی به چهار میلیون دانشآموز، آموزش ۲۵۰ هزار معلم، رشد ۶۷ درصدی اعتبارات و افزایش نزدیک به ۲۰۰ درصدی بودجه دانشگاه فرهنگیان.
در کنار همه این اعداد اما سه مسئله همچنان باز مانده است: معیشت معلم، کیفیت تربیت معلم و چگونگی حفظ آموزش حضوری در بحرانها.
برای آموزشوپرورش، مهرماه نقطهای است که آمارهای اجلاس باید به تجربه روزانه خانوادهها تبدیل شود. خانوادهها قرار نیست افزایش ۶۷ درصدی بودجه را روی کاغذ ببینند؛ آنها باید آن را در کلاس مجهزتر، مدرسه ایمنتر، معلم باانگیزهتر و آموزشی باکیفیتتر احساس کنند.
اگر این اتفاق رخ دهد، عددهای بزرگ اجلاس رؤسای آموزشوپرورش معنای واقعی پیدا میکنند؛ در غیر این صورت، مهمترین چالش نظام آموزشی همچنان فاصله میان «گزارش عملکرد» و «تجربه دانشآموز در کلاس درس» خواهد بود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
