کاروان پاراآسیایی ایران در مسیر ناگویا؛ از کنترل دوپینگ تا مأموریت دشوار حفظ جایگاه آسیا

نشست تخصصی سرپرست کاروان ایران با سرپرستان تیم‌های اعزامی روز چهارشنبه ۲۸ مرداد برگزار شد؛ جلسه‌ای با حضور سیدمحمد پولادگر، مریم کاظمی‌پور رئیس آکادمی ملی پارالمپیک، مدیران کمیته، رؤسای دپارتمان‌های آکادمی و سرپرستان رشته‌های اعزامی. برخلاف نشست‌هایی که صرفاً به گزارش وضعیت اردوها محدود می‌شود، محورهای جلسه نشان می‌دهد کمیته ملی پارالمپیک تلاش دارد بخش مدیریتی کاروان را نیز در کنار آمادگی ورزشی استانداردسازی کند.

پولادگر چرا «سلامت و آرامش» را در صدر اولویت‌ها گذاشت؟

پیام اصلی پولادگر به سرپرستان روشن بود: ورزشکار نباید در هفته‌های منتهی به مسابقه درگیر مسائلی شود که تمرکز و آمادگی او را مختل می‌کند.

سرپرست کاروان از مسئولان رشته‌ها خواسته است علاوه بر حفاظت از سلامت جسمی و روانی ورزشکاران، آخرین تغییرات قوانین فنی رشته خود را به دقت دنبال کنند و مطمئن شوند تمام اعضای تیم از مقررات جدید اطلاع دارند.

این موضوع در ورزش پارالمپیکی اهمیت دوچندان دارد. قوانین مربوط به کلاس‌بندی، تجهیزات مجاز، نحوه رقابت و حتی مقررات پزشکی در رشته‌های مختلف می‌تواند مستقیماً روی امکان حضور یا نتیجه یک ورزشکار اثر بگذارد. بنابراین آماده‌سازی کاروان صرفاً به تعداد جلسات تمرینی یا رکوردهای ثبت‌شده محدود نیست.

کمیته ملی پارالمپیک پیش‌تر نیز اعلام کرده بود نقش سرپرستان در دوره جدید فقط همراهی تیم هنگام اعزام نخواهد بود و آنها باید گزارش‌های منظم از اردو، وضعیت ورزشکاران و مشکلات رشته ارائه کنند.

سرپرستان هم ارزیابی می‌شوند؛ تغییر مهم در مدل مدیریت کاروان

یکی از بخش‌های قابل توجه نشست تازه معرفی سامانه ارزیابی برخط سرپرستان بود.

قرار است عملکرد سرپرستان براساس شاخص‌های تعیین‌شده ثبت و ارزیابی شود. جزئیات کامل این شاخص‌ها هنوز به‌صورت عمومی منتشر نشده، اما اصل ایجاد چنین سامانه‌ای می‌تواند یک تغییر مدیریتی مهم باشد؛ زیرا مسئولیت سرپرست از جایگاهی عمدتاً اجرایی و تشریفاتی به نقشی قابل سنجش نزدیک می‌شود.

این مدل در صورتی که به شکل واقعی اجرا شود، می‌تواند مشکلات اردوها را زودتر آشکار کند. تأخیر در تهیه تجهیزات، مسائل پزشکی، کمبود امکانات، مشکلات تغذیه، وضعیت روانی ورزشکاران یا حتی نقص در برنامه سفر اگر در یک ساختار متمرکز گزارش شود، احتمال حل شدن آنها پیش از رسیدن کاروان به ژاپن بیشتر خواهد بود.

کمیته ملی پارالمپیک از ماه‌های قبل ارزیابی کیفی اردوهای رشته‌های مختلف را نیز آغاز کرده و جلسات جداگانه‌ای برای بررسی عملکرد و نیازهای تیم‌ها برگزار کرده است.

هشدار ضد دوپینگ؛ گواهینامه ADELS برای همه

بخش مهم دیگر جلسه به مبارزه با دوپینگ اختصاص داشت.

براساس اعلام رسمی کمیته ملی پارالمپیک، تمام ورزشکاران، اعضای کادر فنی و پزشکان اعزامی باید گواهینامه مربوط به سامانه آموزش و یادگیری مبارزه با دوپینگ، ADEL/ADELS، را دریافت کنند. همچنین بر کنترل دقیق مصرف داروها و مواد ممنوعه تأکید شده است.

ADEL پلتفرم آموزشی رسمی آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ، WADA، است و دوره‌ها، وبینارها، راهنماها و منابع آموزشی ویژه ورزشکاران، مربیان، پزشکان و سایر اعضای تیم‌های ورزشی را ارائه می‌کند. هدف این سامانه فقط آموزش درباره مواد ممنوعه نیست؛ ورزشکار باید بداند مکمل، داروی درمانی یا حتی محصولی که بدون نسخه مصرف می‌کند ممکن است چه پیامد ضد دوپینگی داشته باشد.

برای یک کاروان مدال‌آور، خطای سهوی در این بخش می‌تواند هزینه‌ای بسیار سنگین داشته باشد. یک نتیجه مثبت نه‌تنها ممکن است ورزشکار را از مسابقه حذف کند، بلکه مدال، رکورد و امتیاز کاروان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

بنابراین تأکید کمیته بر دریافت گواهینامه آموزشی را باید بخشی از مدیریت ریسک کاروان دانست، نه صرفاً یک الزام اداری.

ایران در ناگویا از چه جایگاهی دفاع می‌کند؟

فشار روی کاروان ایران فقط به دلیل انتظار برای کسب مدال نیست؛ ایران باید از یکی از بهترین نتایج تاریخ خود در بازی‌های پاراآسیایی دفاع کند.

کاروان ایران در دوره قبلی در هانگژو با ۴۴ مدال طلا، ۴۶ نقره و ۴۱ برنز در جایگاه دوم جدول مدال‌ها قرار گرفت؛ نتیجه‌ای تاریخی که ایران را پشت سر چین و بالاتر از ژاپن قرار داد.

اما مسئولان کمیته ملی پارالمپیک برای ناگویا با احتیاط بیشتری صحبت می‌کنند. هدف رسمی اعلام‌شده، قرار گرفتن ایران در جمع سه کشور برتر آسیا است و در یکی از ارزیابی‌های اردیبهشت، برای کاروان هدف کسب حدود ۴۴ تا ۴۸ مدال طلا مطرح شده بود.

در ظاهر این هدف نزدیک به عملکرد هانگژو است، اما ترکیب رشته‌ها تغییر کرده و همین موضوع معادله را دشوار کرده است.

حذف شطرنج و کانو؛ شش طلای هانگژو دیگر وجود ندارد

یکی از چالش‌های بزرگ ایران در ناگویا، حذف دو رشته‌ای است که در دوره قبل برای کاروان مدال‌های مهمی آوردند.

کمیته ملی پارالمپیک اعلام کرده شطرنج و پاراکانو که مجموعاً شش مدال طلای ایران در هانگژو را تأمین کرده بودند، در برنامه ناگویا حضور ندارند.

این یعنی ایران پیش از شروع بازی‌ها بخشی از ذخیره مدالی دوره قبل خود را از دست داده است و رشته‌های دیگر باید این کسری را جبران کنند.

در ارزیابی‌های داخلی، پارادوومیدانی و پاراتکواندو همچنان از مهم‌ترین منابع بالقوه مدال ایران معرفی شده‌اند، اما رشته‌هایی مانند پاراوزنه‌برداری، پاراتیراندازی، والیبال نشسته، پاراجودو، پاراشنا و پارا تیراندازی با کمان نیز برای حفظ جایگاه ایران اهمیت زیادی خواهند داشت.

ژاپن میزبان است؛ هند و ازبکستان هم نزدیک‌تر شده‌اند

رقابت ایران این بار فقط با میزبان دوره گذشته نیست.

ژاپن که در هانگژو با فاصله کمی پشت سر ایران قرار گرفت، حالا امتیاز میزبانی دارد. علاوه بر آن، کمیته ملی پارالمپیک ایران بارها درباره رشد سریع هند و ازبکستان هشدار داده است؛ کشورهایی که سرمایه‌گذاری هدفمندتری در رشته‌های دارای شانس مدال انجام داده‌اند.

در چنین شرایطی ممکن است حتی عملکردی مشابه هانگژو نیز الزاماً همان رتبه را برای ایران تضمین نکند.

این دقیقاً همان دلیلی است که اهمیت مدیریت جزئیات را افزایش می‌دهد. وقتی رقابت مدالی میان چند کشور نزدیک باشد، محرومیت یک ورزشکار، خطای کلاس‌بندی، آسیب‌دیدگی در اردو یا اشتباه اداری می‌تواند چند پله در جدول نهایی تفاوت ایجاد کند.

چند ورزشکار در بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۲۶ حضور دارند؟

پنجمین دوره بازی‌های پاراآسیایی از ۱۸ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۶ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۵ در استان آیچی و شهر ناگویا برگزار می‌شود.

در اعلام داخلی کمیته ملی پارالمپیک ایران از حضور حدود چهار هزار ورزشکار از ۴۵ کشور و منطقه آسیایی صحبت شده است. اما آخرین اطلاعیه کمیته پارالمپیک آسیا در تیرماه، رقم تقریبی سه هزار ورزشکار از ۴۵ کمیته ملی پارالمپیک در ۱۸ رشته را ذکر کرده است. برآوردهای پیشین میزبان نیز دامنه ۳۶۰۰ تا چهار هزار «ورزشکار و اعضای تیم‌ها» را مطرح کرده بودند؛ بنابراین تفاوت اعداد احتمالاً به نحوه شمارش ورزشکاران و همراهان کاروان‌ها مربوط است.

آنچه ثابت مانده، حضور نمایندگان ۴۵ کمیته ملی پارالمپیک آسیاست و این دوره بزرگ‌ترین رویداد پارااسپورت ژاپن پس از پارالمپیک توکیو به شمار می‌رود.

مأموریت ایران فقط مدال نیست؛ مدیریت حاشیه خطا هم هست

نشست تازه پولادگر شاید در ظاهر خبری درباره جلسات اداری، آموزش دوپینگ و سامانه ارزیابی باشد، اما در فاصله کوتاه باقی‌مانده تا ناگویا، همین موارد می‌توانند مستقیماً به نتیجه ورزشی مرتبط شوند.

ایران در هانگژو یک جهش تاریخی داشت و دوم آسیا شد. حالا حفظ جایگاه در میان سه قدرت نخست، بدون دو رشته مدال‌آور قبلی و در رقابت با میزبان و کشورهای در حال رشد، کار آسانی نیست.

به همین دلیل استراتژی کمیته ملی پارالمپیک فقط بر افزایش فشار تمرینی بنا نشده است. سلامت، آرامش، کنترل داروها، آموزش ضد دوپینگ، آگاهی از قوانین، گزارش‌گیری منظم و ارزیابی سرپرستان همگی بخشی از همان پروژه مدال‌آوری هستند.

در بازی‌هایی که گاهی یک مدال طلا می‌تواند جای دو کشور را در جدول تغییر دهد، بزرگ‌ترین موفقیت مدیریتی شاید این باشد که ورزشکار ایرانی روز مسابقه فقط یک دغدغه داشته باشد: رقابت کردن.

ناگویا برای ایران آزمون حفظ یک جایگاه تاریخی است؛ و جلسه ۲۸ مرداد نشان داد کاروان می‌خواهد پیش از رسیدن به میدان مسابقه، تا حد ممکن خطاهای خارج از میدان را از معادله حذف کند.