هشدار پزشکیان درباره عقبماندگی آموزشی؛ ساخت ۱۰ مجتمع بزرگ در تهران آغاز شد
مسعود پزشکیان امروز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ در مراسم آغاز ساخت ۱۰ مجتمع آموزشی و پرورشی بزرگمقیاس در تهران، نسبت به فاصله نظام آموزشی ایران با استانداردهای روز جهان هشدار داد و گفت حرکت کند و «لاکپشتی» میتواند کشور را از تحولات جهانی عقب بیندازد. پروژههای جدید در مناطق پرتراکم جنوب و غرب تهران آغاز میشوند و بخشی از برنامهای هستند که در مرحله نخست ۸۰ مجتمع آموزشی اولویتدار را هدف گرفته است. با این حال، دادههای موجود نشان میدهد مسئله عدالت آموزشی تهران فقط ساخت مدرسه نیست؛ پایتخت همچنان با تراکم بالای کلاسها، هزاران کلاس موردنیاز و صدها مدرسه نیازمند بازسازی روبهروست.
۱۸:۲۳ - ۳۱ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
آیین «خشت اول؛ آموزش» امروز در کانون فرهنگی تربیتی ابوذر منطقه ۱۷ تهران و با حضور رئیسجمهور، علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش، محمدصادق معتمدیان استاندار تهران و علیرضا زاکانی شهردار تهران برگزار شد. پزشکیان بهصورت ویدئوکنفرانس فرمان آغاز عملیات ۱۰ مجتمع آموزشی را صادر کرد؛ پروژههایی که در مناطق ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ و ۲۲ تهران متمرکز شدهاند.
پزشکیان: عدالت آموزشی نباید در اختیار خانوادههای مرفه بماند
محور اصلی سخنان رئیسجمهور، فراتر بردن مفهوم عدالت آموزشی از ساخت چند ساختمان مدرسه بود.
پزشکیان تأکید کرد تفاوت میان وضعیت فعلی و آنچه نظام آموزشی باید به آن برسد، همچنان زیاد است و دانشآموزان ایرانی باید به روشهای آموزشی و مهارتی متناسب با تحولات جهانی دسترسی داشته باشند. او همچنین گفت کیفیت آموزش نباید به امکانات مالی خانواده وابسته باشد و حاکمیت وظیفه دارد زمینه آموزش مناسب را برای دانشآموزان مناطق مختلف فراهم کند.
این بخش از سخنان رئیسجمهور شاید مهمتر از خود کلنگزنی امروز باشد؛ زیرا «عدالت آموزشی» زمانی محقق میشود که دانشآموز یک منطقه کمبرخوردار نه فقط ساختمان مدرسه، بلکه معلم مناسب، کلاس با تراکم قابلقبول، تجهیزات آموزشی و کیفیت یادگیری مشابه مناطق برخوردار در اختیار داشته باشد.
پزشکیان نیز صراحتاً گفت هدف این نهضت صرفاً ساخت بنا نیست و باید آموزش باکیفیت، مدیریت کارآمد و روشهای جدید همزمان دنبال شود.
چرا ۱۰ مدرسه جدید در جنوب تهران اهمیت دارد؟
انتخاب مناطق ۱۵ تا ۲۲ تصادفی نیست.
بخش قابلتوجهی از کمبود فضای آموزشی تهران در مناطق پرجمعیت و مناطقی متمرکز شده که طی سالهای گذشته توسعه مسکونی آنها سریعتر از ایجاد زیرساختهای آموزشی بوده است.
مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران در مرداد سال گذشته اعلام کرده بود میانگین تراکم کلاسهای پایتخت حدود ۳۳ دانشآموز است، در حالی که میانگین کشوری حدود ۲۶ نفر بوده و تهران برای رسیدن به وضعیت مناسب به بیش از ۷ هزار کلاس درس جدید نیاز دارد. همان گزارش همچنین از ۸۰۴ مدرسه نیازمند تخریب و بازسازی خبر میداد.
چند ماه بعد نیز رقم موردنیاز دستکم پنج هزار کلاس جدید و حدود ۱۰ هزار کلاس نیازمند تخریب و بازسازی عنوان شد؛ اعدادی که با توجه به تفاوت زمان و روش محاسبه تغییر کردهاند، اما یک پیام مشترک دارند: کمبود فضای آموزشی تهران ساختاری است و با چند ده مدرسه برطرف نمیشود.
از این منظر، آغاز ساخت ۱۰ مجتمع امروز بیشتر یک نقطه شروع است تا پایان مشکل.
۸۰ مجتمع اولویتدار و ظرفیت ۴۵۰ مجتمع؛ تفاوت دو عدد چیست؟
علیرضا زاکانی امروز گفت تهران ظرفیت احداث ۴۵۰ مجتمع آموزشی بزرگمقیاس را دارد و ۱۰ پروژهای که عملیات آنها آغاز شده، بخشی از ۸۰ مجتمع اولویتدار هستند.
در تفسیر این عدد باید احتیاط کرد.
عدد ۴۵۰ به معنای آن نیست که بودجه، زمین و قرارداد ساخت تمام ۴۵۰ مجتمع تأمین شده است. تعبیر استفادهشده از سوی شهردار «امکان احداث» است. برنامه اجرایی نزدیکتر، همان ۸۰ مجتمع اولویتدار است که استاندار تهران نیز اعلام کرده مشکل تأمین زمین آنها برطرف شده است.
بنابراین تیترهایی مانند «ساخت ۴۵۰ مدرسه در تهران آغاز شد» دقیق نیستند.
در وضعیت فعلی:
-
۱۰ مجتمع: عملیات آنها امروز آغاز شده است.
-
۸۰ مجتمع: در فهرست اولویت قرار دارند و طبق اعلام استاندار مسئله زمین آنها پیگیری شده است.
-
۴۵۰ مجتمع: ظرفیت بالقوهای است که شهرداری برای تهران مطرح میکند.
این تفکیک برای ارزیابی واقعی عملکرد طرح ضروری است.
مهر ۱۴۰۵ چند مدرسه جدید افتتاح میشود؟
علیرضا کاظمی در مراسم امروز اعلام کرد در سال گذشته حدود ۲۴۰۰ مدرسه با ۱۱ هزار کلاس درس به بهرهبرداری رسیده و امسال قرار است همزمان با شروع سال تحصیلی ۲۳۰۰ مدرسه با ۱۳ هزار کلاس افتتاح شود. دفتر ریاستجمهوری نیز همین ارقام را در گزارش رسمی مراسم منتشر کرده است.
این آمار با اظهارات اخیر وزیر آموزش و پرورش همخوانی دارد؛ او اوایل مرداد نیز از قرار گرفتن حدود ۲۳۰۰ مدرسه در برنامه افتتاح سال جاری خبر داده بود.
در مقیاسی بزرگتر، رئیس سازمان نوسازی مدارس هفته گذشته گفت از هدف احداث و تکمیل ۷۶ هزار کلاس درس در قالب پروژههای مدرسهسازی، حدود ۵۵ هزار کلاس تاکنون محقق شده است. همچنین تجهیز پنج هزار مدرسه از مجموع ۱۲ هزار مدرسه هدفگذاریشده انجام شده است.
این اعداد نشان میدهد نهضت مدرسهسازی ابعادی بسیار بزرگتر از ۱۰ پروژه امروز تهران دارد؛ با این حال معیار اصلی موفقیت باید کاهش واقعی کمبود کلاس و تراکم دانشآموزی باشد، نه فقط تعداد پروژههای افتتاحشده.
ابهام در رقم ۳۰ هزار میلیارد تومان خیرین
یکی از اعداد مهم مراسم امروز مربوط به مشارکت خیرین است.
در گزارش رسمی ریاستجمهوری به نقل از وزیر آموزش و پرورش آمده است خیرین تا سقف ۳۰ هزار میلیارد تومان برای توسعه عدالت آموزشی تعهد مشارکت داشتهاند.
اما این رقم نیازمند توضیح بیشتری است.
حمیدرضا شاهحسینی، رئیس جامعه خیرین مدرسهساز کشور، تنها شش روز قبل گفته بود هدف سال ۱۴۰۵ جذب ۳۰ هزار میلیارد تومان است و تا آن مقطع حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان از آن تعهد و محقق شده است.
بنابراین در گزارشهای رسمی دو تعبیر متفاوت وجود دارد: یک منبع ۳۰ همت را «هدفگذاری» و میزان تحققیافته را حدود ۱۰ همت معرفی میکند؛ گزارش امروز رقم ۳۰ همت را بهعنوان سقف تعهد مشارکت مطرح کرده است.
ممکن است بخشی از اختلاف ناشی از تفاوت میان هدف، تعهد و مبلغ واقعاً تأمینشده باشد. تا انتشار جزئیات مالی جدید، منطقی نیست ۳۰ همت را معادل پول نقد پرداختشده و آماده هزینه تلقی کنیم.
آیا ساخت مدرسه به تنهایی عدالت آموزشی میآورد؟
پاسخ کوتاه منفی است؛ موضوعی که خود پزشکیان هم امروز بر آن تأکید کرد.
ساخت مدرسه میتواند تراکم کلاس را کاهش دهد و دسترسی فیزیکی را بهتر کند، اما کیفیت آموزش به عوامل دیگری نیز وابسته است: کیفیت و توزیع معلمان، تجهیزات، محتوای آموزشی، مدیریت مدرسه، امکانات آزمایشگاهی و ورزشی و حتی شرایط اقتصادی خانواده دانشآموز.
به همین دلیل ساخت مجتمعهای «بزرگمقیاس» در صورت اجرای درست میتواند یک مزیت داشته باشد: به جای ایجاد ساختمانی صرفاً شامل کلاس، امکان تجمیع خدمات آموزشی، پرورشی، فرهنگی و ورزشی را فراهم کند.
اما همین پروژهها اگر بدون تأمین نیروی انسانی، تجهیزات و هزینه نگهداری ساخته شوند، ممکن است مشکل «کمبود ساختمان» را کاهش دهند بدون آنکه شکاف کیفیت آموزشی را به همان نسبت کم کنند.
این همان نقطهای است که سخنان امروز پزشکیان درباره سنجش اثربخشی طرحها اهمیت پیدا میکند. رئیسجمهور تأکید کرد نتیجه واقعی باید در میدان عمل دیده شود و کیفیت و کارآمدی در کنار عدالت ملاک ارزیابی قرار گیرد.
آزمون واقعی «خشت اول؛ آموزش» از مهر آغاز میشود
آغاز ساخت ۱۰ مجتمع در مناطق پرتراکم تهران از منظر زیرساختی خبر مهمی است، اما موفقیت این طرح را نمیتوان با مراسم امروز سنجید.
نخست باید مشخص شود ۸۰ مجتمع اولویتدار در چه زمانی وارد مرحله ساخت میشوند، منابع مالی هر پروژه چگونه تأمین خواهد شد و چند کلاس جدید واقعاً به مناطق دارای بیشترین تراکم اضافه میشود.
دوم، وعده افتتاح ۲۳۰۰ مدرسه و ۱۳ هزار کلاس درس در آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵ باید با آمار تحویل واقعی پروژهها در مهرماه مقایسه شود.
و سوم، مهمترین معیار در تهران باید تغییر شاخصهایی مانند تراکم دانشآموز در کلاس، تعداد مدارس فرسوده و فاصله آموزشی مناطق برخوردار و کمبرخوردار باشد.
پزشکیان امروز هشدار داد حرکت کند نظام آموزشی را از جهان عقب میاندازد. این هشدار زمانی معنای عملی پیدا میکند که پروژه «خشت اول؛ آموزش» از کلنگزنی عبور کند و به کلاسهای کمجمعیتتر، مدارس ایمنتر و آموزش باکیفیتتر برسد.
در نهایت، عدالت آموزشی با تعداد خشتها سنجیده نمیشود؛ معیار واقعی این است که محل زندگی و درآمد خانواده تا چه اندازه از تعیین کیفیت آموزشی فرزندشان خارج شود. آغاز ۱۰ مجتمع تازه میتواند یک گام در این مسیر باشد، اما تهران با هزاران کلاس موردنیاز، هنوز فاصله زیادی تا نقطه مطلوب دارد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
