کریم انصاری‌فرد در آستانه بازگشت به تیم ملی؟ پست جدید در ساختار مدیریتی ایران مطرح شد

تیم ملی فوتبال ایران ممکن است در آستانه یک تغییر مهم نه روی نیمکت، بلکه در ساختار مدیریتی خود قرار گرفته باشد. در شرایطی که بحث درباره آینده امیر قلعه‌نویی پس از جام جهانی ۲۰۲۶ همچنان ادامه دارد، حالا نام کریم انصاری‌فرد به عنوان گزینه‌ای برای تصدی پست «مدیر ورزشی تیم ملی» مطرح شده است.

این انتصاب هنوز از سوی فدراسیون فوتبال به صورت رسمی اعلام نشده و در شرایط فعلی باید آن را در سطح گزینه و مذاکرات احتمالی دانست، اما مطرح شدن نام انصاری‌فرد از چند جهت اهمیت دارد؛ او یکی از باتجربه‌ترین ملی‌پوشان نسل اخیر ایران است، سال‌ها در فوتبال اروپا حضور داشته و اکنون نیز به شکل هدفمند وارد مسیر آموزش مدیریت فوتبال شده است.

همزمانی این خبر با جلسه چهارشنبه ۴ شهریور هیئت‌رئیسه فدراسیون نیز قابل توجه است. امیر قلعه‌نویی قرار است در این نشست حاضر شود و درباره عملکرد تیم ملی در جام جهانی ۲۰۲۶ گزارش ارائه کند. ادامه همکاری با او و برنامه تیم ملی برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ از محورهای مهم جلسه خواهد بود.

جلسه مهم درباره قلعه‌نویی؛ تغییرات فقط فنی است؟

تیم ملی ایران جام جهانی ۲۰۲۶ را بدون شکست اما بدون پیروزی به پایان رساند. شاگردان قلعه‌نویی هر سه مسابقه مرحله گروهی مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر را با تساوی تمام کردند و با سه امتیاز از رسیدن به مرحله حذفی بازماندند.

نتیجه باعث شد پس از بازگشت تیم ملی، بحث درباره آینده کادر فنی و ساختار پیرامون آن افزایش پیدا کند.

براساس گزارش‌های منتشرشده، هیئت‌رئیسه فدراسیون صبح چهارشنبه چهارم شهریور جلسه‌ای برای بررسی ادامه فعالیت قلعه‌نویی و اتفاقات دو ماه گذشته برگزار خواهد کرد. خود سرمربی تیم ملی نیز برای ارائه توضیحات و گزارش جام جهانی به این نشست دعوت شده است.

اما شاید همه تغییرات احتمالی به نیمکت محدود نباشد.

بحث ایجاد یک پست مدیریتی با شرح وظایفی نزدیک به مدیر ورزشی طی مدت گذشته در فوتبال ایران مطرح بوده است؛ فردی که برخلاف مدیر اجرایی، تمرکز اصلی‌اش تنها روی سفر، هتل، برنامه اردو یا امور روزمره نباشد و بتواند در تصمیم‌های کلان ورزشی، ارتباط با بازیکنان و باشگاه‌ها و برنامه‌ریزی بلندمدت نقش داشته باشد.

حالا نام انصاری‌فرد برای چنین جایگاهی مطرح شده است.

چرا کریم انصاری‌فرد؟

انتخاب احتمالی انصاری‌فرد را می‌توان از چند زاویه بررسی کرد.

او ۱۰۴ بازی ملی و ۳۰ گل برای ایران در کارنامه دارد و یکی از معدود بازیکنان ایرانی است که از مرز ۱۰۰ مسابقه ملی عبور کرده است. حضور در جام‌های جهانی ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ نیز باعث شده او تجربه سه دوره از بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان را داشته باشد.

انصاری‌فرد علاوه بر فوتبال ایران، تجربه حضور در چند کشور اروپایی را پشت سر گذاشته است. پانیونیوس، المپیاکوس و آریس در یونان، ناتینگهام فارست در انگلیس، اوساسونا در اسپانیا و اومونیا در قبرس از جمله تیم‌های خارجی او بوده‌اند.

همین سابقه می‌تواند برای مدیری که قرار است با ملی‌پوشان شاغل در خارج از کشور، باشگاه‌ها و ساختارهای بین‌المللی فوتبال ارتباط داشته باشد، امتیاز مهمی محسوب شود.

اما شاید مهم‌ترین نکته درباره شرایط فعلی انصاری‌فرد، مسیری باشد که بعد از پایان دوران بازی انتخاب کرده است.

انصاری‌فرد هنوز دوره مدیریتی یوفا را تمام نکرده است

در برخی روایت‌ها گفته شده انصاری‌فرد «دوره مدیریت یوفا را طی کرده»، اما بررسی منابع نشان می‌دهد تعبیر دقیق‌تر این است که او در حال گذراندن دوره UEFA MIP است و این دوره هنوز تمام نشده است.

انصاری‌فرد در مهر ۱۴۰۴ اعلام کرد وارد برنامه UEFA Executive Master for International Players شده است؛ دوره‌ای که یوفا آن را برای بازیکنان ملی سابق طراحی کرده تا برای ورود به مدیریت حرفه‌ای فوتبال آماده شوند.

یوفا توضیح می‌دهد MIP با هدف انتقال بازیکنان سطح بالا از مستطیل سبز به نقش‌های مدیریتی طراحی شده و موضوعاتی مانند اداره سازمان‌های فوتبالی، رهبری، حکمرانی، مدیریت استراتژیک و ساختار فوتبال حرفه‌ای را پوشش می‌دهد. این برنامه در نسخه‌های مختلف حدود ۲۰ ماه تا دو سال طول می‌کشد و شامل جلسات آموزشی و تجربه عملی مدیریتی است.

بنابراین انصاری‌فرد برخلاف بسیاری از بازیکنان سابق که بلافاصله پس از پایان بازی وارد مدیریت یا مربیگری می‌شوند، ابتدا مسیر آموزش تخصصی را انتخاب کرده است.

این مسئله می‌تواند یکی از مهم‌ترین دلایل توجه فدراسیون به او باشد.

مدیر ورزشی تیم ملی دقیقاً چه کاری می‌کند؟

اگر فدراسیون چنین پستی را با الگوی رایج فوتبال حرفه‌ای ایجاد کند، مدیر ورزشی نباید صرفاً عنوانی تشریفاتی باشد.

یکی از مهم‌ترین وظایف او می‌تواند ایجاد ارتباط دائمی میان کادر فنی تیم ملی و باشگاه‌ها باشد. اختلاف بر سر زمان در اختیار قرار دادن بازیکنان، شرایط بدنی ملی‌پوشان، نحوه استفاده از آنها و برنامه اردوها بارها در فوتبال ایران مسئله‌ساز شده و حضور یک چهره فوتبالی مورد اعتماد دو طرف می‌تواند بخشی از این فاصله را کم کند.

مدیر ورزشی همچنین می‌تواند در برنامه‌ریزی بلندمدت، استعدادیابی، ارتباط تیم بزرگسالان با رده‌های پایه، بررسی لژیونرها، استفاده از داده‌های فنی و حتی انتخاب استانداردهای اردو و مسابقات دوستانه نقش داشته باشد.

این مدل با مدیر اجرایی تفاوت دارد.

مهدی خراطی اکنون به عنوان مدیر اجرایی تیم ملی فعالیت می‌کند و در برنامه‌ریزی سفر، اسکان، حمل‌ونقل و امور اجرایی کاروان تیم نقش دارد. سایت فدراسیون نیز پیش از جام جهانی ۲۰۲۶ حضور او را با همین عنوان در جلسات لجستیکی تیم ملی تأیید کرده بود.

بنابراین در صورت تعریف دقیق شرح وظایف، حضور انصاری‌فرد الزاماً به معنی حذف مدیر اجرایی نیست.

تکلیف مهدی محمدنبی چه می‌شود؟

مسئله پیچیده‌تر به موقعیت مهدی محمدنبی مربوط است.

نبی علاوه بر نایب‌رئیسی فدراسیون، در سال‌های اخیر عنوان مدیر یا سرپرست تیم ملی را نیز داشته و عملاً یکی از اصلی‌ترین حلقه‌های ارتباطی میان کادر فنی و مدیریت فدراسیون بوده است.

اسناد و گزارش‌های رسمی پیش از جام جهانی نیز از محمدنبی به عنوان مدیر تیم ملی و خراطی به عنوان مدیر اجرایی نام برده‌اند.

اگر کریم انصاری‌فرد با عنوان «مدیر ورزشی» اضافه شود، فدراسیون باید مرزبندی روشنی میان سه سمت ایجاد کند؛ مدیر تیم، مدیر ورزشی و مدیر اجرایی.

در غیر این صورت، اضافه شدن یک مدیر تازه به جای حل مشکلات ممکن است به تداخل اختیارات منجر شود.

در ساختار حرفه‌ای، مدیر ورزشی معمولاً روی سیاست و برنامه فوتبالی تمرکز دارد، مدیر تیم رابط روزمره تیم با فدراسیون است و مدیر اجرایی مسئول مسائل عملیاتی و لجستیکی است. مشخص نیست فدراسیون ایران دقیقاً همین الگو را در نظر گرفته یا قرار است تعریف متفاوتی ارائه دهد.

بازگشت یک کاپیتان بعد از دو سال دوری

آخرین بازی‌های ملی انصاری‌فرد به سال ۲۰۲۴ بازمی‌گردد و آمارهای ثبت‌شده دوران ملی او را با ۱۰۴ بازی و ۳۰ گل به پایان رسانده‌اند.

آخرین باشگاه او نیز آریس یونان بود و پس از آن وارد مسیر تازه‌ای در زندگی حرفه‌ای خود شد.

حالا بازگشت احتمالی به تیم ملی، دیگر با پیراهن شماره ۱۰ و در نقش مهاجم نخواهد بود. این بار انصاری‌فرد می‌تواند پشت میز مدیریتی قرار بگیرد؛ جایگاهی که شاید در بلندمدت حتی تأثیر بیشتری از دوران بازی او داشته باشد.

خصوصاً اینکه یکی از چالش‌های همیشگی فوتبال ایران، استفاده نکردن ساختارمند از بازیکنان باتجربه‌ای بوده که سال‌ها در سطح بین‌المللی بازی کرده‌اند و شبکه ارتباطی و شناخت قابل توجهی از فوتبال حرفه‌ای دارند.

انصاری‌فرد پیشنهاد فدراسیون را می‌پذیرد؟

در حال حاضر مهم‌ترین نکته این است که هیچ انتصاب رسمی اعلام نشده است.

اطلاعات موجود از مطرح بودن نام کریم انصاری‌فرد و علاقه مدیران فدراسیون به استفاده از او حکایت دارد، اما مشخص نیست مذاکرات تا چه مرحله‌ای پیش رفته و خود او چه پاسخی به پیشنهاد احتمالی خواهد داد.

نکته دیگر این است که انصاری‌فرد همچنان در حال گذراندن مسیر آموزشی UEFA MIP است؛ برنامه‌ای که اساساً برای آماده‌سازی چهره‌هایی مانند او جهت ورود به مدیریت حرفه‌ای طراحی شده است.

در نتیجه پیشنهاد تیم ملی، اگر رسمی شود، می‌تواند نخستین آزمون مهم او در مسیر مدیریتی باشد.

جلسه چهارشنبه فدراسیون فعلاً بیش از همه با نام امیر قلعه‌نویی گره خورده است، اما احتمالاً سؤال مهم‌تر برای آینده تیم ملی فقط این نیست که چه کسی روی نیمکت می‌نشیند؛ ساختار مدیریتی اطراف آن نیمکت نیز پس از ناکامی در صعود از مرحله گروهی جام جهانی نیازمند بازنگری است.

اگر پروژه ایجاد پست مدیر ورزشی عملی شود و کریم انصاری‌فرد آن را بپذیرد، یکی از باسابقه‌ترین کاپیتان‌های نسل اخیر ایران این بار با نقشی کاملاً متفاوت به تیم ملی بازخواهد گشت؛ نه برای گل زدن، بلکه برای مدیریت تیمی که خودش بیش از یک دهه بخشی از آن بود.