مدیرعامل جدید استقلال بعد از دربی؛ سجادی یا متدین، چرا مجمع ۱۰ شهریور همهچیز را تغییر میدهد؟
طبق گزارش تازه تسنیم، در جلسه شب گذشته هیئتمدیره استقلال اصلاً بحث مدیرعاملی وارد دستور تصمیمگیری نشد. دلیل اصلی نیز روشن است: باشگاه کمتر از یک هفته دیگر مجمعی دارد که قرار است اعضای هیئتمدیره را تعیین کند.
از نظر مدیریتی نیز این تصمیم قابل توضیح است.
مطابق ماده ۱۲۴ لایحه اصلاحی قانون تجارت، انتخاب مدیرعامل بر عهده هیئتمدیره است؛ هیئتمدیره باید شخص مدیرعامل، مدت مأموریت، حدود اختیارات و حقالزحمه او را مشخص کند و در هر زمان نیز اختیار عزل او را دارد.
در نتیجه منطقی نیست هیئتمدیره فعلی چند روز قبل از مجمع، مدیرعاملی را انتخاب کند که شاید یک هفته بعد مجبور باشد با ترکیب کاملاً متفاوتی از مدیران همکاری کند.
به زبان ساده، استقلال ابتدا میخواهد صاحبان رأی دور میز هیئتمدیره مشخص شوند و بعد همان افراد درباره مدیرعامل تصمیم بگیرند.
یک اصلاح حقوقی؛ مجمع استقلال «فوقالعاده» نیست
در بعضی تیترها از جلسه ۱۰ شهریور با عنوان «مجمع فوقالعاده استقلال» یاد میشود، اما عنوان حقوقی دقیق آن مجمع عمومی عادی بهطور فوقالعاده است.
براساس اطلاعیه منتشرشده، جلسه ساعت ۱۴ روز سهشنبه ۱۰ شهریور در محل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس برگزار میشود و دو دستور اصلی دارد: انتخاب اعضای هیئتمدیره و رسیدگی به سایر مواردی که طبق قانون تجارت در صلاحیت مجمع عمومی عادی بهطور فوقالعاده است.
این تفاوت ظاهراً کوچک، از نظر حقوق شرکتی مهم است. «مجمع عمومی فوقالعاده» معمولاً برای موضوعاتی مانند تغییر اساسنامه یا سرمایه تشکیل میشود؛ اما جلسه استقلال قرار است همان اختیارات مجمع عادی را خارج از زمان معمول اعمال کند.
مهمترین مأموریتش نیز بازچینی هیئتمدیره است.
چرا مدیرعامل قبل از دربی انتخاب نمیشود؟
فاصله میان دو اتفاق تقریباً هیچ است.
مجمع استقلال روز ۱۰ شهریور برگزار میشود و طبق برنامه اعلامشده سازمان لیگ، دربی استقلال و پرسپولیس روز ۱۱ شهریور برگزار خواهد شد. برنامه رسمی هفتههای لیگ نیز این تاریخ را تأیید کرده است.
حتی اگر هیئتمدیره جدید بلافاصله پس از مجمع شکل بگیرد، انتخاب و معرفی یک مدیرعامل در فاصله چند ساعت مانده به دربی تصمیم عجیبی خواهد بود.
مدیرعامل تازه در اولین روز کاریاش با حساسترین مسابقه فوتبال ایران مواجه میشود؛ بدون اینکه فرصت کافی برای تحویل امور مالی، قراردادها، پروندههای حقوقی، روابط با کادر فنی و آشنایی با ساختار اجرایی باشگاه داشته باشد.
از همین رو گزارش فعلی میگوید انتخاب مدیرعامل به بعد از دربی و نیمه دوم شهریور منتقل خواهد شد.
البته «نیمه دوم شهریور» هنوز مصوبه رسمی هیئتمدیره نیست؛ یک زمانبندی حاصل از پیگیری رسانهای است و ممکن است در صورت تغییر شرایط جلو یا عقب بیفتد.
مصطفی متدین؛ گزینهای که از داخل هلدینگ آمده است
در میان سه اسم مطرحشده، مصطفی متدین شاید از نظر ساختار سهامداری استقلال طبیعیترین گزینه باشد.
متدین در تیرماه با تصمیم هلدینگ خلیج فارس به عضویت هیئتمدیره استقلال درآمد و جای مجتبی فریدونی را گرفت. او همزمان مدیرعامل شرکت مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی، از شرکتهای وابسته به مجموعه هلدینگ، معرفی شده است.
تسنیم حتی در ۱۱ مرداد گزارش کرده بود که متدین گزینه اصلی و جدی مدیرعاملی است و مذاکراتی نیز با او انجام شده است.
خود متدین نیز اصل گفتوگوها را تکذیب نکرده و گفته بود صحبتهایی درباره مدیرعاملی با او انجام شده اما چیزی قطعی نیست و در نهایت تابع تصمیم هلدینگ خواهد بود.
مزیت او برای مالک باشگاه روشن است: مدیری از داخل ساختار اقتصادی هلدینگ که با سازوکار شرکتهای پتروشیمی، فرآیندهای مالی و تصمیمگیری سهامداران آشناست.
برای استقلالی که علاوه بر فوتبال با بودجه، تعهدات سنگین ارزی، درآمدزایی، پروندههای حقوقی و الزامات بورسی سروکار دارد، این ویژگی کماهمیت نیست.
اما متدین یک مانع حقوقی مهم هم دارد
انتخاب متدین در صورتی که همچنان مدیرعامل شرکت دیگری باقی بماند، یک سؤال حقوقی جدی ایجاد میکند.
ماده ۱۲۶ قانون تجارت تصریح میکند که هیچکس نمیتواند همزمان مدیریت عامل بیش از یک شرکت را برعهده داشته باشد.
از سوی دیگر، گزارشهای موجود متدین را مدیرعامل شرکت مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی معرفی میکنند.
بنابراین اگر هلدینگ واقعاً بخواهد او را مدیرعامل استقلال کند، وضعیت مسئولیت فعلیاش نیز باید تعیین تکلیف شود. به بیان دیگر، متدین نمیتواند صرفاً یک سمت مدیرعاملی دیگر را روی مسئولیت فعلی خود اضافه کند.
پیشتر نیز کارشناسان بازار سرمایه درباره همزمانی برخی سمتهای مدیریتی اعضای جدید استقلال و الزامات شرکتهای بورسی پرسشهایی مطرح کرده بودند.
این مانع غیرقابل حل نیست؛ اما یکی از تفاوتهای پرونده او با یک گزینه آزاد بیرون از هلدینگ است.
حمید سجادی؛ تجربه ورزش در بالاترین سطح اجرایی
گزینه جدی دیگر حمید سجادی است.
سجادی برخلاف متدین بیشتر یک چهره ورزشی ـ مدیریتی است. او وزیر ورزش و جوانان دولت سیزدهم بوده و پیش از آن نیز سابقه مدیرعاملی باشگاه سایپا، معاونت سازمان تربیت بدنی و معاونت ورزش قهرمانی و حرفهای وزارت ورزش را در کارنامه داشته است.
برای استقلال، مزیت چنین گزینهای تجربه کار در فضای ورزش حرفهای، ارتباط با فدراسیونها و شناخت ساختار کلان ورزش کشور است.
اما مدیریت یک باشگاه بورسی و پرهزینه با چند ده میلیون هوادار با وزارتخانه تفاوت اساسی دارد. مدیرعامل استقلال باید وارد جزئیاتی شود که از قرارداد بازیکن و اسپانسر تا بودجه، کدال، مسائل حقوقی و ارتباط روزمره با کادر فنی را شامل میشود.
در واقع انتخاب میان سجادی و متدین میتواند بازتاب دو نگاه متفاوت مالک باشد:
مدیر ورزشی با تجربه کلان اجرایی یا مدیر اقتصادی نزدیک به ساختار سهامدار.
چرا شانس عزیزیخادم کمتر شده است؟
نام شهابالدین عزیزیخادم نیز طی هفتههای اخیر در فهرست گزینهها قرار گرفته است.
او سابقه ریاست فدراسیون فوتبال و همچنین فعالیت در هیئتمدیره باشگاههایی مانند سایپا و پیکان را دارد. عزیزیخادم در سال ۱۳۹۹ با رأی مجمع رئیس فدراسیون شد اما حدود یک سال بعد از ریاست کنار رفت.
با وجود سابقه مستقیمتر او در فوتبال، آخرین گزارش تسنیم میگوید در شرایط فعلی شانس سجادی و متدین بیشتر ارزیابی میشود.
اما این ارزیابی را نباید به معنی حذف عزیزیخادم دانست. هنوز هیچ رأی رسمی هیئتمدیره یا اعلام هلدینگ وجود ندارد.
در واقع فهرست سهنفره بیشتر نشاندهنده مرحله بررسی گزینههاست تا انتخاب نهایی.
علی تاجرنیا چرا بیش از یک سال سرپرست مانده است؟
یکی از پرسشهای مهمتر شاید همین باشد.
تاجرنیا از مرداد سال گذشته، پس از کنار رفتن علی نظری جویباری، سرپرستی مدیرعاملی استقلال را برعهده گرفت و در کنار آن رئیس هیئتمدیره نیز بوده است. گزارشهای رسمی و رسانهای همچنان او را با عنوان «رئیس هیئتمدیره و سرپرست مدیرعاملی» معرفی میکنند.
سرپرستی ذاتاً برای دوره انتقالی طراحی میشود، اما در استقلال عملاً به یک وضعیت طولانی تبدیل شده است.
در همین مدت باشگاه با پروندههای سنگینی مانند پنجره نقلوانتقالاتی، جذب بازیکنان خارجی، بدهیها، حضور آسیایی و حالا تغییر هیئتمدیره روبهرو بوده است.
طولانی شدن این وضعیت یک مشکل ساختاری ایجاد میکند: مرز میان نقش رئیس هیئتمدیره، که باید بر مدیریت اجرایی نظارت کند، و مدیرعامل که مسئول اجرای تصمیمهاست، کمرنگ میشود.
انتخاب یک مدیرعامل مستقل میتواند دوباره این دو سطح را از یکدیگر تفکیک کند.
هلدینگ تصمیم میگیرد، اما هیئتمدیره باید رأی بدهد
در گزارشها مرتب گفته میشود «هلدینگ خلیج فارس مدیرعامل استقلال را انتخاب خواهد کرد.» این عبارت از نظر قدرت واقعی سهامداری قابل فهم است، اما از نظر حقوق شرکتی نیاز به یک توضیح دارد.
هلدینگ و مجموعه شرکتهای مرتبط با آن میتوانند از طریق سهامداران، ترکیب هیئتمدیره را تعیین و روی گزینه مطلوب خود اجماع کنند؛ اما حکم مدیرعامل طبق قانون باید از سوی هیئتمدیره صادر شود.
در نتیجه مسیر احتمالی این خواهد بود:
مجمع ۱۰ شهریور هیئتمدیره را تعیین میکند، هیئتمدیره جدید تشکیل جلسه میدهد و سپس مدیرعامل را انتخاب میکند.
این همان دلیلی است که مجمع هفته آینده را به نقطه تعیینکننده پرونده تبدیل کرده است.
مدیرعامل بعدی استقلال با میز خالی روبهرو نمیشود
هر فردی که روی صندلی مدیرعاملی بنشیند، باشگاهی آرام تحویل نمیگیرد.
استقلال همزمان در لیگ داخلی، لیگ نخبگان آسیا و پروندههای مالی و حقوقی متعددی درگیر است. موضوع پنجره نقلوانتقالات در ماههای اخیر یکی از بزرگترین فشارهای مدیریتی بوده و تاجرنیا نیز پذیرفته بود برخی وعدههای خوشبینانه درباره باز شدن آن محقق نشده است.
مدیرعامل جدید باید در کنار مدیریت فوتبال، پاسخگوی بازار سرمایه، سهامداران، هلدینگ و هوادارانی باشد که انتظار قهرمانی دارند.
از این منظر شاید مهمتر از اسم سجادی یا متدین، حدود اختیار مدیرعامل بعدی باشد.
اگر مدیرعامل صرفاً مجری تصمیمهای خارج از باشگاه باشد، تغییر نام روی درِ اتاق مدیریت لزوماً ساختار استقلال را تغییر نمیدهد. اما اگر هیئتمدیره اختیارات روشن مالی و اجرایی بدهد و پاسخگویی نیز مشخص باشد، پایان دوره طولانی سرپرستی میتواند یک تغییر واقعی باشد.
۱۰ شهریور روز اصلی است، نه روز معرفی مدیرعامل
در وضعیت فعلی، مجمع ۱۰ شهریور را نباید روز معرفی مدیرعامل استقلال دانست.
آن روز قرار است ابتدا مشخص شود چه کسانی صاحب کرسی هیئتمدیره خواهند بود. یک روز بعد هم دربی برگزار میشود و طبیعی است مدیریت باشگاه نخواهد در آستانه بزرگترین مسابقه فصل، یک انتقال مدیریتی سنگین انجام دهد.
به همین دلیل سناریوی غالب، معرفی مدیرعامل در نیمه دوم شهریور است؛ با مصطفی متدین و حمید سجادی در خط جلو و عزیزیخادم کمی عقبتر.
اما تجربه مدیریتی استقلال نشان داده فهرست گزینهها تا زمان صدور حکم میتواند تغییر کند.
پس فعلاً نمیتوان نوشت «سجادی مدیرعامل استقلال میشود» یا «متدین انتخاب نهایی هلدینگ است». آنچه قطعیتر است این است که دوران سرپرستی طولانی علی تاجرنیا به یک نقطه تصمیم نزدیک شده و اولین رأی مهم را نه مدیرعامل، بلکه مجمع ۱۰ شهریور درباره هیئتمدیره خواهد داد.
بعد از آن و پس از عبور استقلال از دربی، تازه مسابقه واقعی برای صندلی مدیرعاملی شروع میشود.