قیمت تیرآهن امروز ۱۱ شهریور ۱۴۰۵؛ نرخ‌ها ثابت ماند اما دلار ۲۱۷ هزار تومانی بازار آهن را وارد فاز انتظار کرد

تازه‌ترین فهرست منتشرشده از بازار تیرآهن نشان می‌دهد نرخ چهار محصول مورد بررسی بدون تغییر باقی مانده است.

این ارقام در همان واحد اعلامی بازار منتشر شده‌اند و قیمت نهایی خرید برای پروژه می‌تواند با توجه به وزن واقعی شاخه، محل بارگیری، مالیات، کرایه حمل و شرایط فروش متفاوت باشد.

نکته مهم‌تر، سابقه این قیمت‌هاست. بررسی نرخ‌های منتشرشده نشان می‌دهد هر چهار عدد از ۵ شهریور تاکنون در فهرست‌های روزانه تکرار شده‌اند. در ۵ شهریور، تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن پس از افت هزار تومانی به ۹۷ هزار و ۲۴۸ تومان رسید، ظفر بناب با افزایش ۵۰۰ تومانی روی ۸۱ هزار و ۱۰۱ تومان ایستاد و شاهین بناب نیز با افزایش هزار تومانی به ۷۹ هزار و ۸۱۷ تومان رسید. آریان فولاد نیز همان ۸۶ هزار و ۵۵ تومان قیمت داشت.

همین نرخ‌ها در ۸، ۹ و ۱۰ شهریور نیز تکرار شده‌اند.

بنابراین بازار تیرآهن با یک ثبات چندساعته روبه‌رو نیست؛ روی تابلو، برخی محصولات تقریباً یک هفته است در یک محدوده مشخص متوقف شده‌اند.

چرا ثبات قیمت تیرآهن امروز گمراه‌کننده است؟

مشکل اینجاست که مهم‌ترین متغیر بیرونی بازار در همین مدت ثابت نمانده است.

دلار آزاد در ۷ شهریور حوالی ۲۰۳ هزار تومان معامله می‌شد. معاملات سه‌شنبه ۱۰ شهریور تا حدود ۲۱۳ هزار و ۳۰۰ تومان پیش رفت و نرخ‌های فردایی حتی از ۲۱۴ هزار تومان عبور کردند. صبح چهارشنبه نیز منابع مختلف، بسته به زمان ثبت قیمت، نرخ‌هایی از حدود ۲۱۴ هزار تا ۲۱۷ هزار و ۳۰۰ تومان گزارش کرده‌اند.

یعنی در حالی که چهار نرخ تیرآهن مورد بررسی تقریباً بدون تغییر مانده‌اند، دلار فقط نسبت به ۷ شهریور حدود ۶ تا ۷ درصد بالاتر رفته است.

همین واگرایی توضیح می‌دهد چرا بازار امروز بیشتر از آنکه «آرام» باشد، در حالت انتظار و احتیاط قرار دارد.

فروشنده‌ای که موجودی خود را با نرخ قبلی بفروشد، باید مطمئن باشد قادر است همان کالا را با هزینه‌ای نزدیک به قیمت فعلی جایگزین کند. وقتی دلار هر روز سقف تازه‌ای می‌بیند، چنین اطمینانی کمتر می‌شود.

هزینه جایگزینی چگونه فروش تیرآهن را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

مفهوم هزینه جایگزینی یکی از کلیدهای فهم رفتار امروز بازار است.

فرض کنید یک بنگاه تعدادی تیرآهن را با هزینه مشخص در انبار دارد. قیمت خرید گذشته این کالا ممکن است ارتباط مستقیمی با دلار امروز نداشته باشد، اما فروشنده فقط به بهای تاریخی موجودی خود نگاه نمی‌کند؛ باید ببیند پس از فروش، برای خرید دوباره همان مقدار کالا چه هزینه‌ای خواهد داشت.

اگر انتظار داشته باشد قیمت کارخانه، بورس کالا یا بازار عمده‌فروشی به دلیل رشد ارز بالا برود، فروش موجودی با نرخ قبلی برای او ریسک ایجاد می‌کند.

نتیجه الزاماً افزایش فوری تابلو نیست.

گاهی واکنش بازار به شوک ارز، ابتدا به شکل کاهش تمایل به فروش، اعلام قیمت با تأخیر، تماس برای استعلام یا کوتاه‌شدن اعتبار قیمت‌های اعلامی ظاهر می‌شود و افزایش عددی قیمت با فاصله زمانی اتفاق می‌افتد.

گزارش امروز بازار نیز مشخصاً به همین مسئله اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد که تأخیر برخی فروشندگان در اعلام نرخ نباید با کاهش قیمت اشتباه گرفته شود.

چرا تیرآهن هنوز از دلار عقب مانده است؟

اگر دلار با چنین سرعتی بالا رفته، چرا تیرآهن بلافاصله گران نشده است؟

پاسخ را باید در چند عامل جست‌وجو کرد.

نخست اینکه رابطه دلار و فولاد یک‌به‌یک و لحظه‌ای نیست. قیمت محصولات فولادی علاوه بر ارز به نرخ شمش، عرضه کارخانه‌ها، بورس کالا، موجودی بنگاه‌ها، هزینه انرژی و مهم‌تر از همه قدرت خرید مشتری بستگی دارد.

دوم اینکه بازار ساختمان و تقاضای مصرفی هنوز توان جذب هر افزایش قیمتی را ندارد. بالا رفتن قیمت روی تابلو زمانی به معامله واقعی تبدیل می‌شود که خریدار نیز حاضر به پرداخت آن باشد.

سوم اینکه خود بازار بورس کالا نیز سیگنال کاملاً یکدستی نمی‌دهد. در معاملات سه‌شنبه ۳ شهریور، تقاضای تیرآهن در برخی عرضه‌ها بسیار بالا بود و داده فولادبان از تقاضای بیش از عرضه حکایت داشت. اما در معاملات ۱۰ شهریور، از ۱۳۱۱ تن تیرآهن ۱۴ و ۱۸ ذوب‌آهن، ۹۴۳ تن فروخته شد و بخشی از عرضه بدون معامله ماند.

این تفاوت نشان می‌دهد بازار همزمان با انتظارات افزایشی، همچنان محدودیت تقاضای واقعی را نیز تجربه می‌کند.

برق همچنان یک ریسک جدی برای صنعت فولاد است

دلار تنها عامل فشار نیست.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در نامه‌ای رسمی اعلام کرده بود طبق برنامه قرار بود سهم برق کارخانه‌های زنجیره فولاد در شهریور به حداقل ۴۰ درصد نیاز مصرفی برسد، اما به واحدهای صنعتی اطلاع داده شده سهمیه ممکن است مانند تیر و مرداد در سطح حدود ۱۵ درصد نیاز باقی بماند. انجمن خواستار افزایش فوری سهم برق فولادسازان شده است.

این محدودیت الزاماً به این معنا نیست که همه کارخانه‌های تیرآهن با یک شدت آسیب دیده‌اند، اما روی کل زنجیره فولاد اثر می‌گذارد.

کاهش تولید در حلقه‌های بالادستی، افزایش هزینه انرژی و محدودیت برنامه تولید می‌تواند در صورت تداوم، عرضه محصولات نهایی را نیز تحت فشار قرار دهد.

در نتیجه بازار امروز با ترکیبی روبه‌روست که از نظر بنیادی تمایل چندانی به کاهش قیمت ایجاد نمی‌کند: دلار بالا، برق محدود و هزینه تولید افزایشی.

پس چرا قیمت‌ها از ۵ شهریور تکان نخورده‌اند؟

همین سؤال شاید مهم‌ترین نشانه وضعیت فعلی بازار باشد.

اگر عوامل افزایشی قوی هستند اما قیمت چند روز ثابت می‌ماند، احتمالاً یک نیروی بازدارنده قدرتمند نیز وجود دارد؛ در حال حاضر آن نیرو تقاضاست.

مصرف‌کننده ساختمانی، پیمانکار یا بنگاه وقتی با نرخ‌های بالا و نااطمینانی شدید روبه‌روست، خرید غیرضروری را عقب می‌اندازد. از سوی دیگر فروشنده نیز نمی‌خواهد در آستانه احتمال افزایش قیمت، موجودی را به‌آسانی تخلیه کند.

نتیجه بازار کم‌تحرکی است که در آن فاصله میان «قیمت پیشنهادی فروشنده» و «قیمت مورد قبول خریدار» می‌تواند بیشتر شود.

بنابراین ثبات تابلو لزوماً به معنای تعادل سالم عرضه و تقاضا نیست؛ گاهی نشانه قفل‌شدن معامله میان خریدار محتاط و فروشنده محتاط‌تر است.

تیرآهن ذوب‌آهن چرا حساسیت بیشتری دارد؟

بازار تیرآهن با میلگرد تفاوت‌هایی دارد. تعداد تولیدکنندگان و وزن برند در برخی سایزهای تیرآهن یکسان نیست و ذوب‌آهن اصفهان نقش پررنگی در بازار دارد.

در سوم شهریور نیز این شرکت چندین سبد تیرآهن سایز ۱۴ تا ۱۸ را در بورس کالا عرضه کرد؛ برخی از عرضه‌ها چند هزار تن حجم داشتند.

به همین دلیل تغییر در قیمت پایه، برنامه عرضه یا موجودی محصولات پرتقاضای ذوب‌آهن می‌تواند نسبتاً سریع روی بازار آزاد اثر بگذارد.

اختلاف امروز میان تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن با نرخ حدود ۹۷ هزار تومان و برخی برندهای بناب در محدوده ۸۰ هزار تومان نیز نشان می‌دهد برند، وزن، محل تحویل و شرایط عرضه در بازار تیرآهن اهمیت بسیار زیادی دارند.

پیش‌بینی قیمت تیرآهن؛ دلار ۲۱۷ هزار تومانی چه اثری دارد؟

برای روزهای آینده می‌توان سه سناریو در نظر گرفت.

اگر دلار در محدوده ۲۱۵ تا ۲۱۷ هزار تومان یا بالاتر تثبیت شود و محدودیت‌های انرژی نیز ادامه داشته باشد، احتمال انتقال تدریجی شوک ارزی به قیمت تیرآهن افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، ادامه نرخ‌های ثابت فعلی دشوارتر خواهد شد.

در سناریوی دوم، دلار پس از جهش اخیر اصلاح شود و به محدوده‌های پایین‌تر برگردد. در این حالت ممکن است بخشی از فشار روانی بازار فولاد تخلیه شود و قیمت‌های فعلی بدون جهش تازه باقی بمانند.

سناریوی سوم نیز ادامه وضع موجود است: نرخ ارز بالا بماند اما تقاضای تیرآهن آن‌قدر ضعیف باشد که افزایش قیمت روی تابلو به معامله واقعی تبدیل نشود. در این شرایط بازار می‌تواند همچنان با نرخ‌های ثابت، استعلام‌های محدود و معاملات محتاطانه ادامه دهد.

قیمت تیرآهن ثابت است؛ بازار اما آرام نیست

مهم‌ترین پیام بازار ۱۱ شهریور همین تفاوت است.

تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن، تیرآهن‌های ۱۴ ظفر و شاهین بناب و تیرآهن ۲۰ آریان فولاد از ۵ شهریور تاکنون تقریباً روی همان نرخ‌ها ایستاده‌اند؛ اما در همین فاصله دلار چندین کانال بالاتر رفته و ریسک تأمین برق صنعت فولاد نیز برطرف نشده است.

پس سکون عددها را نباید به‌سرعت «ثبات بازار» نامید.

بازار فعلاً میان دو نیرو گرفتار است: هزینه جایگزینی و دلار، فروشنده را به سمت قیمت بالاتر هل می‌دهد؛ ضعف تقاضا، خریدار را عقب نگه می‌دارد.

این تعادل شکننده تا زمانی می‌تواند دوام بیاورد که یکی از دو طرف قدرت بیشتری پیدا نکند.

اگر دلار روی سطوح تازه تثبیت شود، احتمال شکستن این سکون به سمت بالا بیشتر می‌شود. اگر نرخ ارز عقب‌نشینی کند، بازار فرصت خواهد داشت بدون جهش جدید بخشی از شوک روانی این روزها را جذب کند.

بنابراین برای خریداران تیرآهن در روزهای آینده، فقط نگاه‌کردن به جدول قیمت کافی نیست؛ حجم واقعی معامله، مدت اعتبار قیمت فروشندگان، نرخ دلار و برنامه عرضه کارخانه‌ها همان‌قدر اهمیت دارد که عدد ۹۷ یا ۸۱ هزار تومان روی تابلو.