قیمت دام زنده امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۳۵ هزار تومان شد، گوساله در مرز ۶۱۰ هزار تومان

بازار دام زنده در معاملات امروز بار دیگر بدون نوسان جدی دنبال شد. تازه‌ترین گزارش منتشرشده در ساعت ۹:۱۵ صبح دوشنبه نشان می‌دهد قیمت گوسفند و گوساله نسبت به روز یکشنبه تغییر محسوسی نداشته و بازار در یک محدوده نسبتاً فشرده قیمتی قرار گرفته است.

بالاترین قیمت گوسفند زنده در میان استان‌های مورد بررسی مربوط به اصفهان و فارس با کیلویی ۶۳۵ هزار تومان است. در مقابل، قم، همدان و مرکزی با نرخ ۶۳۰ هزار تومان پایین‌ترین قیمت ثبت‌شده را دارند. به این ترتیب فاصله کف و سقف قیمت گوسفند در داده‌های امروز تنها پنج هزار تومان به ازای هر کیلوگرم است؛ فاصله‌ای کمتر از یک درصد که از همگرایی نسبی نرخ دام سبک در استان‌های مورد بررسی خبر می‌دهد.

در بازار دام سنگین نیز شرایط مشابهی دیده می‌شود. گوساله زنده در همدان با نرخ ۶۱۰ هزار تومان بیشترین قیمت را دارد و یزد با کیلویی ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان در کف جدول قرار گرفته است. اختلاف فقط ۲۵۰۰ تومانی میان کف و سقف قیمت گوساله نیز نشان می‌دهد بازار در مقطع فعلی از نظر جغرافیایی شکاف قیمتی بزرگی ندارد.

بازار دام آرام است؛ اما قیمت‌ها در سطح بالایی قرار دارند

ثابت ماندن قیمت دام در یک روز را نباید با ارزان شدن بازار اشتباه گرفت. قیمت فعلی گوسفند و گوساله همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و هزینه خرید یک رأس دام برای مصرف‌کننده یا فعالان زنجیره گوشت بسیار سنگین است.

برای نمونه، یک گوسفند ۵۰ کیلویی با فرض نرخ ۶۳۵ هزار تومان برای هر کیلو وزن زنده، حدود ۳۱ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان ارزش خواهد داشت. البته تمام وزن زنده دام به گوشت قابل عرضه تبدیل نمی‌شود و هزینه‌های کشتار، حمل، افت وزن، قطعه‌بندی و توزیع نیز به قیمت نهایی اضافه خواهد شد.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا فاصله قابل توجهی میان قیمت هر کیلو دام زنده و گوشت موجود در خرده‌فروشی‌ها وجود دارد.

تازه‌ترین قیمت‌های بازار گوشت قرمز در ۱۶ شهریور نیز از ثبات نسبی حکایت دارد و گزارش‌ها کمبود یا اختلال محسوسی در عرضه ثبت نکرده‌اند. در برخی نرخ‌های خرده‌فروشی، راسته گوسفندی با استخوان حدود یک میلیون و ۶۵۰ هزار تومان و ران ممتاز گوسفندی حدود دو میلیون و ۹۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم قیمت‌گذاری شده است.

اتفاق مهم بازار؛ گوسفند ارزان‌تر از تیر، گوساله گران‌تر شد

مقایسه قیمت‌های امروز با دو ماه قبل تصویر جالب‌تری از بازار ارائه می‌دهد.

در ۱۶ تیر ۱۴۰۵، بالاترین قیمت گوسفند زنده در داده‌های منتشرشده مربوط به تهران و ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان بود، در حالی که کف بازار در چهارمحال و بختیاری ۶۵۰ هزار تومان گزارش می‌شد. در همان روز، بالاترین قیمت گوساله تنها ۵۳۵ هزار تومان و کمترین نرخ ۵۲۶ هزار تومان بود.

در مقایسه با آن مقطع، سقف قیمت گوسفند امروز از ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان به ۶۳۵ هزار تومان رسیده است؛ یعنی بالاترین نرخ ثبت‌شده حدود پنج درصد پایین‌تر از دو ماه قبل قرار دارد.

اما در بخش گوساله دقیقاً عکس این اتفاق رخ داده است. سقف قیمت گوساله از ۵۳۵ هزار تومان در ۱۶ تیر به ۶۱۰ هزار تومان در ۱۶ شهریور رسیده؛ رشدی حدود ۱۴ درصدی در بالاترین قیمت‌های گزارش‌شده.

البته باید توجه داشت که استان ثبت‌کننده بالاترین نرخ در دو مقطع یکسان نیست و این مقایسه به معنای شاخص رسمی متوسط کشوری نیست؛ با این حال جهت حرکت دو بازار را به‌خوبی نشان می‌دهد: دام سبک در ماه‌های اخیر بخشی از رشد خود را پس داده، اما دام سنگین تحت فشار صعودی بیشتری قرار گرفته است.

چرا قیمت گوساله بیشتر از گوسفند رشد کرده است؟

یکی از دلایل تفاوت رفتار دام سبک و سنگین را می‌توان در ساختار هزینه تولید جست‌وجو کرد. دوره پرورش گوساله معمولاً طولانی‌تر است و هزینه خوراک سهم بسیار بالایی در قیمت تمام‌شده آن دارد. تغییر قیمت ذرت، جو، کنجاله سویا و سایر نهاده‌های دامی می‌تواند با تأخیر اثر خود را در نرخ دام سنگین نشان دهد.

در ابتدای شهریور نیز نرخ‌های بازار نهاده‌ها همچنان در سطوح بالایی قرار داشت؛ داده‌های منتشرشده برای اول شهریور، نرخ جو را حدود ۵۴ هزار تومان، ذرت را حدود ۴۲ هزار و ۵۰۰ تومان و کنجاله سویا را بیش از ۶۲ هزار تومان به ازای هر کیلو نشان می‌داد. این ارقام صرفاً قیمت‌های گزارش‌شده بازار هستند، اما نشان می‌دهند خوراک دام همچنان بخش پرهزینه‌ای از تولید محسوب می‌شود.

افزایش هزینه نیروی کار، حمل‌ونقل، داروهای دامپزشکی و تأمین نقدینگی نیز می‌تواند فشار هزینه‌ای دامداران را افزایش دهد.

چرا ثبات دام زنده لزوماً گوشت را ارزان نمی‌کند؟

یکی از پرسش‌های اصلی مصرف‌کنندگان این است که چرا وقتی نرخ دام برای چند روز ثابت می‌ماند، قیمت گوشت در فروشگاه‌ها کاهش چشمگیری ندارد؟

پاسخ را باید در فاصله میان مزرعه تا بازار جست‌وجو کرد. دام زنده پس از خروج از واحد پرورش باید به کشتارگاه منتقل شود. بخشی از وزن آن در فرآیند کشتار به پوست، استخوان، احشاء و سایر اجزایی تبدیل می‌شود که نمی‌توان تمام آنها را با نرخ گوشت خالص فروخت.

سپس هزینه کشتار، حمل سردخانه‌ای، بسته‌بندی، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی به زنجیره اضافه می‌شود. علاوه بر این، کیفیت قطعات مختلف گوشت نیز یکسان نیست و بخش‌هایی مانند ران، راسته و فیله با قیمت بسیار بیشتری نسبت به قطعات ارزان‌تر عرضه می‌شوند.

به همین دلیل حتی کاهش چند هزار تومانی دام زنده الزاماً بلافاصله به کاهش چند ده هزار تومانی گوشت مصرف‌کننده تبدیل نمی‌شود.

ثبات قیمت گوشت قرمز در بازار امروز

بررسی تازه بازار گوشت قرمز نیز نشان می‌دهد امروز دوشنبه ۱۶ شهریور جهش تازه‌ای در قیمت‌های مصرف‌کننده اتفاق نیفتاده است. گزارش‌های بازار از ثبات قیمت گوشت گوسفندی و گوساله و نبود کمبود جدی در عرضه خبر می‌دهند.

این وضعیت از منظر مصرف‌کنندگان خبر مثبتی محسوب می‌شود، اما سطح مطلق قیمت‌ها همچنان بالاست. زمانی که برخی قطعات ممتاز گوشت گوسفندی از مرز دو میلیون تومان برای هر کیلو عبور کرده‌اند، ثبات به معنای بازگشت قدرت خرید خانوار نیست.

در واقع، بازار گوشت در شرایطی قرار گرفته که کاهش قدرت خرید می‌تواند خود به عاملی برای مهار تقاضا و جلوگیری از جهش بیشتر قیمت تبدیل شود.

قیمت دام زنده در روزهای آینده چه می‌شود؟

با توجه به داده‌های امروز، نشانه‌ای از شروع موج فوری افزایش یا کاهش قیمت دیده نمی‌شود. اختلاف محدود میان نرخ استان‌ها، ثبات قیمت نسبت به روز گذشته و آرامش نسبی بازار گوشت، همگی از ادامه فاز متعادل کوتاه‌مدت حمایت می‌کنند.

با این حال چهار متغیر می‌توانند این آرامش را برهم بزنند: قیمت و میزان دسترسی دامداران به نهاده‌های خوراک، هزینه حمل‌ونقل، وضعیت عرضه دام آماده کشتار و سیاست‌های دولت در حوزه واردات و تنظیم بازار گوشت.

به‌ویژه در بازار گوساله باید تحولات با دقت بیشتری دنبال شود؛ زیرا مقایسه قیمت‌های شهریور با تیر نشان می‌دهد دام سنگین در دو ماه گذشته برخلاف گوسفند مسیر صعودی داشته است.

در مجموع، قیمت دام زنده امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ بدون تغییر محسوس باقی مانده، اما بازار در سطح ارزانی قرار ندارد. گوسفند زنده در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در بازه حدود ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شود. اگر ثبات نهاده‌ها و عرضه ادامه داشته باشد، امکان حفظ این محدوده وجود دارد؛ اما هرگونه افزایش هزینه تولید می‌تواند نخست در بازار دام و سپس با فاصله زمانی در قیمت گوشت قرمز مصرف‌کننده نمایان شود.