میلگرد دوباره گران شد؛ جهش ۴ هزار تومانی بافق / بازار آهن بدون مشتری چرا بالا می‌رود؟

بازار میلگرد امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ در ادامه روند افزایشی روزهای اخیر با رشد قیمت در تعدادی از کارخانه‌ها آغاز شد. نرخ‌های منتشرشده نشان می‌دهد فروشندگان در شرایطی قیمت‌های پیشنهادی را افزایش داده‌اند که هنوز نشانه‌ای جدی از بازگشت تقاضای ساختمانی به بازار دیده نمی‌شود.

بر اساس گزارش امروز بازار، میلگرد ۱۸ آجدار A3 آریان فولاد با رشد سه هزار تومانی به ۸۵ هزار و ۹۱۰ تومان رسیده است. میلگرد ۱۲ آجدار A3 ظفر بناب نیز هزار تومان گران شده و در محدوده ۸۱ هزار و ۷۳۰ تومان معامله می‌شود. بیشترین تغییر در میان نرخ‌های اعلام‌شده به میلگرد ۱۴ بافق یزد تعلق دارد که با افزایش چهار هزار تومانی به ۸۶ هزار و ۹۰ تومان رسیده است. میلگرد ۱۸ ساده A1 آیین صنعت نیز ۷۷ هزار و ۶۴ تومان قیمت‌گذاری شده است.

قیمت میلگرد امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵

جهش چهار هزار تومانی میلگرد بافق در حالی اتفاق افتاده که همین محصول در روز گذشته نیز افزایش قیمت را تجربه کرده بود. بنابراین بازار مقاطع طویل در بخش‌هایی از هفته دوم شهریور وارد فاز افزایش‌های متوالی شده است. گزارش‌های روز قبل نیز از رشد قیمت میلگرد بافق در شرایط ضعف تقاضا خبر داده بودند.

چرا میلگرد گران می‌شود وقتی بازار مشتری ندارد؟

مهم‌ترین تناقض بازار فعلی همین‌جاست.

در مدل کلاسیک بازار، افزایش تقاضا باید عامل اصلی رشد قیمت باشد؛ اما در بازار آهن ایران اکنون بخش مهمی از افزایش نرخ‌ها بدون رشد جدی مصرف نهایی شکل گرفته است.

گزارش امروز بازار نیز صراحتاً تأکید می‌کند که تقاضای مصرفی همچنان ضعیف است و افزایش قیمت میلگرد را نمی‌توان به رونق ساخت‌وساز نسبت داد. در عوض، افزایش هزینه جایگزینی کالا، نگرانی از رشد دوباره نرخ ارز و رفتار محتاطانه فروشندگان، قیمت‌های پیشنهادی را بالا برده است.

این الگو در ماه‌های گذشته نیز بارها تکرار شده است. بررسی‌های بازار آهن نشان داده پروژه‌های عمرانی و ساختمانی به دلیل کمبود نقدینگی، افزایش هزینه اجرا و نااطمینانی اقتصادی با سرعت کمتری پیش می‌روند و خریداران بزرگ نیز در بسیاری از مقاطع خرید خود را به تعویق انداخته‌اند.

بنابراین بازار فعلی بیشتر یک بازار هزینه‌محور است تا تقاضامحور.

دلار هنوز مهم‌ترین موتور قیمت میلگرد است

عامل دوم، نرخ ارز است.

بازار آهن طی هفته گذشته با جهش دلار به سطوح بالای ۲۲۰ هزار تومان مواجه شد و همین رشد، قیمت جایگزینی بسیاری از کالاها را افزایش داد. زمانی که فروشنده احتمال می‌دهد کالایی که امروز می‌فروشد فردا با هزینه بیشتری قابل خرید باشد، طبیعی است که حاضر نباشد با نرخ قبلی عرضه کند.

با این حال، شرایط امروز یک تفاوت مهم با روزهای قبل دارد. دلار در معاملات دوشنبه تا حدود ۲۲۵ هزار و ۷۳۰ تومان عقب‌نشینی کرده و نسبت به روز گذشته کاهش داشته است.

این کاهش هنوز برای ایجاد موج نزولی در بازار آهن کافی نیست، زیرا قیمت کارخانه‌ها و موجودی انبار معمولاً با تأخیر نسبت به دلار واکنش نشان می‌دهند. اما اگر افت ارز ادامه پیدا کند، می‌تواند سرعت رشد میلگرد را کاهش دهد.

به بیان دیگر، افزایش امروز احتمالاً تا حد زیادی بازتاب جهش‌های قبلی دلار است، نه لزوماً نرخ لحظه‌ای امروز.

فشار از سمت مواد اولیه هم بالا رفته است

بازار فولاد فقط از نرخ ارز تأثیر نمی‌گیرد. مواد اولیه زنجیره نیز نقش مهمی در قیمت تمام‌شده دارند.

در معاملات ۱۵ شهریور بورس کالا، ۶۶ هزار و ۵۰۰ تن آهن اسفنجی عرضه شد و با احتساب معاملات مچینگ، صد درصد عرضه به فروش رسید. چنین تقاضای قدرتمندی در بالادست زنجیره می‌تواند نشانه‌ای از فشار هزینه برای فولادسازان باشد.

وقتی آهن اسفنجی، شمش و سایر مواد اولیه در سطوح بالاتر معامله شوند، کارخانه‌های نورد نیز فضای کمتری برای کاهش قیمت میلگرد خواهند داشت.

از این منظر، حتی اگر بازار مصرف ساختمانی ضعیف باشد، افزایش قیمت مواد اولیه می‌تواند کف قیمت میلگرد را بالا نگه دارد.

بازار میلگرد از ۵۲ هزار به بیش از ۸۰ هزار تومان رسیده است

روند چند ماه اخیر نشان می‌دهد افزایش قیمت فعلی یک اتفاق یک‌روزه نیست.

گزارش‌های تحلیلی بازار فولاد حاکی از آن است که قیمت برخی میلگردها از محدوده حدود ۵۲ هزار تومان در ابتدای سال به بیش از ۷۰ هزار تومان در مرداد رسیده بود و اکنون تعدادی از محصولات حتی از مرز ۸۰ و ۸۵ هزار تومان عبور کرده‌اند.

یعنی در حالی که تقاضای ساختمانی هنوز در رکود نسبی قرار دارد، قیمت اسمی میلگرد در مدت کوتاهی رشد چشمگیری کرده است.

این اتفاق بار دیگر نشان می‌دهد در اقتصاد تورمی، بازار مقاطع فولادی ممکن است حتی بدون رونق مصرف رشد کند؛ زیرا قیمت کالاها خود را با نرخ ارز، تورم و هزینه تولید تطبیق می‌دهند.

آیا افزایش امروز می‌تواند ادامه پیدا کند؟

برای ادامه مسیر صعودی سه شرط مهم وجود دارد.

نخست، دلار باید در سطوح فعلی بالا باقی بماند یا دوباره صعود کند. اگر بازار ارز به کانال‌های بالاتر حرکت کند، فروشندگان آهن احتمالاً بار دیگر قیمت‌های خود را اصلاح خواهند کرد.

دوم، قیمت مواد اولیه باید بالا بماند. معاملات پرتقاضای آهن اسفنجی در بورس کالا نشان می‌دهد فعلاً فشار هزینه در بخش بالادست کاملاً از بین نرفته است.

سوم، عرضه کارخانه‌ها نباید به اندازه‌ای افزایش یابد که فروشندگان را مجبور به رقابت قیمتی کند.

اما مهم‌ترین عامل مخالف رشد، همان تقاضای ضعیف است. اگر مصرف‌کننده نهایی نتواند قیمت‌های جدید را بپذیرد، فاصله میان نرخ پیشنهادی و معامله واقعی بیشتر می‌شود و در نهایت فروشندگان ناچار به تعدیل قیمت خواهند شد.

بورس کالا چه پیامی درباره تقاضای واقعی می‌دهد؟

آمارهای ماه‌های گذشته بورس کالا بارها ضعف و نوسان شدید تقاضای میلگرد را نشان داده‌اند.

برای مثال در ۲ تیر تنها ۳۷ درصد عرضه میلگرد در بورس کالا معامله شد. چند هفته قبل‌تر نیز در ۲۷ خرداد حدود ۶۴ درصد عرضه به فروش رسیده بود.

این داده‌ها نشان می‌دهند بازار مصرفی توان جذب هر حجمی از عرضه را ندارد.

البته در برخی هفته‌ها نسبت معاملات بالا رفته و حتی تمام عرضه جذب شده است؛ بنابراین تقاضا کاملاً از بازار خارج نشده، بلکه بسیار حساس به قیمت و شرایط اقتصادی است.

در چنین بازاری، رشد قیمت تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که خریداران از ترس افزایش بیشتر، حاضر به ورود باشند. اما اگر احساس کنند نرخ‌ها به سقف کوتاه‌مدت رسیده‌اند، خرید به سرعت متوقف می‌شود.

پیش‌بینی قیمت میلگرد؛ ادامه صعود یا اصلاح؟

در کوتاه‌مدت، بازار در نقطه حساسی قرار دارد.

اگر دلار پس از کاهش امروز دوباره به سمت بالا حرکت کند، میلگرد نیز ظرفیت افزایش بیشتر خواهد داشت و ممکن است محصولات بیشتری وارد کانال بالای ۸۵ هزار تومان شوند.

در مقابل، اگر دلار زیر محدوده فعلی تثبیت شود و همزمان تقاضای مصرفی همچنان ضعیف بماند، احتمال توقف رشد و حتی اصلاح محدود قیمت‌ها بیشتر خواهد شد.

نکته مهم این است که افزایش فعلی از پشتوانه یک رونق واقعی در بخش ساختمان برخوردار نیست. همین موضوع باعث می‌شود روند صعودی شکننده‌تر از زمانی باشد که تقاضای واقعی نیز همراه بازار حرکت می‌کند.

میلگرد گران شد، اما رونق به بازار برنگشته است

تصویر بازار میلگرد ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ روشن است: قیمت‌ها بالا رفته‌اند، اما مشتری به همان نسبت بیشتر نشده است.

میلگرد آریان فولاد سه هزار تومان و بافق یزد چهار هزار تومان افزایش قیمت داشته‌اند و چندین محصول در محدوده ۸۰ تا ۸۶ هزار تومان قرار گرفته‌اند.

با این حال، موتور اصلی این افزایش فعلاً رشد هزینه تولید، نرخ ارز، قیمت جایگزینی و انتظارات تورمی است، نه رونق پروژه‌های عمرانی.

همین مسئله بازار را در برابر هر تغییر در نرخ دلار بسیار حساس کرده است. اگر ارز دوباره صعودی شود، موج گرانی می‌تواند ادامه پیدا کند؛ اما اگر کاهش امروز دلار پایدار بماند، احتمال دارد بازار آهن پس از چند روز افزایش سریع، وارد فاز مکث یا اصلاح شود.

بنابراین برای خریداران عمده، مهم‌ترین سیگنال روزهای آینده نه فقط نرخ اعلامی کارخانه‌ها، بلکه رفتار دلار و میزان معاملات واقعی بورس کالا خواهد بود؛ دو متغیری که مشخص می‌کنند میلگرد ۸۵ هزار تومانی به کف جدید بازار تبدیل می‌شود یا فقط یک سقف موقت در موج فعلی است.