قیمت سیمان امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار آرام ماند اما خطر افزایش قیمت از بین نرفته است

بازار سیمان در آغاز معاملات امروز بار دیگر بدون تغییر گسترده قیمت فعالیت خود را آغاز کرد. داده‌های روز نشان می‌دهد نرخ‌های اصلی بازار عمده نسبت به روزهای گذشته ثابت مانده‌اند و هنوز موج فراگیری از افزایش قیمت در میان کارخانه‌ها مشاهده نمی‌شود.

قیمت‌های اعلام‌شده برای چهار محصول مورد توجه بازار به شرح زیر است:

نکته قابل توجه این است که همین قیمت‌ها در گزارش‌های ۱۰، ۱۲ و ۱۴ شهریور نیز تقریباً بدون تغییر ثبت شده بودند. برای نمونه، سیمان تهران در روز ۱۴ شهریور ۲۵۳ هزار تومان و صوفیان ۲۸۹ هزار تومان معامله می‌شد. بنابراین بازار دست‌کم در بخش این برندهای شاخص چند روز متوالی وارد یک دوره ثبات شده است.

چرا قیمت سیمان فعلاً ثابت مانده است؟

ثبات چندروزه سیمان در شرایطی رخ داده که از سمت هزینه تولید خبر چندان مثبتی برای کارخانه‌ها وجود ندارد. تولید سیمان صنعتی انرژی‌بر است و کوچک‌ترین اختلال در تأمین برق یا سوخت می‌تواند ظرفیت تولید کلینکر و سپس سیمان را کاهش دهد.

بازار اما هنوز با کمبود فراگیر محصول مواجه نشده است. موجودی شبکه توزیع، عرضه کارخانه‌ها و معاملات بورس کالا کمک کرده‌اند فشار هزینه‌ای فعلاً به صورت یک جهش عمومی در قیمت مصرف‌کننده ظاهر نشود.

بررسی بازار عمده‌فروشی در ۱۴ شهریور نیز نشان می‌داد قیمت سیمان پاکتی تیپ ۲ بسته به برند و محل عرضه از حدود ۲۰۳ هزار تومان آغاز می‌شود و برای برخی محصولات به بالای ۳۰۰ هزار تومان می‌رسد. این فاصله قیمتی نشان می‌دهد شرایط عرضه، هزینه حمل و موقعیت جغرافیایی کارخانه همچنان در تعیین نرخ نهایی نقش پررنگی دارند.

به بیان دیگر، نمی‌توان از یک «قیمت واحد» برای سیمان کشور صحبت کرد. حتی دو کارخانه با محصولی مشابه ممکن است به دلیل فاصله از بازار مصرف، هزینه حمل یا وضعیت تولید، نرخ‌های متفاوتی داشته باشند.

فشار برق همچنان تهدید اصلی صنعت سیمان است

محدودیت انرژی مهم‌ترین متغیری است که می‌تواند این آرامش را برهم بزند.

صنعت سیمان از ابتدای فصل گرم با محدودیت‌های برق مواجه بوده و انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان نیز در مقاطع مختلف برای تأمین انرژی کارخانه‌ها با وزارت نیرو مذاکره کرده است. هدف این هماهنگی‌ها حفظ تولید ماهانه کلینکر و سیمان و جلوگیری از ایجاد اختلال جدی در بازار عنوان شده است.

در ماه‌های گذشته حتی گزارش‌هایی از اعمال محدودیت‌های بسیار سنگین برق در بعضی واحدهای سیمانی منتشر شد. چنین محدودیت‌هایی اگر استمرار پیدا کند، مستقیماً ظرفیت تولید را کاهش می‌دهد و فاصله زمانی میان افت تولید و اثر آن بر بازار می‌تواند نسبتاً کوتاه باشد.

البته تجربه صنعت نشان داده اگر قطعی‌ها از قبل برنامه‌ریزی شوند و کارخانه‌ها امکان مدیریت ساعات تولید را داشته باشند، شدت اثر آنها بر بازار کمتر می‌شود. دبیر انجمن صنعت سیمان نیز پیش‌تر بر اهمیت مدیریت برنامه‌ریزی‌شده محدودیت برق برای جلوگیری از برهم خوردن تنظیم بازار تأکید کرده بود.

چرا افزایش هزینه هنوز به گرانی گسترده منجر نشده است؟

بازار سیمان در حال حاضر در یک وضعیت دوگانه قرار دارد.

در سمت تولید، هزینه برق، سوخت، نگهداری تجهیزات، مواد اولیه، پاکت و حمل‌ونقل افزایش یافته است. اما در سمت تقاضا، بازار ساخت‌وساز به اندازه‌ای پرقدرت نیست که هر افزایش هزینه‌ای فوراً به مصرف‌کننده منتقل شود.

این موضوع باعث شده کارخانه‌ها و عرضه‌کنندگان با احتیاط بیشتری نرخ‌ها را تغییر دهند. اگر قیمت با سرعت زیادی بالا برود، ممکن است تقاضای مصرفی بیشتر کاهش پیدا کند و فروش افت کند.

به همین دلیل ثبات فعلی را می‌توان نوعی مقاومت بازار در برابر افزایش قیمت دانست، نه نشانه کاهش هزینه تولید.

همین وضعیت در گزارش‌های ابتدای شهریور نیز مشاهده می‌شد؛ نرخ سیمان تهران، صوفیان، ساوه و آبیک از روزهای ابتدایی ماه در همین محدوده‌ها قرار داشت و در کنار آن بارها نسبت به فشار هزینه انرژی هشدار داده شده بود.

سیمان صوفیان همچنان گران‌تر از تهران و آبیک

در میان چهار نرخ شاخص اعلام‌شده، سیمان تیپ ۲ صوفیان با قیمت ۲۸۹ هزار تومان همچنان بالاترین نرخ را دارد.

این محصول پیش‌تر نیز در تیرماه با افزایش پنج هزار تومانی به همین محدوده رسیده بود، در حالی که در همان مقطع سیمان تهران، ساوه و آبیک تغییر چندانی نداشتند. این موضوع نشان می‌دهد تغییر قیمت در بازار سیمان الزاماً به شکل همزمان و سراسری رخ نمی‌دهد و ممکن است ابتدا از یک یا چند کارخانه آغاز شود.

به همین دلیل معامله‌گران معمولاً فقط قیمت یک برند را دنبال نمی‌کنند. افزایش نرخ در چند کارخانه بزرگ به صورت همزمان می‌تواند نشانه جدی‌تری از شکل‌گیری یک موج جدید باشد.

فعلاً چنین سیگنال گسترده‌ای در بازار دیده نمی‌شود.

بورس کالا هنوز یکی از سوپاپ‌های تنظیم بازار سیمان است

بخش قابل توجهی از سیمان کشور از مسیر بورس کالا عرضه می‌شود و حجم معاملات این بازار برای تشخیص وضعیت عرضه اهمیت دارد.

در هفته منتهی به ۱۳ شهریور، کلینکر و سیمان بیشترین حجم معاملات تالار صادراتی بورس کالا را به خود اختصاص دادند؛ موضوعی که نشان می‌دهد در کنار بازار داخلی، جریان صادرات این محصولات نیز همچنان فعال است.

تداوم عرضه منظم در بورس کالا می‌تواند جلوی شکل‌گیری کمبود مصنوعی و افزایش هیجانی قیمت را بگیرد. اما اگر تولید کارخانه‌ها به دلیل محدودیت انرژی کاهش پیدا کند، حجم قابل عرضه نیز در نهایت تحت فشار قرار خواهد گرفت.

از همین رو، وضعیت تولید واقعی کارخانه‌ها در هفته‌های آینده مهم‌تر از ثبات چندروزه قیمت‌های فعلی است.

بازار سیمان به کدام سمت می‌رود؟

در کوتاه‌مدت نشانه‌ای از جهش فراگیر قیمت دیده نمی‌شود. نرخ‌های تهران، صوفیان، ساوه و آبیک چند روز است در یک محدوده ثابت قرار دارند و بازار عمده نیز فعلاً آرام است.

اما سه متغیر می‌توانند مسیر قیمت را تغییر دهند: برق کارخانه‌ها، هزینه حمل‌ونقل و میزان عرضه.

اگر تأمین برق در هفته‌های آینده باثبات‌تر شود و کارخانه‌ها بتوانند تولید را در سطح فعلی حفظ کنند، احتمال ادامه آرامش بازار بیشتر خواهد بود. در مقابل، تشدید محدودیت انرژی می‌تواند تولید کلینکر را کاهش دهد و پس از کاهش موجودی، فشار افزایشی روی قیمت سیمان ایجاد کند.

افزایش هزینه حمل نیز عامل مهم دیگری است. سیمان به دلیل وزن بالا نسبت به ارزش هر واحد کالا، حساسیت زیادی به کرایه حمل دارد؛ بنابراین حتی ثابت ماندن قیمت درب کارخانه تضمین نمی‌کند محصول با همان نرخ قبلی به دست مصرف‌کننده در نقاط مختلف کشور برسد.

ثبات شکننده سیمان در نیمه شهریور

بازار سیمان در ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ ظاهراً آرام است. سیمان تیپ ۲ تهران با نرخ ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان ۲۸۹ هزار تومان، ساوه ۲۵۷ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان معامله می‌شود و نرخ‌های اصلی نسبت به روزهای گذشته تغییر نکرده‌اند.

اما پشت این ثبات، فشار هزینه‌ای همچنان وجود دارد.

صنعت سیمان برای حفظ عرضه به تأمین مستمر انرژی وابسته است و هرگونه اختلال تازه در برق یا سوخت می‌تواند تعادل کنونی را تغییر دهد. به همین دلیل ثبات امروز را نمی‌توان الزاماً سیگنال کاهش قیمت در آینده دانست.

سناریوی محتمل در کوتاه‌مدت ادامه نوسان محدود است؛ اما اگر محدودیت برق تشدید شود یا هزینه‌های تولید و حمل دوباره افزایش پیدا کند، بازار ظرفیت ورود به موج تازه افزایش قیمت را خواهد داشت.

در نتیجه، خریداران و فعالان بازار مصالح در روزهای آینده بیش از خود نرخ روزانه باید وضعیت تولید کارخانه‌ها و عرضه را دنبال کنند؛ زیرا محرک بعدی بازار سیمان احتمالاً نه از سمت تقاضای هیجانی، بلکه از سمت هزینه و محدودیت تولید خواهد آمد.