شکایت کیفری امید عالیشاه از خداداد عزیزی؛ پرونده جنجالی تراکتور–گل‌گهر به دادگاه کشیده شد

دیدار تراکتور و گل‌گهر در هفته ششم لیگ برتر با برتری یک بر صفر تیم تبریزی تمام شد، اما حوادث مسابقه خیلی زود نتیجه فنی را تحت‌الشعاع قرار داد. اختلافات در جریان بازی با درگیری لفظی میان امید عالیشاه و خداداد عزیزی بالا گرفت و عزیزی نیز پس از دریافت کارت زرد دوم از کنار زمین اخراج شد. حاشیه اصلی اما پس از پایان مسابقه و در راهروی ورزشگاه یادگار امام تبریز شکل گرفت.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، عالیشاه قصد دارد شکایت خود را از مدیر یا سرپرست تیم تراکتور در مراجع قضایی و به صورت کیفری دنبال کند. محور این شکایت، اظهاراتی است که به خداداد عزیزی در محدوده مقابل رختکن گل‌گهر نسبت داده شده و عالیشاه مدعی است شامل الفاظ توهین‌آمیز علیه او و خانواده‌اش بوده است. گزارش همشهری در روز دوشنبه ۱۶ شهریور نیز تأیید می‌کند که پیگیری کیفری این پرونده در دستور کار عالیشاه قرار گرفته است.

فایل صوتی و تصاویر؛ مهم‌ترین مستندات پرونده عالیشاه

یکی از تفاوت‌های این پرونده با بسیاری از درگیری‌های لفظی فوتبال ایران، وجود فایل صوتی و مستندات تصویری از بخشی از اتفاقات است.

گزارش‌های رسانه‌ای می‌گویند عالیشاه قصد دارد این مدارک را در صورت طی مراحل رسمی شکایت در اختیار مرجع قضایی قرار دهد. همچنین باشگاه گل‌گهر اعلام کرده نسخه اصلی مستند مورد بحث را در اختیار دارد و آمادگی دارد آن را برای بررسی اصالت صدا، پیوستگی فایل و احتمال ویرایش در اختیار مراجع ذی‌صلاح قرار دهد.

با این حال، انتشار یک فایل صوتی به خودی خود به معنای اثبات یک اتهام کیفری نیست. مرجع رسیدگی باید درباره اصالت فایل، شرایط ضبط، انتساب صدا، محتوای کامل مکالمه و سایر قرائن تصمیم بگیرد. به همین دلیل نتیجه نهایی پرونده را نمی‌توان پیش از بررسی کارشناسی و شنیدن دفاعیات طرف مقابل پیش‌بینی کرد.

واکنش تراکتور؛ فایل صوتی «تقطیع و تحریف شده است»

باشگاه تراکتور روایت مطرح‌شده از سوی گل‌گهر را نپذیرفته و در واکنش به انتشار فایل صوتی اعلام کرده است که محتوای منتشرشده به صورت گزینشی ارائه شده و فایل مورد اشاره «تقطیع و تحریف» شده است. تراکتوری‌ها همچنین از پیگیری قضایی موضوع نحوه ضبط و انتشار فایل خبر داده‌اند.

این موضع باعث شد باشگاه گل‌گهر نیز بیانیه دیگری منتشر کند. گل‌گهر در پاسخ تأکید کرد که ادعای تراکتور درباره چگونگی ضبط یا انتشار فایل، مسئله‌ای جدا از بررسی اصل اظهارات منتسب به عزیزی است و خواستار بررسی کارشناسی نسخه اصلی شد. باشگاه سیرجانی همچنین اعلام کرده انتشار رسمی این فایل از سوی باشگاه انجام نشده است.

بنابراین پرونده اکنون حداقل دو بخش متفاوت دارد؛ نخست بررسی آنچه در راهروی ورزشگاه اتفاق افتاده و دوم اختلاف درباره نحوه ضبط، انتشار و احتمال تقطیع فایل صوتی.

شکایت تراکتور از عالیشاه هم روی میز فدراسیون است

ماجرا تنها به شکایت گل‌گهر و عالیشاه محدود نمی‌شود. باشگاه تراکتور نیز پس از مسابقه از امید عالیشاه به کمیته‌های انضباطی و اخلاق فدراسیون فوتبال شکایت کرده و خواستار بررسی رفتار این بازیکن شده است.

به این ترتیب، پرونده حواشی بازی تراکتور و گل‌گهر برخلاف تصور اولیه یک پرونده یک‌طرفه نیست و ارکان قضایی فدراسیون باید گزارش داور، گزارش ناظران، تصاویر مسابقه و دفاعیات طرفین را بررسی کنند.

ناظر مسابقه نیز اتفاقات مرتبط با درگیری عالیشاه و عزیزی و حوادث پس از آن در راهروی ورزشگاه را در گزارش خود لحاظ کرده است. طبق گزارش تسنیم، ناظران هنگام بخشی از اتفاقات مقابل رختکن گل‌گهر حضور داشته‌اند.

ضرب‌الاجل کمیته انضباطی برای خداداد عزیزی

کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال خیلی زود به اتفاقات این مسابقه ورود کرد. برای خداداد عزیزی ابلاغیه صادر شده و طبق گزارش‌های منتشرشده، او ۴۸ ساعت فرصت داشته است دفاعیات خود را ارائه کند.

ابوالفضل حسن‌زاده، رئیس کمیته انضباطی، نیز اعلام کرده همه اتفاقات و تخلفات احتمالی این دیدار با قید فوریت و براساس گزارش‌های رسمی و مستندات موجود بررسی خواهد شد و تصمیم نهایی پس از تکمیل رسیدگی اعلام می‌شود.

باشگاه گل‌گهر البته نسبت به صادر نشدن دستور موقت برای خداداد عزیزی اعتراض کرده و خواسته بود تا تعیین تکلیف پرونده اقدام بازدارنده‌ای انجام شود. این باشگاه همزمان اعلام کرده از عالیشاه برای پیگیری موضوع در دادگستری حمایت حقوقی خواهد کرد.

چرا پرونده می‌تواند در دادگستری تبریز رسیدگی شود؟

ورود دادگستری به پرونده از نظر حقوقی مستقل از رسیدگی کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال است. مقررات فوتبالی درباره محرومیت، جریمه یا سایر تنبیهات ورزشی تصمیم می‌گیرند؛ اما اگر شاکی مدعی وقوع جرمی طبق قوانین عمومی کشور باشد، می‌تواند موضوع را در مراجع قضایی نیز مطرح کند.

طبق ماده ۳۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری، اصل این است که متهم در دادگاهی محاکمه شود که جرم در حوزه آن واقع شده باشد. از آنجا که اتفاق مورد ادعای عالیشاه در ورزشگاه یادگار امام تبریز رخ داده، در صورت ثبت شکایت بر این مبنا، رسیدگی مقدماتی اصولاً می‌تواند در حوزه قضایی تبریز دنبال شود. تعیین دقیق مرجع صالح البته با دستگاه قضایی خواهد بود.

آیا اظهارات منتسب به خداداد عزیزی جرم محسوب می‌شود؟

پاسخ قطعی به این سؤال تنها پس از رسیدگی قضایی ممکن است.

ماده ۶۰۸ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی درباره توهین به افراد، از جمله فحاشی و استعمال الفاظ رکیک، در صورتی که موضوع مشمول عنوان شدیدتری مانند قذف نباشد، جزای نقدی درجه شش را پیش‌بینی کرده است. همچنین در تفسیر قانونی توهین، شرایط زمانی و مکانی، عرف جامعه و موقعیت اشخاص در تشخیص تحقیرآمیز بودن رفتار مورد توجه قرار می‌گیرد.

اما این مقررات به معنای مجرم دانستن عزیزی در پرونده فعلی نیست. ابتدا باید صحت انتساب اظهارات، محتوای آنها و سایر عناصر قانونی توسط مرجع قضایی احراز شود و خداداد عزیزی نیز حق ارائه دفاعیات و ادله خود را دارد.

دو پرونده موازی برای جنجال تراکتور و گل‌گهر

حواشی بازی تراکتور و گل‌گهر حالا عملاً در دو مسیر پیش می‌رود؛ مسیر فوتبالی در کمیته‌های فدراسیون و مسیر احتمالی کیفری در دادگستری. رأی یکی نیز الزاماً جایگزین دیگری نیست، چرا که موضوع، صلاحیت و ضمانت اجرای این دو مسیر با یکدیگر متفاوت است.

در فدراسیون، گزارش داور و ناظران، رفتار کنار زمین و اتفاقات مرتبط با مسابقه بررسی می‌شود. در پرونده قضایی، در صورت ثبت شکایت، محور اصلی این خواهد بود که آیا رفتار و اظهارات منتسب به فرد مورد شکایت با یکی از عناوین مجرمانه قوانین کشور تطبیق دارد یا خیر.

آنچه پرونده را پیچیده‌تر کرده، شکایت‌های متقابل و اختلاف دو باشگاه بر سر اصالت و نحوه انتشار فایل صوتی است. تراکتور بر تقطیع فایل تأکید دارد و گل‌گهر خواهان کارشناسی نسخه اصلی است. بنابراین احتمالاً کارشناسی فنی فایل صوتی، گزارش ناظران حاضر در محل و تصاویر موجود نقش مهمی در تعیین سرنوشت این ماجرا خواهند داشت.